Svartsýni gagnvart nýrri sjávarútvegsstefnu ESB
Það verður gríðarlegt verkefni að skapa virka sjávarútvegsstefnu fyrir ESB. Margir gallar eru á núverandi sjávarútvegsstefnu sambandsins og því er erfitt að vera ekki svartsýnn. Þetta segir prófessor Jesper Raakjær sérfræðingur í sjávarútvegsstefnu við Álaborgarháskóla. Raakjær hélt fyrirlestur á norrænum ráðherrafundi sem haldinn var á fimmtudag og föstudag á Íslandi, en eitt af umræðuefnum fundarins var endurskipulagning sjávarútvegsstefnu ESB.
- Ljósmyndari
- Patrik Edman
Norrænir ráðherrar landbúnaðar, skógræktar, sjávarútvegs og matvæla héldu sumarfundi sína á Ísafirði í vikunni.
Raakjær lagði áherslu á að núgildandi sjávarútvegsstefna hefði stuðlað að ofveiði, offjárfestingum í fiskveiðaflota með styrkjakerfi og rekstri sem ekki bar sig.
Raakjær nefndi einnig atriði sem gætu aukið árangur sjávarútvegsstefnunnar. Mikil þrýstingur er á ESB stofnanir að þær stundi góða stjórnsýslu. Einnig eru gerðar kröfur um minnkun kostnaðar við útfærslu sjávarútvegsstefnunnar, en til þess að það megi verða er þörf á endurskipulagningu.
Mikilvægt í þessu sambandi, að mati Raakjær, er að sjávarútvegsstefnan verði hluti af byggðastefnu. Dreifing ábyrgðar skiptir einnig máli og einnig fannst honum koma til greina að Brussel veitti undanþágur frá stefnunni fyrir fiskveiðiþjóðir eins og Ísland og Noreg.
Landbúnaðarráðherra Svíþjóðar, Eskil Erlandsson, sem nú ber ábyrgð á sjávarútvegsstefnu ESB þar sem Svíþjóð hefur tekið við formennsku í Evrópusambandinu, sagði að eitt af forgangsatriðum hans yrði endurskoðun sjávarútvegsstefnunnar.
„Ákvarðanir þarf að taka í nánu samstarfi við við þá sem málið varðar. Við verðum að hverfa frá stjórnun að ofan, svæðisbundið samtarf er það sem koma skal“, sagði Erlandsson.
Erlandsson gagnrýndi einnig gildandi styrkjakerfi og sagði að meirihluti styrkjakerfisins hindraði nauðsynlega fækkun í fiskveiðaflotanum.
Auk ráðherranna og Raakjær tóku þeir Halldór Ásgrímsson framkvæmdastjóri Norrænu ráðherranefndarinnar og Reinhard Priebe fulltrúi Framkvæmdastjórnar ESB um sjávarútvegsmál þátt í umræðunum.
„Við vitum að sjávarútvegsstefna ESB er flókin og þar þarf að minnka miðstýringu. En áður en við ræðum skipulagninguna verðum við að ræða hvaða málum má dreifstýra“, sagði Priebe.
Annað stórt vandamál í Evrópu er brottkast á fiski.
„Gífurlegt magn af fiski fer til spillis vegna brottkasts. Sjávarútvegsstefna ætti að miða að því að banna brottkast“, sagði Helga Pedersen sjávarútvegsráðherra Noregs.
Eva Kjer Hansen sem fer með málefni matvæla í Danmörku vildi að sett yrði eftirlitskerfi með myndavélum í togara til koma í veg fyrir vandann.
Framkvæmdastjórn ESB kynnti í vor, í drögum að svonefndri grænbók, nýja sjávarútvegsstefnu sem taka á gildi árið 2013. Norðurlöndin munu taka virkan þátt í endurskoðun stefnunnar og reyna að hafa áhrif á hana í gegnum Norrænu ráðherranefndina. Ráðherranefndin mun meðal annars kynna sjávarútvegsstefnur Norðurlandanna fyrir ESB með það að markmiði að hafa áhrif á stefnumótunina. Norrænar fiskveiðar hafa á sér gott orð og hafa undanfarin ár verið í efstu sætum á alþjóðlegum samanburðarlistum.
