Karen Ellemann: Ekki þörf fyrir nýtt Norðurskautssamkomulag
Það er engin þörf á nýju samkomulagi um stjórnun Norðurskautssvæðisins eins og sumir halda fram. Þetta sagði Karen Ellemann, umhverfis- og samstarfsráðherra Danmerkur, á alþjóðlegri Norðurskautsráðstefnu í Kaupmannahöfn á miðvikudag.
„Ríkin á Norðurskautssvæðinu, svæðin og sjálfstjórnarsvæðin eiga að stjórna málefnum Norðurskautsins. Auk þess höfum við Norðurskautsráðið", sagði Ellemann.
Fulltrúar á ráðstefnunni, sem Norræna ráðherranefndin stóð fyrir, voru rúmlega eitt hundrað stjórnmálamenn, sérfræðingar og embættismenn, og ræddu þeir um stjórnun Norðurskautssvæðisins og auðlindanýtingu. Umræður um auðlindanýtingu á norðurslóðum verður sífellt heitari, m.a. vegna þess að loftslagsbreytingar valda því að aðgangur að olíu verður til að mynda sífellt greiðari.
Ellemann minnti á Ilulissat yfirlýsinguna sem strandríkin fimm á Norðurskautssvæðinu (Bandaríkin, Rússland, Kanada, Danmörk og Noregur) gerðu með sér árið 2008.
„Þar kemur fram að 97 prósent af öllum auðlindum í norðurhöfum heyra undir samkomulagið. Það þýðir í raun að nær ekkert er eftir til skiptana fyrir aðra, finnist nýjar auðlindir. Með öðrum orðum, það er varla nokkuð eftir sem hægt er að vera ósammála um", sagði Ellemann.
Danir eru í lykilhlutverki í Norðurskautssamstarfinu í ár, þeir fara með formennsku í Norðurskautsráðinu og Norrænu ráðherranefndinni. Anton Vasiliev, fulltrúi Rússlands í Norðurskautsráðinu var sammála Ellemann.
„Samkvæmt Ilulissat-yfirlýsingunni er ekki þörf á nýju alþjóðlegu og lagalegu samkomulagi um stjórnun norðurhafa, núverandi samkomulag nægir til þess að leysa þau vandamál sem upp geta komið á svæðinu", sagði Vasiliev.
Sheila Riordon, fulltrúi Kanada í Norðurskautsráðinu, ræddi um olíuslysið í Mexikóflóa og lagði áherslu á það hve mikilvægt væri að hafa samstarf um að koma í veg fyrir slík slys á viðkvæmu Norðurskautssvæðinu.
Fyrirlesarar á ráðstefnunni þökkuðu einnig fyrir það Norðurskautssamstarf sem unnið er á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar. Halldór Ásgrímsson, framkvæmdastjóri Norrænu ráðherranefndarinnar benti á að Norðurskautssvæðið væri mikilvægt í starfi ráðherranefndarinnar og unnið væri að málefnum svæðisins á mörgum stjórnstigum. Sem dæmi má nefna öndvegisrannsóknaáætlunina, sem er eitt stærsta norræna rannsóknaátakið sem nokkurn tíma hefur verið ráðist í. Eddy Hartog deildarstjóri hjá framkvæmdastjórn ESB benti á að á vegum Evrópusambandsins og ráðherranefndarinnar væru nú mörg lík Norðurskautsverkefni í gangi og að auðvelt væri að samræma og þróa samstarf þessarra tveggja stofnanna enn frekar.
Grænlenski félagsmálaráðherrann Maliina Abelsen lagði áherslu á félagslega- og mannlega þáttinn á Norðurskautssvæðinu, sem oft gleymist vegna þess hve mikið er rætt um loftslagsbreytingar og möguleika á olíuvinnslu á svæðinu.
„Mikilvægasta verkefni mitt, sem fulltrúi landsstjórnarinnar, er að minna allan heiminn á það að á Norðurskautssvæðinu býr fólk", sagði Abelsen.
Ráðstefnan á miðvikudag var haldin í framhaldi af Norðurskautsráðstefnunni sem Norræna ráðherranefndin stóð fyrir á Grænlandi haustið 2008.
