Norðurlöndin og ESB – samstarf með framtíð?
Svíþjóð tekur við formennsku í ESB 1. júlí n.k. og mun stýra sambandinu í gegnum erfiða tíma bæði efnahagslega og pólitíska. Ríkisstjórnirnar takast nú á við fjármálakreppuna og óskýr staða hvað varðar Lissabon samkomulagið skekur grundvöll samstarfsins milli ríkja ESB. Jafnframt hefur pólitíska Evrópukortið nú tekið breytingum í eftir kosningarnar til Evrópuþingsins. Hvers konar ESB er það sem Svíþjóð tekur nú við formennsku í? Þennan mánuð verður fjallað um þetta mál og sambandið á milli ESB og Norðurlandanna í Analys Norden.
ESB klýfur Norðurlöndin í tvennt, sker í gegnum Skandinavíu með Norður-Atlantshaf öðrum megin og Eystrasaltið hinum meginn.
Svíþjóð, Danmörk og Finnland eru aðilar að ESB, en Noregur og Ísland ásamt sjálfstjórnarsvæðunum Færeyjum og Grænlandi standa utan sambandsins.
En meðal annars vegna norræna samstarfsins, eykst hlutverk Norrænu ráðherranefndarinnar stöðugt innan ESB, sérstaklega í tengslum við Eystrasaltssamstarfið og norrænu víddina, þar með talið Norðurskautssamstarfið og samstarfið við Norðvestur-Rússland.
En hvaða máli skipta hagsmunir og stefna einstakra þjóða í þessu sambandi og hvernig lítur ESB landakortið út frá sjónarhóli einstakra norrænna ríkja?
Í kosningunum til Evrópuþingsins styrktist staða þeirra sem ekki eru hlynntir ESB aðild í Finnlandi og fylgi þeirra sem eru fylgjandi ESB aðild minnkaði í Danmörku.
Samtök sem böruðst fyrir einstökum málefnum eins og Sjóræningjaflokkurinn í Svíþjóð juku fylgi sitt, en flokkurinn leggur ekki mikið upp úr Evrópusamstarfi en berst fyrir frjálsum aðgangi að stafrænum vörum á Netinu.
Þá er Ísland á leið í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB eftir margra ára umræðu um málið, en efnahagskreppan hefur orðið til að flýta málinu.
Noregur er nú eina landið sem ákveðið er í að standa utan Evrópusambandsins, en staðreyndin er þó sú að Noregur er eitt af þeim löndum í Evrópu sem stendur sig best í að lögfesta tilskipanir frá Brussel.
Á sumarfundi sínum, sem haldinn var á Íslandi, lýstu norrænu forsætisráðherrarnir yfir stuðningi við umsókn Íslands í ESB ef til kemur.
En hvers konar ESB mun Ísland etv. verða aðili að?
Og hvernig geta Norðurlöndin og norræna samstarfið tekið virkan þátt í ESB breytinganna?
Þetta er hluti af þeim spurningum sem greinahöfundar Analys Norden munu fjalla um í tímariti mánaðarins. Analys Norden i júní kemur út 29. júní á www.analysnorden.org
