Norðurlandaráð beinir kastljósinu að varnar- og öryggissamstarfi á Norðurlöndum á fundi sínum í Stokkhólmi þann 11. apríl.

Í því samhengi vill umhverfisnefnd ráðsins láta kortleggja hvaða áhrif loftslagsbreytingar hafa á lífsskilyrði og öryggi almennings. Ráðið vill einnig að björgunarviðbúnaður á Norðurlöndum verði efldur með því að stofna sameiginlega björgunarsveit.

„Loftslagsbreytingarnar munu áhrif á stöðuna í öryggismálum, einnig hér á Norðurlöndum. Því verðum við að fjalla um umhverfismál í tengslum við umræðuna um varnarmál. Við verðum í sameiningu að skoða hvernig við getum best undirbúið okkur undir framtíðina þannig að við getum aðlagað öryggi og viðbúnað í norrænum samfélögum að hinu nýja loftslagi“, sagði Ann-Kristine Johansson, formaður umhverfisnefndar Norðurlandaráðs í umræðum um varnar- og öryggismál þann 11. apríl.

Í rannsókninni á að skoða hvaða áhrif fjögurra gráðu hitahækkun hefur á stöðugleika á grannsvæðum Norðurlandanna.  Norðurlandaráð vill einnig skoða hver þörfin er fyrir aukin viðbúnað og vill láta greina möguleg áhrif fólksflutninga til Norðurlandanna.

Alþjóðleg framkvæmdaáætlun

Í framhaldi af umræðunum um öryggismál vill Norðurlandaráð að Norræna ráðherranefndin - samstarfsvettvangur ríkisstjórnanna - geri tillögu að alþjóðlegri framkvæmdaáætlun til að jafna losun CO2.

„Norrænu ríkin hafa ávallt verið fremst í flokki varðandi loftslagsmál, svo það er eðlilegt að við vinnum að tillögum um alþjóðlegar lausnir. Samanlögð þekking og færni á Norðurlöndum er langt umfram það sem við getum hvert fyrir sig, og því teljum við upplagt að vinna saman að þessum málaflokki“, segir Ann-Kristine Johansson.

Í skýrslunni á að skoða hvernig hægt er að halda magni CO2 í andrúmsloftinu undir eða við 450 ppm (parts per million).

Í augnablikinu er magnið um 393 ppm - örlítið meira við Norðurskautið - og eykst um 2 ppm á ári. 450 ppm telst vera krítískt magn miðað við áframhaldandi loftslagsbreytingar.

Stefna í varnarmálum í brennidepli

Norðurlandaráð beindi kastljósinu að varnar- og öryggissamstarfi á Norðurlöndum á þemaþingi í Stokkhólmi þann 11. apríl.

Í framhaldi af þemaþinginu sendir Norðurlandaráð yfirlýsingu til ríkisstjórna norrænu ríkjanna. Þar er ítrekuð þörfin á að auka NORDRED samstarfið þannig að það nái í auknum mæli til samfélagsöryggis og viðbúnaðar á breiðum grundvelli.

NORDRED-samningurinn var undirritaður árið 1989 og var hann fyrsti formlegi ramminn um samstarf um viðbúnað á Norðurlöndum. Árið 2009 kom Haga-yfirlýsingin, sem miðar að því að auka samstarf norrænu ríkjanna um að koma í veg fyrir, minnka og takast á við afleiðingar stærri slysa og hamfara.

Og árið 2011 gerðu norrænir ráðherrar sem fara með málefni viðbúnaðar og samfélagsöryggis samkomulag um að aðstoða hvern annan í neyðartilvikum. Það var gert með samstöðuyfirlýsingu sem gerð hafði verið tillaga að í Stoltenberg-skýrslunni frá 2009. Þá vinna þjóðirnar einnig saman í Nordefco, ekki síst um innkaup á búnaði.

Norrænu varnarmála- og utanríkisráðherrarnir tóku einnig þátt í fundinum í Stokkhólmi, og gerðu þeir grein fyrir stöðu samstarfs ríkjanna á sviði varnar- og öryggisstefnu. Þeir munu nú halda áfram vinnu við verkefnið.

 

Michael Funch
Tölvupóstur mifu@norden.org