Spurningarnar hlóðust upp þegar OECD skipulagði ráðstefnuna “Embracing Globalization in the 21st Century: a Dialogue on the Nordic Approach”. Jafnvel þó spurningarnar hafi að lokum orðið fleiri en svörin, komu margir þátttakendur með tillögur um hvernig mætti mæta áskorunum út frá norræna velferðarlíkaninu – en þó ekki án þess að það verði endurbætt.

Norðurlönd eru ekki með eitt velferðarlíkan heldur nota Norðurlandaþjóðirnar sömu aðferðir, taldi Angel Gurría framkvæmdastjóri OECD. Hann nefndi til dæmis vinnumarkað með tiltölulega lítið öryggisnet fyrir þá sem eru í vinnu, en öflugt öryggisnet fyrir atvinnulausa, mikla áherslu á menntun, rannsóknir og þróun sem greiðist með skattpeningum, og frjálsa verslun og mikla samkeppni á markaði auk hárra skatta.

-“Létt skrifræði” auk smæðar og þeirrar staðreyndar að löndin eru opin eru stór þáttur í velgengni norræna velferðarlíkansins sagði Gunnar Haraldsson frá Háskóla Íslands.

Flestir voru sammála um að norræna velferðarlíkanið væri fyrir hendi á einn eða annan hátt en að það væri undir þrýstingi í sífellt hnattvæddari heimi. Hnattvæðingin og lýðfræðilegar breytingar með eldri íbúum og færri vinnufærum mönnum voru taldar mikilvægustu verkefnin norrænir stjórnmálamenn yrðu að einbeita sér að. Viðskipti , innflytjendur og hið háa þjónustustig sem íbúarnir eru vanir var einnig til umræðu á ráðstefnunni.

Bakgrunnur ráðstefnunnar var bókin “The Nordic Model: Embracing Globalization and sharing risks” sem skrifuð er af sex prófessorum á Norðurlöndum. Höfundarnir gagnrýndu á ráðstefnunni nokkrar af þeim goðsögnum sem þeir telja að litið sé til á Norðurlöndum sem lausn á þeim verkefnum sem þjóðirnar standa andspænis. Þeir telja meðal annars að efnahagsvandi velferðarríkisins verði ekki leystur með auknum hagvexti, hærri sköttum, fleiri barnsfæðingum eða fleiri innflytjendum.

Höfundar telja að leiðin fram á við sé meðal annars uppstokkun á vinnumarkaði með auknum sveigjanleika þar sem fólk kemur fyrr inn á vinnumarkaðinn, vinnur lengur og er minna háð greiðslum frá hinu opinbera.

Bók hagfræðiprófessoranna var rædd til hlítar og fjölmargir þátttakendur sögðu skoðun sína á henni.

Við höfum ekki hugsað nógu vel um innflytjendur með litla menntun í okkar löndum – ekki síst í Danmörku og Svíþjóð sem einnig hafa tekið á móti flestum, sagði Jørgen Elmeskov sem yfirlögfræðingur hjá OECD. Hann taldi einnig að fundurinn ætti að beina sjónum að Írlandi sem ggóðu fordæmi, ekki einungis norræna líkaninu.

Hvernig bregst fólk við þegar það hefur það betra, en er jafnframt hvatt til þess að vinna meira spurði Susanne Ackum frá Svíþjóð?

Karsten Ankjær Jensen fulltrúi Norrænu ráðherranefndarinnar sagði að síðastliðin þrjú ár hefði verið unnið mikið starf í norrænu samstarfi. Starf sem forsætisráðherrarnir fara fyrir og stuðlar að sameiginlegum lausnum til að takast á við áskoranir hnattvæðingarinnar. Í apríl var haldin fyrsta hnattvæðingarráðstefnan, "Samkeppnishæf Norðurlönd í hnattvæddum heimi”, sem forsætisráðherrarnir telja geti verið ein aðferð til að ræða verkefni komandi ára.