Grein: Neytendur hafa gagn af norrænu samstarfi
Norrænir neytendur mæta fjölmörgum hindrunum í daglegu lífi. Ef keypt er skyrta í sænskri verslun í Málmey er ekki hægt að skipta henni hjá sömu verslunarkeðju handan Eyrarsunds. Og ef senda á 100 danskar krónur milli banka á Norðurlöndum, getur neytandinn átt á hættu að þurfa að greiða 105 krónur danskar fyrir að veita þeim móttöku. Til að ryðja þessum hindrunum úr vegi og bæta norræna samstarfið til hagsbóta fyrir neytendur, verður að formgera neytendasamstarf á Norðurlöndum.
- Ljósmyndari
- Magnus Fröderberg/norden.org
Norðurlönd búa að sameiginlegri neyslumenningu, neytendur eru upplýstir og hefð er fyrir rekstri neytendasamtaka. Þau eiga í samstarfi við atvinnulífið og atvinnulífið hlustar á neytendur. Norðurlönd geta í sameiningu haft áhrif á sviði neytendamála hjá ESB. Við teljum að norræna samstarfið skipti máli í stefnumótun um neytendamál og þess vegna verðum við að setja þau mál á opinbera dagskrá samstarfsins.
Enda þótt norrænu ríkin eigi margt sameiginlegt í neytendamálum, var formlegt samstarf á því sviði lagt niður hjá Norrænu ráðherranefndinni árið 2005. Þessu viljum við breyta.
Á Norðurlöndum tökumst við á við mörg sameiginleg verkefni sem tengjast neyslu, til að mynda siðferðilega neyslu, loftslagsmál, persónuvernd, börn og unglinga og ólöglega afritun hugverka, og samstarfið er til gagns fyrir öll löndin. Auk þess er það góð hugmynd að Norðurlöndin vinni saman innan ESB.
Neytendamál eru fyrirferðarmikil innan ESB og þar koma fram ýmsar nýjungar á því sviði. Norrænu ríkin geta í sameiningu haft áhrif í neytendamál innan ESB, og norræna samstarfið ætti, að okkar mati að vera á tveimur stigum. Á fyrsta stigi samstarf um að hafa áhrif á reglugerðarferlin og aðrar nýjungar frá Framkvæmdastjórninni. Og á öðru stigi, eftir að ákvarðanir eru teknar í ESB, geta Norðurlöndin unnið saman að innleiðinu ESB tilskipana.
En jafnvel þótt litið sé framhjá því sem gerist á vettvangi ESB þá á norrænt neytendasamstarf rétt á sér. Hagsmunir norrænna neytenda eru oft á tíðum þeir sömu, og þess vegna er mikill virðisauki falinn í samstarfi. Saman geta löndin tekið þátt í og haft áhrif á alþjóðlega staðla. Sem dæmi um það sem þegar hafði áunnist á Norðurlöndum, áður en opinbera norræna neytendasamstarfið var lagt niður árið 2005, má nefna norræna umhverfismerkið Svaninn og neytendagrein Maastricht-sáttmálans.
Við teljum að norræna samstarfið um neytendamál verði að formgera á nýjan leik, þannig að við getum í sameiningu haft áhrif á neytendastefnu innan ESB og á alþjóðlega neytendastaðla.
Ville Niinistö (gröna), Finland
Henrik Dam Kristensen (S), Danmark
Hans Wallmark (m), Sverige
Skribentene er medlemmer av Medborger- og forbrukerutvalget i Nordisk råd.
