Þingmenn ræða Stoltenbergskýrsluna
Skýrsla Thorvald Stoltenberg um öryggis- og varnarsamstarf á Norðurlöndum fékk bæði góð og slæm viðbrögð þegar hún var rædd á morgundfundi í sænska þinginu í Stokkhólmi. Niðurstaðan var að flestar tillögurnar væru góðar, raunhæfar og nauðsynlegar. En margir þingmenn höfðu efasemdir um sumar tillögur.
Thorvald Stoltenberg kynnti skýrsluna sem var til umræðu í þriggja manna þingmannahópi. Mesta gagnrýni sættu hugmyndir um sameiginlegar norrænar loftvarnir á Íslandi og gagnkvæma yfirlýsingu um öryggismálastefnu. Erkki Tuomioja fyrrverandi, utanríkisráðherra og forseti Norðurlandaráðs, kvaðst eiga erfitt með að ímynda sér að Finnar tækju þátt í loftrýmisgæslu á Íslandi. Hann taldi það vera verkefni fyrir NATO.
Rolf Gunnarsson varaformaður varnarmálanefndarinnar og varamaður í sendinefnd Svíþjóðar í Norðurlandaráði, vildi ekki útiloka sameiginlega norræna loftrýmisgæslu. En sagði að ekki væri tímabært að ræða það mál að svo komnu.
- Það mun líða nokkur tími áður en við sjáum Jas Gripen flugvélar í Keflavík, sagði þingmaðurinn sem tilheyrir hófsömum í þinginu, en var fulltrúi ríkisstjórnarflokkanna í umræðuhópnum.
Thorval Stoltenberg, fyrrverandi utanríkis- og varnarmálaráðherra Noregs var viðstaddur og gerði grein fyrir skýrslunni, sem verið er að undirbúa í utanríkisráðuneytum Norðurlanda. Utanríkisráðherrarnir funda dagana 9.-10. júní í Reykjavík og að fundi loknum kemur í ljós hvernig framhaldið verður á sviði utanríkis- og öryggismála. Stoltenberg gerði grein fyrir umdeildri tillögu um gagnkvæma yfirlýsingu um norræna samstöðu í öryggismálum sem samkvæmt honum varð til vegna þess að ríkin vildu vita hvar þau hefðu hvert annað í varnarmálum.
- Við á Norðurlöndum munum að sjálfsögðu standa með hvert öðru ef þörf krefur og því er engin þörf fyrir samstöðuyfirlýsingu sagði Åsa Lindestam, jafnaðarmaður sem situr í varnarmálanefnd sænska þingsins.
Erkki Tuomioja vildi skoða málið í evrópsku samhengi og efaðist um gildi norrænnar samstöðuyfirlýsingar þar sem þrjú af fimm norrænum ríkjum ættu aðild að ESB. Rolf Gunnarsson fjallaði um tillöguna með því að vísa til varnarmálastefnu sænsku ríkisstjórnarinnar þar sem segir að Svíar muni ekki vera hlutlausir verði ráðist á annað ESB-ríki eða ef eitt norrænu ríkjanna. verður fyrir árás eða náttúruhamförum. Gunnarsson lýsti skýrslunni „Norrænt samstarf um utanríkis- og öryggismálastefnu” sem kveikju og sagði að nú væri mikilvægt að bæta í samstarfið og halda áfram.
- Það er vilji til þess að eiga samstarf um ákveðnar tillögur, það sem vantar eru pólitískar ákvarðanir.
Morgunfundurinn var haldinn af sendinefnd Svía í Norðurlandaráði, Utanríkismálastofnuninni og Norden i Fokus.
