Myndband: Ráðherrar Norrænu ráðherranefndarinnar á kvennaráðstefnu Sameinuðu þjóðanna.

 „Velferðarríkið er mikilvægasta ástæða þess að jafnrétti er jafn mikið og raun ber vitni á Norðurlöndum", sagði Audun Bjørlo Lysbakken, jafnréttisráðherra Noregs á ráðstefnunni á þriðjudag. Hann skýrði hvernig velferðarkerfið hefði gert konum kleift að samtvinna fjölskyldulíf og atvinnu.
 
Þegar mexikóskur fulltrúi á ráðstefnunni spurðu norrænu ráðherranna hvort þeir teldu jafnrétti kynja raunhæft í þróunarríkjunum voru svörin skýr:

„Við getum ekki setið og beðið þess eftir að menningin breytist. Jafnrétti byggir á pólitískum vilja, sagði Lysbakken. Hann benti einnig á að jafnrétti væri fjárfesting til framtíðar og undirstaða hagvaxtar.

Árni Páll Árnason, jafnréttisráðherra Íslands, var sammála norska starfsbróður sínum og sagði breytingar sem knúðar væru fram með lagasetningu skiptu meginmáli til að koma á jafnrétti, völd fengin með lagasetningu væru fyrsta skrefið. Hann taldi að á Íslandi væri barneignaleyfi, með skilgreindum feðrakvóta, mikilvægasti árangurinn í jafnréttisbaráttunni frá því að kvennaráðstefnan var haldin í Peking árið 1995.

„Árangurinn hefur verið sá að karlar taka meiri ábyrgð á fjölskyldunni sinni og heimilinu", sagði Árni Páll Árnason og bætti við að stærsta óleysta verkefnið, sem brýnt væri að beina sjónum að, væri launabilið milli kynjanna.

Annað stórt vandamál hvort heldur er á Norðurlöndum eða og annars staðar í heiminum, er ofbeldi gegn konum. Sænski ráðherrann, Nyamko Sabuni, kynnti framkvæmdaáætlun Svíþjóðar um baráttu gegn kynbundnu ofbeldi og sagði jafnrétti kynjanna aldrei verða raunverulegt fyrr en þessi vandi hefði verið upprættur.

Staðalímyndum, sem eru ríkjandi þegar kemur að vali kynjanna á námsleiðum og starfsvettvangi, verður einnig að ryðja úr vegi. Finnski jafnréttisráðherrann, Stefan Wallin, lagði áherlsu á að nauðsyn þess að koma í veg fyrir slíka afstöðu barna til staðalímynda sem fyrst, á meðan börn eru ennþá börn. Sem dæmi nefndi Wallin að nauðsynlegt væri að skoða staðalímyndir kynjanna eins og þær birtast í skólabókum.

„Mér finnst Það er lýsandi fyrir árangursríkt norrænt samstarf, að við erum að taka á sömu málum, en nýtum ekki alltaf sömlu aðferðir", sagði Kira Appell, ráðgjafi danska jafnréttisráðherrans. Það þýðir að norrænu ríkin eiga auðvelt með að vinna saman og læra hvert af öðru.

Appell benti einnig á að mikilvægur þáttur í jafnréttisbaráttu Dana væri að uppræta kynjaskiptan mennta- og vinnumarkað.

Norræna málþingið var haldið á kvennaþingi Sameinuðu þjóðanna (CSW54), sem stendur í New York dagana 1. til 12. mars. Áhugi fyrir norrænu jafnréttissamstarfi, sem talið er til fyrirmyndar á alþjóðavettvangi, var mikill og voru áheyrendur margir úr öllum heimshornum.

CSW54 ráðstefnan er haldin í tilefni þess að 15 ár eru nú liðin frá því að kvennaráðstefna Sameinuðu þjóðanna var haldin í Peking, en þá var mörkuð alþjóðleg stefna um jafnrétti kynjanna.

Myndir frá CSW54

Pino Kosiander
Sími +45 33 96 03 45
Tölvupóstur pinkos@norden.org