Undir lok vorþings Alþingis var á dögunum helst deilt um vegamál. Ástæðan er að mestur hluti fjárveitinga til vegamála fer venju samkvæmt til dreifbýliskjördæma en minnst rennur til höfuðborgarsvæðisins, þótt þar búi flestir og þar sé meirihluti bíla. Að þessu sinni mótmæltu ýmsir forystumenn bæjarfélaga á höfuðborgarsvæðinu. Ólafur Þ. Stephensen greinir deilumálið og skýrir hvernig valdahlutföll á Alþingi eru að breytast.
Komið hefur til meiriháttar deilna á finnskum vinnumarkaði í vor sem snerta fyrst og fremst pappírsframleiðslu. Deilurnar snerust raunar ekki svo mjög um vinnutíma og hærri laun, heldur var þar mun fremur um valdabaráttu milli stéttarfélaga og vinnuveitenda að ræða. Það stríð er háð á leikvangi hnattvæðingar og mun færast í aukana í stækkaðri Evrópu.
Deilur um sinnulausu flóttamannbörnin eru nú ofarlega á baugi í pólitískum umræðum í Svíþjóð. Eftir að Spánverjar tóku sig til og lýstu yfir því að ólöglegum innflytjendum yrðu gefnar upp sakir var þráðurinn tekinn upp á ný varðandi sinnulausu flóttamannabörnin. Enn er ekki pólitískur meirihluti fyrir almennri sakaruppgjöf í Svíþjóð en búist er við að það verði eitt aðalmálið í baráttunni fyrir kosningarnar 2006.
Framlag Lotte Hansen í þessum mánuði fjallar um ládeyðu í dönskum stjórnmálum um þessar mundir. Um forsætisráðherra sem fannst að Danir hefðu átt að berjast gegn Þjóðverjum eins og Norðmenn. Og um söguna um H.C.Andersen-skrautsýningu sem klikkaði og kostaði meiri háttar útgjöld.
Niðurstöður óháðrar skýrslu sem gerð var um viðbrögð norskra stjórnvalda við flóðbylgjuhamförunum í Asíu eru harðar og hlífa utanríkisráðuneytinu ekki í neinu. Ákvörðunarfælni, viðbragðsáætlanir við hamförum skorti, engar æfingar höfðu verið haldnar og það vantaði búnað til að vinna úr miklu magni gagna. Þetta er meðal þess sem helst var gagnrýnt. Enginn Norðmaður lést vegna vangetu yfirvalda til að bregðast við hamförum, en það er líka hið eina jákvæða í skýrslunni.
Eftir tæpa níu mánuði kjósa Finnar nýjan forseta. Enginn veit með vissu hvort núverandi forseti, hin vinsæla Tarja Halonen, gefur kost á sér. Hún hefur lofað að gefa svar við því með góðum fyrirvara. Margt hefur borið á góma í umræðunum fyrir kosningarnar, allt frá opinberu valdi forseta niður í skilnað forsætisráðherrans.
Fleiri og fleiri Íslendingar hafa áhyggjur af samþjöppun eignarhalds og valda í atvinnulífinu. Þessar áhyggjur hafa sýnt sig með a.m.k. tvennum hætti undanfarnar vikur, en birtingarmynd þeirra var afar mismunandi – annars vegar formleg niðurstaða margra mánaða vinnu stjórnmálamanna og embættismanna, hins vegar óskipulögð fjöldahreyfing, sem varð til eftir að ein blaðakona skrifaði eina grein – og kom henni sjálfri mest á óvart.
Í Svíþjóð ríkir pólitískur glundroði. Ríkisstjórnarflokkur jafnaðarmanna nýtur nú minna trausts en nokkru sinni áður. Hægri flokkurinn er í sókn en jafnframt hafa fleiri smáflokkar verið stofnaðir sem hirða atkvæði frá Jafnaðarmannaflokknum. Nýju flokkarnir eiga rætur sínar að rekja til óvildar í garð ESB og femínisma.
... og nýjar pólitískar áherslur og áræði til að takast á við málefni aldraðra. Lotte Hansen greinir nýju stöðuna sem komin er upp í danskri pólitík eftir þingkosningarnar í janúar. Konurnar hafa orðið. Ein þeirra lætur einkum í sér heyra, þ.e. hinn nýi formaður Sósíaldemókrataflokksins, Helle Thorning-Schmidt, sem þorir að tala upphátt um eftirlaun og eftirlaunaaldur. Á sama tíma snýr hinn vinsæli flokkur, Radikale Venstre, hefðbundinni hægri-vinstri pólitík á haus.
Eftir rúma tvo mánuði verður hinu umdeilda kjarnorkuveri í Barsebäck lokað. Andstæðingar kjarnorku kætast og þá ekki síst íbúar Danmerkur. Eftir er að sjá hvort Svíar leggja niður frekari umsvif á sviði kjarnorku eins og þjóðaratkvæðagreiðsla kvað úr um. Vistvæna valkosti skortir og enn er þetta pólitískt hitamál.
Miðjuflokkurinn í Noregi hefur tekið ákvörðun. Hann ætlar að vinna með Verkamannaflokknum í kosningunum í haust og hann er hlynntur olíuborun í Barentshafi. Aukinn eignarréttur hins opinbera og andstaða gegn lækkun skatta sameinar „rauðgrænu“ flokkana fyrir kosningarnar.
Fyrir ári voru áfengisskattar í Finnlandi lækkaðir svo um munaði. Undanfarið ár hafa Finnar og aðrir Norðurlandabúar beðið þess að reynsla fengist af þessari tilraun. En nú þegar hefur umönnunarráðherrann tekið sig til og lagt til að þeir verði hækkaðir á ný. Opinbert vald forseta hefur einnig komið til umræðu í Finnlandi og að hve miklu leyti beri að draga úr því.
Stuttu eftir þingkosningarnar í febrúar boðaði danski forsætisráðherrann til nýrra kosninga hinn 27. september þar sem Danir velja um að samþykkja eða hafna nýrri stjórnarskrá ESB. Í ljósi fyrri ESB-kosninga og þeirra pólitísku mála, sem hæst ber um þessar mundir, spáir Lykke Friis fyrir um hvernig umræðan verður. „Tvö sígild verk og eitt ófyrirsjáanlegt“ hljómar eins og nafn á afþreyingarmynd á föstudagskvöldi, en þetta er einmitt það sem birtist í kristallskúlunni.
Það eru fáar konur í stjórnum stórra fyrirtækja á Íslandi. Af 87 stjórnarsætum í 15 leiðandi fyrirtækjum landsins eru aðeins 2,3% skipuð konum. Þetta hefur leitt til mikillar umræðu um stöðu kvenna í atvinnulífinu á Íslandi. Viðskiptaráðherra hefur hvatt fyrirtæki til að auka hlut kvenna í stjórnum fyrirtækja. Gagnrýnendur telja hana þó ekki ganga nógu langt og sumir hafa hvatt hana til þess að beita lagasetningu.
Þingkosningar í Danmörku bar brátt að og er nú lokið með sigri borgaralegu flokkanna. En hvað var það sem gerðist? Hvers vegna tókst jafnaðarmönnum ekki að ná aftur völdum? Lykke Friis lítur á niðurstöður kosninganna og skýrir þær. Samningapólitík og trúverðugleiki eru þau meginhugtök sem geta skýrt hvers vegna Vinstri tókst að halda völdum.
Nú, þegar tæpt ár er eftir til næstu kosninga, beinist athyglin í æ ríkara mæli að forsetanum, bæði embættinu sjálfu og persónunni sem gegnir því. Hugmyndir hafa komið fram um að Finnar fái formlegri forseta með styttri setu í embætti og kjörinn af þinginu. Umræður eru þó á þá lund að lítil von virðist um breytingar, þar sem mönnum hættir til að stimpla grundvallarsjónarmið sem gagnrýni á núverandi forseta, hina vinsælu Halonen. Um þetta fjallar Göran Djupsund í febrúarpistli sínum.
Fárviðrið í vetur leiddi til mikilla hörmunga fyrir sænskan skógarbúskap með ófyrirsjáanlegum afleiðingum sem seint mun sjást fyrir endann á. Víðtækt og langvarandi rafmagnsleysi hefur leitt til „raforkuuppreisnar“ með kröfum um traustara straumkerfi og skaðabætur til handa þeim sem þar biðu tjón. Um þetta fjallar Kaa Eneberg í febrúarpistli sínum.
Rússland og Bandaríkin hafa uppgötvað að hagsmunir þeirra fara saman á norðurslóðum, þar sem samnefnarinn er gas og olía, peningar og völd. Á hliðarlínunni stendur svo Noregur og margir spyrja nú hvort stefnuræða ríkisstjórnarinnar í málefnum norðursvæðanna verði nógu ákveðin til að aftur verði tekið tillit til Noregs í málefnum norðursins.
Kosið verður til formanns Samfylkingarinnar, næststærsta flokks Íslands, í maí. Baráttan stendur á milli sitjandi formanns, Össurar Skarphéðinssonar, og fyrrverandi borgarstjóra í Reykjavíkur, Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur. Í baráttuna blandast bæði fjölskyldutengsl frambjóðendanna sem og gamalt deilumál um hvernig tengslum stjórnmálaflokka og verkalýðshreyfingar ber að hátta. Frambjóðendurnir virðast sækja fylgi sitt á ólíkar slóðir og enn er of snemmt að spyrja að leikslokum.
Með skömmu millibili urðu Svíar fyrir tveimur meiriháttar þjóðaráföllum. Eftir flóðbylgjuna og tjónin af völdum óveðursins kom konungurinn fram, sem venjulega lætur lítið í sér heyra, og ávarpaði sænsku þjóðina af tilfinningu og innlifun. Honum tókst svo vel upp að ríkisstjórnin taldi sér ógnað og nú tala Svíar um að það jaðri við stjórnarskrárkreppu.