Analys Norden - ágúst 2009: Norðurlönd og grannríkin
Þegar horft er handan yfir norræn landamæri eru sjónarhornin mörg og ólík. Er horft til norðurs, suðurs, austurs eða vesturs? Er útsýni til hafs eða inn til lands og hvað ber við sjóndeildarhring? Í þessum mánuði í Analys Norden getur maður lesið um þróunina á sambandi Norðulandanna og nágranna þeirra, bæði frá sjónarhorni hvers lands fyrir sig og frá samnorrænu sjónarhorni.
Norrænt samstaf hefur orðið sífellt alþjóðlegra í gegnum tíðina. Löndin hafa ólík tengsl og afstöðu til grannríkja og frændþjóða. En jafnframt er margt líkt með norrænum þjóðum og Norræna ráðherranefndin og Norðurlandaráð koma fram sem einn aðili gagnvart grannsvæðunum.
Í Analys Norden í þessum mánuði má lesa um þá mörgu þætti sem eru að breytast í samskiptum Norðurlanda og grannríkja þeirra, sé frá sjónarhóli einstakra ríkja og frá norrænum kögunarhóli.
Loftslagsbreytingarnar hafa í för með sér að nýir grannar banka upp á og baráttan um hráefni er komin ofarlega á dagskrá.
Stækkun ESB árið 2004 hefur breytt pólitísku landslagi í austri og fjármálakreppan hefur skapað nýja sigurvegara og fórnarlömb, bæði í Eystrasaltsríkjunum og á Vestur-Norðurlöndum.
Norðurlandaráð vinnur á ólíkum vettvangi á svæðinu með stjórnmálatengslum. Starfið felst í pólitískum skoðanaskiptum og stefnumarkandi samstarfi sem byggir á norrænum grunngildum eins og lýðræði, jafnrétti og mannréttindum.
Norræna ráðherranefndin stendur einnig fyrir fjölmörgum áætlunum og aðgerðum sem ná langt út fyrir Norðurlönd. Þar hafa mannaskipti í austurátt lengi verið í forgangi, en ráðherranefndin hefur hin síðari ár einnig haft mikil áhrif á afstöðu ESB til norðurskautssvæðanna.
Saman eru norrænu ríkin almennt virkir þátttakendur á vettvangi Evrópusambandsins. Þátttaka þeirra er bæði á sviði stjórnmálanna í tengslum við Eystrasaltsstefnu ESB, en einnig á hagnýtan hátt með verkefnum hjá stofnunum í Brussel og hinum fjölmörgu stofnunum sem heyra undir ráðherranefndina.
Afstaða Norðurlanda gagnvart umheiminum var einnig nýlega tekin saman í hinni svokölluðu Stoltenberg-skýrslu, sem fjallar um breytta varnar-og öryggismálastefnu Norðurlanda.
Á heildina litið, hvort sem um er að ræða stjórnmál, verslun, frjálsa för eða annað, þá eru Norðurlönd einn aðili í mörgum málum, jafnvel þó megináhersla sé auðvitað á tvíhliða samskipti.
Lesið meira um Norðurlöndin og grannríki þeirra í ágústútgáfu Analys Norden.
