Eldri greinar

Borgaraleg sumarhelgi

Markku Heikkilä

21/06 2006

Í Finnlandi er menn þegar farnir að hugsa um hvernig ástandið verði eftir kosningarnar í mars á næsta ári. Nú þegar flokksþingunum er lokið lítur út fyrir að borgaraleg stjórn sé raunhæfur kostur. Að minnsta kosti munu umræðurnar um aðild Finna að Atlantshafsbandalaginu fá byr undir báða vængi aftur.

Barist um völdin á Netinu og hylli kjósenda

Margit Silberstein

21/06 2006

Skipti á tölvuskrám, ólöglegt niðurhal á tónlist og kvikmyndum og aðgerðir lögreglu til að stöðva starfsemi skiptiskrársíðunnar The Pirate Bay hafa verið helstu pólitísku deilumálin í Svíþjóð síðustu vikurnar. Umræðan hefur kveikt heitar tilfinningar og skyndilega skiptu stjórnmálamenn, bæði á vinstri og hægri vængnum, um skoðun á því hvað væri leyfilegt að aðhafast á Netinu. Skipti á tölvuskrám eru umfram allt nauðsynleg fyrir ungt fólk. Og í komandi kosningum munu 400.000 ungmenni kjósa í fyrsta sinn. Það er því um að gera fyrir stjórnmálamennina að vera í "réttu skránni".

Fyrsta uppnámið í nýrri ríkisstjórn Noregs

21/06 2006

„Rauðasta ríkisstjórn Evrópu“ er ekki mjög róttæk. Kjósendur Sósíalíska vinstriflokksins eru vonsviknir og leiðtogar atvinnulífsins eru í meginatriðum ánægðir með að stjórnarmeirihlutinn er stöðugur undir góðri stjórn hófsemdarmannsins Jens Stoltenbergs. Skortur á áræðni og róttækni ríkisstjórnarmeirihlutans hefur leitt til óróa í ríkisstjórnarflokkunum þremur, og óróinn kann að hafa umtalsverðar afleiðingar, sérstaklega fyrir Verkamannaflokkinn.

Anders Fogh og Bush í hjólreiðatúr, en í Danmörku eru lesbíur í brennidepli

Lotte Hansen

21/06 2006

Stjórnmálamennirnir hafa sig ótrúlega lítið í frammi meðan þeir þinga á fullu við að koma öllu heim og saman í nýju velferðarumbótunum. Það fréttist ekki mikið af því. En réttur lesbía til tæknifrjóvgunar hefur um tíma verið um það bil að kljúfa stærsta stjórnmálaflokk Danmerkur, stjórnarflokkinn Vinstri. Forsætisráðherra eyðir ekki tímanum í þess háttar deilur, heldur fer í hjólreiðatúr með Bush Bandaríkaforseta í Camp David og fræðir hann um nokkur sannleikskorn á leiðinni.

Ný ríkisstjórn á Íslandi

Björg Eva Erlendsdóttir

21/06 2006

Forsætisráðherra Íslands og formaður Framsóknarflokksins Halldór Ásgrímsson hætti óvænt í stjórnmálum í byrjun júní. Nýr forsætisráðherra er Geir H. Haarde formaður sjálfstæðisflokksins. Stórfurðulegar sviptingar í Framsóknarflokknum eru ástæða þess að ný ríkisstjórn, mynduð af sömu flokkum, með sömu stefnu hefur tekið við á Íslandi. Skipt var um marga ráðherra, þótt aðeins séu tíu mánuðir til næstu Alþingiskosninga.

Pólitísk vakning í staðinn fyrir samningapólitík

Lotte Hansen

24/05 2006

Eftir að Róttæki vinstriflokkurinn sleit flokkssamstarfinu við Sósíaldemókrataflokkinn hefur orðið gjörbylting í danskri pólitík. Það varð flokkspólitísk vakning: Einmitt þegar loforða- og samningapólitík vegnar einum of vel og Sósíalski þjóðarflokkurinn er meira að segja farinn að lofa fátækum ungmennum upphæð, sem nemur 12 þúsundum íslenskra króna, fara flokkarnir að standa á eigin fótum og hafna því að vera rígbundnir við annaðhvort vinstri eða hægri væng stjórnmálanna. Það eru ekki lengur aðeins tvær fylkingar í dönskum stjórnmálum, heldur eru nú sjö flokkar á Þjóðþinginu.

Framtíðarhorfur íslensks efnahagslífs

Björg Eva Erlendsdóttir

24/05 2006

Íslenskt efnahagslíf hefur átt við veikindi að stríða síðustu mánuði. Eftir fall íslensku krónunnar um í byrjun mars, hefur verðbólgan rokið upp og efnahagslífið sýnt ýmis einkenni ójafnvægis. Deilt er um hvort sjúkdómseinkenni í íslensku efnahagslífið séu til marks um smávægilegt kvef eða hættulega flensu.

Rússneskt rafmagn og stjórnarskrá ESB

Markku Heikkilä

24/05 2006

Áætlun um rafmagnsleiðslu frá Rússlandi til Svíþjóðar um Finnland og staðfestingin á stjórnarskrá ESB eru málefni sem hafa verið áberandi í stjórnmálaumræðum í Finnlandi í vor. Í báðum tilfellum snerta málefnin samband landsins við nágranna sína og séð frá víðara sjónarhorni stöðu þess í Evrópu. Með öðrum orðum afar hversdagsleg málefni í finnskri umræðu.

Persson í klípu vegna Ísraelsmanna og Hamas-hreyfingar

Margit Silberstein

24/05 2006

Það vakti hörð viðbrögð innanlands sem utan að Atef Adwan, ráðherra flóttamanna í ríkisstjórn Hamas-hreyfingar Palestínumanna, skyldi fá leyfi til að koma til Svíþjóðar. Deilan var hlaðin tilfinningum og ríkisstjórnin sætti harðri gagnrýni stjórnarandstöðu, ísraelsku ríkisstjórnarinnar og franskra ráðamanna, sem andstætt Svíum neituðu að veita fulltrúa Hamas, sem litið er á sem hryðjuverkasamtök, vegabréfsáritun til Frakklands.

Mikil atvinnuþátttaka ógnar ríkisstjórninni

24/05 2006

Á sama tíma og flest evrópsk lönd vinna hörðum höndum að því að minnka atvinnuleysi, þarf norska ríkisstjórnin að fást við vandamál sem fylgja því að atvinnuleysið er of lítið. Það er hætta á að henni takist ekki að uppfylla markmið sín varðandi opinbera geirann, einfaldlega af því að það er ekki hægt að fá nógu marga til starfa í opinberum leikskólum og í félagslega þjónustu við aldraða, nema það komi til enn meiri innflutningur erlends vinnuafls frá Svíþjóð, Finnlandi og Póllandi.

Draumurinn um norðursvæðin

26/04 2006

Noregi snúið á haus. Á ótrúlega skömmum tíma er búið að skapa væntingar í öllu landinu um nýtt olíu- og gasævintýri í Finnmörku, sem myndi flytja efnahagslega þungamiðju Noregs frá syðri hluta landsins til nyrstu svæða. Athyglisvert er að það eru fremur pólitískar ástæður en jarðfræðilegar sem vakið hafa væntingarnar. Bráðabirgðarannsóknir benda til þess að olíuna og gasið sé ekki að finna innan Noregs, heldur handan landamæranna í Rússlandi.

Uppgjör nálgast í stjórnmálum Danmerkur

Lotte Hansen

26/04 2006

Múhammeðsfárið er afstaðið og nú er tímabært að kasta tölu á hina særðu og gera upp stöðuna: Hver vann sigur og hver tapaði? Þeir sem bjuggust við að Múhammeðsfárið mundi ekki hafa varanleg áhrif á danska innanríkispólitík verða að minnsta kosti að snúa við blaðinu því að teikningarnar tólf hafa umbylt öllu pólitísku landslagi. Róttæki flokkurinn gerir hosur sínar grænar fyrir ríkisstjórninni, Danski þjóðarflokkurinn er sem yfirgefinn maki og enginn vill hafa neitt saman við Sósíaldemókrataflokkinn að sælda en gengi hans hefur verið slakt í skoðanakönnunum. Sósíaldemókratar beina nú kröftum sínum að því að tefla fram nýrri drottningu. Hún heitir Ritt Bjerregaard.

Bandaríkjaher yfirgefur Ísland

Björg Eva Erlendsdóttir

26/04 2006

Der har hersket uvished om Islands forsvar siden 15. marts i år, da de amerikanske myndigheder meddelte deres ensidige beslutning om at rejse fra Island med deres tropper. Óvissa ríkir um varnir Íslands frá því fimmtánda mars síðastliðinn, þegar bandarísk stjórnvöld tilkynntu einhliða ákvörðun sína um að fara með herlið sitt burt af Íslandi. Ákvörðunin var tilkynnt í símtali til Geirs H. Haarde, utanríkisráðherra. Hinumegin á línunni var Nicholas Burns aðstoðarutanríkisráðherra Bandaríkjanna. Íslenskum stjórnvöldum varð bylt við þar sem samningaviðræður stóðu yfir við Bandaríkjamenn um framtíð varnarsamningsins. Hvorki Íslendingar né Bandaríkjamenn hafa sagt honum upp. En það má gera, með átján mánaða fyrirvara.

Evrópa-Rússland – mikilvæg spurning i finnskum stjórnmálum.

Markku Heikkilä

26/04 2006

Finnland tekur við formennsku í ESB í júlí. Það er mikilvægt fyrir Norðurlöndin að á þeim tímamótum að innihald norrænu víddarinnar verði endurskoðað rækilega. Markmið Finnlands er að leggja áherslu á vensl Evrópu og Rússlands.

Sakamál varpa skugga á kosningabaráttuna í Svíþjóð

Margit Silberstein

26/04 2006

Síðustu vikur hafa verið sem martröð hjá sænskum Jafnaðarmönnum. Fyrst mátti fjórði hver ráðherra, þeirra á meðal Göran Persson forsætisráðherra, sæta harðri gagnrýni frá einróma stjórnarskrárnefnd sænska þingsins. Viku síðar, á einum og sama deginum, voru tveir þungavigtarmenn í Jafnaðarmannaflokknum ákærðir. Annar fyrir mútuþægni og hinn fyrir hatursfull ummæli í garð útlendinga. Sjálfur er forsætisráðherrann grunaður um að hafa brotið gegn ákvæðum vinnuverndarlaga.

Svellandi tilfinningar vinstri manna

Markku Heikkilä

22/03 2006

Sá minni af vinstri flokkunum í Finnlandi þ.e.a.s. Vinstrabandalagið lenti í mikilli kreppu um mánaðamótin febrúar, mars: Formanninum Suvi-Anne Siimes var nóg boðið og hætti, með því að hella sér yfir flokksbræður sína. Suma félaga, bæði úr röðum Jafnaðarmanna og í Vinstrabandalaginu fór um leið að dreyma um sameiningu allra finnskra vinstri manna, en ekkert slíkt er þó á döfinni. Vinstrabandalagið verður hinsvegar enn einu sinni að gera upp fortíð sína.

Rógur varpar skugga á sænska Jafnaðarmenn

Margit Silberstein

22/03 2006

Fyrsti pólitíski skandall kosningaársins í Svíþjóð snýst um tjáningarfrelsið. Ekki er þó hægt að jafna honum við uppnámið sem skopteikningarnar af Múhameð spámanni ollu í Danmörku. En atlaga í formi tölvubréfa úr innsta hring Jafnaðarmanna í því augnamiði að varpa rýrð á Fredrik Reinfeldt leiðtoga hægrimanna (moderaterne) kveikti slíkt ófriðarbál að um fátt annað er rætt í sænskum stjórnmálum. Ný frétt í AnalysNorden um afsögn Freivalds!

Óttast deilur vegna innflytjendamála í Noregi

22/03 2006

Teikningarnar af Múhameð spámanni, gott gengi Framfaraflokksins í skoðanakönnunum, ofbeldisfull valdabarátta í mosku í Osló og blaðaviðtal við andvestrænan kúrdískan trúarleiðtoga sem er í útlegð í Noregi eru allt saman mál sem skerpt hafa deilurnar um innflytjendamál og samþættingu þeirra í norskt samfélag. Eða hvað? Það er jafnlíklegt að atburðir síðustu tveggja mánaða hafi skerpt línurnar milli „hvítra“ og „brúnna“ Norðmanna.

Harðar deilur um vatn

Björg Eva Erlendsdóttir

22/03 2006

Stærsta pólitíska deilan á Íslandi þetta vorið er um eignarrétt á vatni. Ríkisstjórnin vill að sett verði ný lög um vatn og lagði iðnaðarráðherra frumvarpið fram á Alþingi fyrir jól. Lög um rennandi vatn, bráðnaða jökla, stöðuvötn, fossa, uppsprettur og íslenska rigningu. Tekið er á vatni í öllum sínum myndum. En stjórnarandstaðan er á móti setningu laganna og hefur spurningin um hver á vatnið staðið algjörlega föst á Alþingi Íslendinga í meira en tvær vikur. Samkomulag hefur nú náðst um að ljúka málinu. Ágreiningur um kjarna málsins stendur enn óleystur.

Tjáningarfrelsi, en...

Lotte Hansen

22/03 2006

Þar með var það á enda, ...nei ekki Múhameðsfárið, heldur vopnahléið sem stjórnmálaflokkarnir veittu ríkisstjórninni svo hún hefði vinnufrið til að einbeita sér að lausn deilunnar vegna Múhameðsteikninganna. Forsætisráðherra sjálfur gaf rásmerkið um lok vopnahlésins þegar hann lýsti yfir að Múhameðsfárið hefði gert það að verkum að hann skipti hópum í samfélaginu í sauði og hafra. Þá fóru allir að jarma, og því lýkur væntanlega ekki um sinn því er tjáningarfrelsið ekki einmitt falið í því að bæði sauðir og hafrar jarmi hver með sinni snoppu? Sauðirnir jörmuðu af ánægju yfir því að vera sauðir og hafrarnir jörmuðu af því að þeir vildu ekki að sökinni væri varpað á þá.

Tólf teikningar sem móðguðu milljarð múslima

Lotte Hansen

22/02 2006

Svona fór um sjóferð þá. Þó að Dani greini mjög á um hvort yfirleitt hefði átt að birta teikningarnar sem nú eru orðnar bæði þekktar og alræmdar, þá er landsmenn þrumu lostnir yfir þeirri mynd sem „Múhameðsfárið“ hefur tekið á sig og yfir því hve mikið að vöxtum það er orðið.

Álmilljónir á Íslandi

Ólafur Stephensen

22/02 2006

Ætlar Ísland sér framtíð í þungaiðnaði sem einn helsti álframleiðandi í heiminum eða eru aðrir kostir vænlegri? Deilt er um virkjanir og ál um allt Ísland, frá höfuðborginni Reykjavík til ystu útnesja. Erlend álfyrirtæki vilja semja um þrjár nýjar stórframkvæmdir. Álframleiðsla á Íslandi gæti þannig orðið fjögur prósent af heimsframleiðslunni ef öll áform ganga eftir. Ýmislegt bendir til þess að ekki ríki fullkomin eining á stjórnarheimilinu um það hversu mikið sé skynsamlegt að auka álframleiðslu á Íslandi.

Margar hliðar deilnanna um Múhameðsteikningarnar

22/02 2006

Í eina viku sýndu Norðmenn ótrúlega mikla samstöðu þar sem allir lögðust á eitt við að stuðla að sáttum og samræðu. Þá kom áfallið: Ritstjórinn sem hafði prentað Múhameðsskopteikningarnar kom fram sem iðrandi syndari á skrifstofu ráðherra innflytjendamála ásamt leiðtoga Múhameðstrúarráðsins í Noregi. Það var ekki annað að sjá en að hinn samþjappaði meirihluti hafi þvingað hugrakka ritstjórann niður á hnén. Það varð til þess að umræðurnar um teikningarnar komust inn á nýtt stig.

Leitað að hægrivofu í kosningaslagnum í Svíþjóð

Margit Silberstein

22/02 2006

Leiðtogar Jafnaðarmanna gera atlögu að stóreignamönnum til að fá meira fjör í kosningabaráttuna og efla baráttuandann í eigin röðum. Thomas Bodström dómsmálaráðherra er sakaður um apa eftir Bandaríkjamönnum og vilja breyta Svíþjóð í eftirlitssamfélag. Bandalag hægriflokkanna hefur enn forskot á Jafnaðarmenn og samstarfsflokka þeirra samkvæmt skoðanakönnunum, en spár um uppsveiflu í efnahagsmálum og betri horfur á vinnumarkaði gætu bjargað stjórninni frá falli í komandi kosningum.

Finnland heldur áfram á sömu braut eftir forsetakosningarnar

Markku Heikkilä

22/02 2006

Eftir forsetakosningarnar hefur pólitískur hversdagsleiki nú aftur tekið við í Finnlandi, en nú eykst spennan í innanríkismálum. Vissulega höfum við orðið vör við það í Finnlandi, að okkar eigin vandamál eru lítil og hversdagsleg samanborið við vandamálin í nágrannalöndunum. Ástandið sem skapast hefur vegna skopmyndanna sem Jyllands-Posten birti hefur farið úr böndum og kemur Finnum einnig á óvart. Aldrei áður hafa Finnar fylgst svo vel með því sem gerist í Danmörku.

Persónur mikilvægari en flokkar í forsetakosningunum

Markku Heikkilä

25/01 2006

Svona gætu málin hvergi æxlast á Norðurlöndunum nema í Finnlandi. Miðjuflokkurinn og Jafnaðarmenn starfa sama í ríkisstjórninni. Forsætisráðherra Miðjuflokksins Matti Vanhanen reynir að fella sitjandi forseta, frambjóðenda Jafnaðarmanna og Vinstriflokksins Tarja Halonen í forsetakosningunum. Þegar Vanhanen mistókst ákvað hann að veita frambjóðanda Einingarflokksins Sauli Niinistö stuðning sinn. Markmiðið er að fá forseta úr röðum borgarlegu flokkanna. Forsætisráðherrann vinnur sem sagt ötullega að því að koma á framfæri forseta úr röðum stjórnarandstæðinga sem á að leiða utanríkismál landsins í samstarfi við stjórnina.

Snilldarlögmenn munu sækja að Persson

Margit Silberstein

25/01 2006

Vinstriflokkurinn, samstarfsflokkur sænsku stjórnarinnar, hefur haldið flokksþing og tekið raunverulegt skref til vinstri. Bandalag hægriflokkanna undirbýr orrahríð á Göran Persson forsætisráðherra og aðra ráðherra sem kallaðir hafa verið fyrir stjórnarskrárnefnd þingsins. Snilldarlögmenn hægrimanna munu stjórna yfirheyrslum. Og Göran Lambertz ríkislögmaður/justitiekansler/Attorney General hefur blásið til stórsóknar gegn lögreglunni. Ef marka má hans orð bera lögreglumenn ljúgvitni fyrir dómstólum

Vandi stjórnarandstöðunnar við að ná aftur að stjórnartaumunum

25/01 2006

Hægriflokkurinn hefur ekki hugmynd um hvernig hann eigi að fara að því að ná aftur stjórnartaumum landsins. Stjórnmálasagan og reynsla frá öðrum löndum benda til þess að flokkurinn eigi að halla sér að miðjunni. Þar er að minnsta kosti möguleiki á að ná til margra kjósenda, sérstaklega þar sem búast má við að núverandi ríkisstjórn eigi eftir að verða róttækari en nokkru sinni áður. Vandamálið er hins vegar að Framfaraflokkurinn, flokkurinn sem er hægra megin við Hægriflokkurinn, er stór og hefur mikinn slagkraft.

Niðursoðin samningapólitík

Lotte Hansen

25/01 2006

Þar kom að því, nú eru stóru kameljónflokkarnir, Vinstriflokkurinn, Danski þjóðarflokkurinn og Sósíaldemókrataflokkurinn á miðjunni, allir farnir að iðka það sama! – þ.e. að beita spunarökum til að skýra stjórnmálastefnu sína. Á bak og burt eru pólitískar hugsjónir og hugmyndir um hvert þjóðfélagið skuli stefna. Eftir sitja baráttuaðferðir við að ná til miðjukjósenda. Um jólin sagði talsmaður Vinstriflokksins sig úr dönsku þjóðkirkjunni af því að nokkrir prestar gagnrýndu stefnu stjórnarinnar í málefnum nýbúa. Gagnrýni sem að hluta til var endurtekin af sænska dagblaðinu Aftonbladet nokkrum vikum síðar.

Valdabarátta á Íslenska Fjölmiðlamarkaðnum

Björg Eva Erlendsdóttir

25/01 2006

Fréttir fjölmiðla og stjórnmálaumræða á Íslandi hafa síðustu vikur snúist mest um fjölmiðlana sjálfa - stjórn þeirra og rekstur. Siðareglur fjölmiðla, völd fjölmiðla, skyldur fjölmiðla, eigendur fjölmiðla, rekstrarform fjölmiðla, meiðyrðalöggjöf – hvort gul pressa eigi rétt á sér og hvort lítið þjóðfélag þoli gula pressu.

Ísland kemur út úr skápnum

Ólafur Stephensen

14/12 2005

Hvernig má það vera að litla landið, þar sem fordómar gagnvart samkynhneigðum voru fyrir aðeins fáeinum árum svo yfirþyrmandi, að fólk fann sig knúið til að flytja úr landi – gjarnan til Kaupmannahafnar – sé allt í einu að taka forystuna í réttindabaráttu samkynhneigðra? Fáir hefðu trúað því fyrir áratug, en eftir áramótin verður löggjöf um réttindi homma og lesbía líklega hvergi frjálslyndari en á Íslandi.

Nýjum velferðarboðskap hafnað

Lotte Hansen

14/12 2005

Velferðarnefndin, sem heitir þessu glæsilega nafni, lagði nýverið fram áætlun um hvernig Danir eigi að bregðast við því að við blasir að fjölmenn kynslóð fólks fer senn út af vinnumarkaðnum og fámenn kynslóð tekur við. Nefndin vill að fólk komi fyrr inn á vinnumarkaðinn og yfirgefi hann seinna, ásamt því að breyting verði gerð á sköttum, menntun og uppbyggingu húsnæðis- og vinnumarkaðarins. Þremur klukkustundum síðar hafnaði Anders Fogh Rasmussen flestum tillögum nefndarinnar 43 talsins.

Örlítil áherslubreyting í pólitík Noregs gagnvart BNA og ESB

14/12 2005

Sósíalíski vinstriflokkurinn (SV) telur að utanríkispólitík Bandaríkjanna „sé mesta ógnin við heimsfriðinn í dag“. Eitt helsta baráttumál Miðjuflokksins er andstaðan við aðild Noregs að Evrópusambandinu (ESB). En utanríkisráðherrann kemur úr þriðja og stærsta ríkisstjórnarflokknum. Enn er Verkamannaflokkurinn trygging fyrir samfellu í utanríkis- og varnarmálastefnu Noregs þó með smávægilegum breytingum sé.

Hamfarakreppa í sænsku ríkisstjórninni

Margit Silberstein

14/12 2005

Vægðarlaus gagnrýni á sænsku stjórnina fyrir hvernig brugðist var við hamförunum við Indlandshaf um síðustu jól. Ofbeldi og útskúfun í úthverfunum. Trúarofstæki meðal múslima. Ofsóknir klerka gegn samkynhneigðum. Ásakanir um að flóttamenn ali á andúð barna sinna gegn umhverfi sínu. Þetta hefur verið viðburðarríkur mánuður í Svíþjóð, tími sterkra tilfinninga og heitra umræðna.

Forsetakosningarnar nálgast

Markku Heikkilä

14/12 2005

Á lokaspretti kosningabaráttunnar um forsetaembættið kom upp ágreiningur um ákvæði stjórnarskrárinnar í Finnlandi. Það sem verra þykir er að ágreiningurinn snýst um stjórnvaldsákvæði forsetans. Lausn ríkistjórnarinnar á ágreiningnum var að ákveða snarlega að breyta stjórnarskránni. Í þessu landi sáttar og sameiningar hefur hvatinn að ákvörðuninni leitt til mun harðari stjórnmálabaráttu en áður hefur þekkst.

Finnland - miðja vegu milli Moskvu og Brussel

Markku Heikkilä

16/11 2005

Norðurlönd, Evrópa, Rússland og Bandaríkin. Umræðan um utanríkismál í Finnlandi skoppar fram og aftur yfir málefni þessara landa eins og skopparabolti sem aldeilis óvíst er hvar lendir. Norðurlöndin sem upp á síðkastið hafa verið á jaðri leiksins, lentu skyndilega í aðalhlutverkinu fyrir skömmu, þegar haldið var upp á að fimmtíu ár eru liðin frá því að Finnland gerðist aðili að Norðurlandaráði.

Andstaða við Göran Persson á þingi sósíaldemókrata

Margit Silberstein

16/11 2005

Sósíaldemókratar héldu 35. flokksþing sitt um daginn. Göran Persson var endurkjörinn formaður flokksins, en hann lenti líka upp á kant við þingið eftir hrokafull ummæli sem hann neyddist til að draga til baka. Bosse Ringholm varaforsætisráðherra á yfir höfði sér ákæru vegna gruns um skattalagabrot fótboltafélagsins sem hann var eitt sinn formaður í. Leiðtogi Vinstriflokksins Lars Ohly hefur beðist afsökunar opinberlega og er hættur að kalla sig kommúnista.

Pólitíska elítan

16/11 2005

Fyrstu dagarnir voru nýrri ríkisstjórn Noregs erfiðari en reiknað var með. Karlmenn hlutu mikilvægustu embættin en nýbúar og eldri borgarar nánast engin.

Sósíaldemókratar settust í borgarstjórasætin

Lotte Hansen

16/11 2005

Sósíaldemókratar tóku stjórnina í fjórum stærstu bæjum Danmerkur, að einum undanteknum og um leið fékk flokkurinn næstum helming allra borgarstjóraembætta í landinu. Kosningabaráttan einkenndist af tali sem ýmist snerist um hryðjuverkaógn eða beindist að ákveðnum persónum en minna var um pólitíska forgangsröðun. Í þessari grein er kosningabaráttunni lýst, ásamt þeirri staðreynd að umræðan snerist mikið um hryðjuverkaógn.

Hver er til vinstri og hver til hægri?

Ólafur Stephensen

16/11 2005

Flokkarnir sem eru yzt til vinstri og hægri í íslenzkri pólitík héldu landsfundi í október. Á landsfundi Sjálfstæðisflokksins var stefnan tekin inn á miðjuna. Á landsfundi Vinstri grænna var hins vegar kallað eftir hreinræktaðri vinstristjórn með Samfylkingunni. Vandinn er þó sá að í VG trúa ekki allir því að Samfylkingin sé vinstriflokkur.

Lítið ríki í stóru framboði

Ólafur Stephensen

12/10 2005

Ísland veit stundum ekki alveg hvort það á að haga sér eins og smáríki eða stórveldi. Nýjasta dæmið um þetta er vandræðagangurinn, sem kom upp í tengslum við framboð Íslands til öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna, sem vakið hefur nokkra furðu hjá ríkisstjórnum hinna norrænu ríkjanna.

Hægrivængurinn sem hvarf

Lotte Hansen

12/11 2005

Til vinstri snú! Allir flokkarnir, sem eitt sinn mynduðu hægri vænginn í dönskum stjórnmálum, hafa nú breytt um stefnu eftir nákvæmum fyrirmælum æðstu manna í flokkunum. Vinstri (sem þrátt fyrir nafnið er hægriflokkur), Danski þjóðarflokkurinn og Íhaldsflokkurinn hafa allir sveigt stefnuna til vinstri. Vinstri vill jöfnuð, Íhaldsflokkurinn vill ekki vera eins borgaralegur og áður og Danski þjóðarflokkurinn ekki eins óvinveittur útlendingum Þetta minnir á...

Breytt stjórnarfyrirkomulag í Noregi

12/10 2005

Það er ekki eingöngu skipt um ríkisstjórn í Noregi í haust. Stjórnarfyrirkomulagið breytist jafnframt og verður í fyrsta skipti í 20 ár skipuð ríkisstjórn sem er með meirihluta þingmanna Stórþingsins á bak við sig. Bundnar eru miklar vonir við stjórnina.

Nýir flokkar vekja ugg

Margit Silberstein

12/10 2005

Á innan við þremur vikum hafa sprottið fram tveir nýir stjórnmálaflokkar í Svíþjóð sem bjóða munu fram í þingkosningunum, á sama tíma er einn af rótgrónu flokkunum að liðast í sundur vegna innbyrðis deilna. Nýliðarnir, Feministiskt Initiativ og Junilistan valda óvissu og taugatitringi í stjórnmálalífinu. Sökum þess að flokkarnir tveir geta haft afgerandi áhrif á niðurstöður kosninganna á næsta ári.

Finnar uppteknir af forsetakjöri

12/10 2005

Finnar ganga að kjörborði í janúar og kjósa sér forseta. Allir vita að Tarja Halonen verður endurkjörin, hún er einfaldlega vinsælasti frambjóðandinn. Kosningarnar skipta engu að síður miklu máli fyrir almenning og stjórnmálaflokkanna, ekki vegna þess að forsetinn sé svo valdamikill heldur vegna þess að hann er þjóðkjörinn í beinum kosningum.

Óvenju stutt fjárlagaumræða

Markku Heikkilä

14/09 2005

Í sumar snerist opinber umræða í Finnlandi um tvö stórmál; vega- og járnbrautarkerfið og fjölda sveitarfélaga í landinu. Í fjárlaganefndinni beindist öll athyglin að samgöngumálum, en önnur mál fengu nánast enga umfjöllun áður en þau voru afgreidd.

Kosningabarátta í hámarki – ári fyrir kosningar!

Margit Silberstein

14/09 2005

Enn er ár þar til kosningar fara fram en baráttan þegar í algleymingi, allt er breytt í stjórnmálum í Svíþjóð. Eftir að hófsamir hófu að breytast og fóru að líkjast einhverju sem líkist jafnaðarmönnum flykkjast kjósendur til hinna nýju hófsömu, eins og þeir nefna sig. Kjósendur eru langþreyttir á Göran Person hversu blíðmáll sem hann hefur verið.

Kosningar í olíuparadísinni

14/09 2005

Það er mikill uppgangur í norsku efnahagslífi. Sameinuðu þjóðirnar staðhæfa að Noregur sé besta land í heimi að búa í. Þrátt fyrir það töpuðu ríkisstjórnarflokkarnir stuðningi næstum þriðja hvers kjósanda og var sópað út úr ríkisstjórnarskrifstofunum. Á þessu er einföld skýring: Olíuríkidæmið.

Dýrðarljóminn er byrjaður að dofna

Lotte Hansen

14/09 2005

Við Danir höfum haldið fána siðprýðinnar hátt á loft og lengi getað státað af því að vera í efstu sætunum í alþjóðlegum siðferðismælingum. Hvað varðar tillitssemi við náungann er Danmörk einnig í fremstu röð og þegar mælt var stig siðspillingar reyndust Danir jafnframt með þeim bestu.

Davíð stígur af sviðinu

Ólafur Stephensen

14/09 2005

Davíð Oddsson, maðurinn sem ætlaði að verða leikari eða leikskáld en varð stjórnmálamaður, yfirgefur senn hið pólitíska leiksvið eftir að hafa leikið aðalhlutverk í 23 ár. Hann hefur staðið í sterkasta sviðsljósinu lengur en flestir aðrir stjórnmálaleiðtogar, ekki bara á Íslandi eða á Norðurlöndum, heldur í Evrópu. Þetta eru stærstu tíðindin í íslenzkum stjórnmálum nú í haust, ásamt dómsmálinu gegn stjórnendum alþjóðafyrirtækisins Baugs Group og andláti Reykjavíkurlistans.

Nýjar línur í stjórnmálunum

Ólafur Stephensen

23/06 2005

Stjórnarandstaðan á Alþingi hefur eignazt nýjan leiðtoga. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, fyrrverandi borgarstjóri í Reykjavík, var kjörin formaður Samfylkingarinnar á landsfundi í maí, með yfirgnæfandi meirihluta atkvæða. Ingibjörg fékk þannig tvo þriðjuhluta atkvæðanna en Össur Skarphéðinsson, svili hennar, sem verið hefur formaður flokksins frá árinu 2000, fékk aðeins þriðjung.

Stjórnarskráin er ekki með lífsmarki, ömtin syngja sitt síðasta en réttarríkið lifir

Lotte Hansen

23/06 2005

Í danska framlagi þessa mánaðar er fjallað um stjórnarskrá Evrópusambandsins (ESB) sem sett hefur verið í bið, nýtt skipulagskort yfir sveitarfélög og ömt í Danmörku frá 2007 og lýðræðislegar breytingar á réttarreglum. Því miður eru manndráp og blóðpeningar tilefni þess síðastnefnda. Dómsmálaráðherra telur sáttaumleitan við lausnir deilna góða viðbót við almennar réttarvenjur. En nánustu bandamenn ríkisstjórnarinnar í Danska þjóðarflokknum eru ekki sammála.

Norræn samvinna í þágu Evrópu?

Göran Djupsund

23/06 2005

Myrkar hugsanir um aðsteðjandi ógn sækja fast að Evrópubúum. Þar er um tvenns konar tilhneigingar að ræða. Hvorar tveggja rista djúpt og eru áhyggjuefni. Með sama hraða og verkamenn missa vinnu og verktakar fara halloka þróast almenningsálit sem virðist í sögulegu samhengi ógnvænlegt. Það finnur sér farveg í myndun lýðhyggjuflokka af ýmsu tagi. Kvíði vegna opinna landamæra í stækkaðri Evrópu kyndir undir æ fleiri efasemdum og gagnrýni á opnun og alþjóðahyggju.

Fyrsti þjóðhátíðardagur Svía – en hverju er fagnað?

Kaa Eneberg

23/06 2005

6. júní var í fyrsta sinn haldið upp á þjóðhátíðardag Svía sem helgan dag. Ákvörðuninni um að fella í þess stað niður annan í hvítasunnu hefur verið mótmælt af ýmsum aðilum. Jafnframt fær Svíþjóð toppeinkunnir á alþjóðlegum lista og flestir Svíar segjast vera stoltir af landi sínu og þjóðerni.

Mandela-æði í Noregi

Hans Kristian Amundsen

23/06 2005

Í Evrópu verður haldin röð tónleika til stuðnings baráttunni gegn HIV og alnæmi. Tónleikaröðin ber yfirskriftina 46664 og voru hinir fyrstu í röðinni haldnir í Tromsø í Noregi. Þar sem ljóst var að ríkisstjórnin hygðist ekki styrkja tónleikana, fékk leiðtogi Verkamannaflokksins, Jens Stoltenberg, Framfaraflokkinn til liðs við sig til að fá málið í gegnum Stórþingið. Þess vegna var Kjell Magne Bondevik forsætisráðherra púaður niður er hann mætti á senuna í Tromsø. Kosningabaráttan er hafin í Noregi.

Allir vegir til Reykjavíkur?

Ólafur Stephensen

25/05 2005

Undir lok vorþings Alþingis var á dögunum helst deilt um vegamál. Ástæðan er að mestur hluti fjárveitinga til vegamála fer venju samkvæmt til dreifbýliskjördæma en minnst rennur til höfuðborgarsvæðisins, þótt þar búi flestir og þar sé meirihluti bíla. Að þessu sinni mótmæltu ýmsir forystumenn bæjarfélaga á höfuðborgarsvæðinu. Ólafur Þ. Stephensen greinir deilumálið og skýrir hvernig valdahlutföll á Alþingi eru að breytast.

Dýru fötin keisarans

Lotte Hansen

25/05 2005

Framlag Lotte Hansen í þessum mánuði fjallar um ládeyðu í dönskum stjórnmálum um þessar mundir. Um forsætisráðherra sem fannst að Danir hefðu átt að berjast gegn Þjóðverjum eins og Norðmenn. Og um söguna um H.C.Andersen-skrautsýningu sem klikkaði og kostaði meiri háttar útgjöld.

Davíð berst við Golíat

Göran Djupsund

25/05 2005

Komið hefur til meiriháttar deilna á finnskum vinnumarkaði í vor sem snerta fyrst og fremst pappírsframleiðslu. Deilurnar snerust raunar ekki svo mjög um vinnutíma og hærri laun, heldur var þar mun fremur um valdabaráttu milli stéttarfélaga og vinnuveitenda að ræða. Það stríð er háð á leikvangi hnattvæðingar og mun færast í aukana í stækkaðri Evrópu.

Flóttamönnum gefnar upp sakir – hitamál í Svíþjóð

Kaa Eneberg

25/05 2005

Deilur um sinnulausu flóttamannbörnin eru nú ofarlega á baugi í pólitískum umræðum í Svíþjóð. Eftir að Spánverjar tóku sig til og lýstu yfir því að ólöglegum innflytjendum yrðu gefnar upp sakir var þráðurinn tekinn upp á ný varðandi sinnulausu flóttamannabörnin. Enn er ekki pólitískur meirihluti fyrir almennri sakaruppgjöf í Svíþjóð en búist er við að það verði eitt aðalmálið í baráttunni fyrir kosningarnar 2006.

Söguleg lög og umdeildur fáni

Hans Kristian Amundsen

25/05 2005

Norska Stórþingið bætir úr gömlu óréttlæti og samþykkir lög sem færa Sömum umráðarétt yfir landsvæði sem er á stærð við Danmörku. Borgarstjórn Oslóar ætlaði á sama tíma að neita því að samafánanum yrði flaggað í Osló á þjóðhátíðardaginn 17. maí. Sósíalíski vinstriflokkurinn (SV) hefur jafnan stutt við bakið á hópum þeirra er minna mega sín í samfélaginu, en það var Hægriflokkurinn ásamt Verkamannaflokknum sem tryggðu meirihluta fyrir Finnmerkurlögunum. Það eru þingkosningar í Noregi í haust.

Hverjir eiga að eiga Ísland?

Ólafur Stephensen

27/04 2005

Fleiri og fleiri Íslendingar hafa áhyggjur af samþjöppun eignarhalds og valda í atvinnulífinu. Þessar áhyggjur hafa sýnt sig með a.m.k. tvennum hætti undanfarnar vikur, en birtingarmynd þeirra var afar mismunandi – annars vegar formleg niðurstaða margra mánaða vinnu stjórnmálamanna og embættismanna, hins vegar óskipulögð fjöldahreyfing, sem varð til eftir að ein blaðakona skrifaði eina grein – og kom henni sjálfri mest á óvart.

Framtíð með konur efst á tindi stjórnmála í Danmörku

Lotte Hansen

27/04 2005

... og nýjar pólitískar áherslur og áræði til að takast á við málefni aldraðra. Lotte Hansen greinir nýju stöðuna sem komin er upp í danskri pólitík eftir þingkosningarnar í janúar. Konurnar hafa orðið. Ein þeirra lætur einkum í sér heyra, þ.e. hinn nýi formaður Sósíaldemókrataflokksins, Helle Thorning-Schmidt, sem þorir að tala upphátt um eftirlaun og eftirlaunaaldur. Á sama tíma snýr hinn vinsæli flokkur, Radikale Venstre, hefðbundinni hægri-vinstri pólitík á haus.

Forsetakosningarnar pólitískt hitamál í Finnlandi

Göran Djupsund

27/04 2005

Eftir tæpa níu mánuði kjósa Finnar nýjan forseta. Enginn veit með vissu hvort núverandi forseti, hin vinsæla Tarja Halonen, gefur kost á sér. Hún hefur lofað að gefa svar við því með góðum fyrirvara. Margt hefur borið á góma í umræðunum fyrir kosningarnar, allt frá opinberu valdi forseta niður í skilnað forsætisráðherrans.

Pólitískar umbyltingar í aðsigi

Kaa Eneberg

27/04 2005

Í Svíþjóð ríkir pólitískur glundroði. Ríkisstjórnarflokkur jafnaðarmanna nýtur nú minna trausts en nokkru sinni áður. Hægri flokkurinn er í sókn en jafnframt hafa fleiri smáflokkar verið stofnaðir sem hirða atkvæði frá Jafnaðarmannaflokknum. Nýju flokkarnir eiga rætur sínar að rekja til óvildar í garð ESB og femínisma.

Utanríkisráðuneyti Noregs gagnrýnt harðlega

Hans Kristian Amundsen

27/04 2005

Niðurstöður óháðrar skýrslu sem gerð var um viðbrögð norskra stjórnvalda við flóðbylgjuhamförunum í Asíu eru harðar og hlífa utanríkisráðuneytinu ekki í neinu. Ákvörðunarfælni, viðbragðsáætlanir við hamförum skorti, engar æfingar höfðu verið haldnar og það vantaði búnað til að vinna úr miklu magni gagna. Þetta er meðal þess sem helst var gagnrýnt. Enginn Norðmaður lést vegna vangetu yfirvalda til að bregðast við hamförum, en það er líka hið eina jákvæða í skýrslunni.

Þarf viðskiptalífið lög til að nýta mannauð kvenna?

Ólafur Stephensen

23/03 2005

Það eru fáar konur í stjórnum stórra fyrirtækja á Íslandi. Af 87 stjórnarsætum í 15 leiðandi fyrirtækjum landsins eru aðeins 2,3% skipuð konum. Þetta hefur leitt til mikillar umræðu um stöðu kvenna í atvinnulífinu á Íslandi. Viðskiptaráðherra hefur hvatt fyrirtæki til að auka hlut kvenna í stjórnum fyrirtækja. Gagnrýnendur telja hana þó ekki ganga nógu langt og sumir hafa hvatt hana til þess að beita lagasetningu.

Hátíðarár hjá dönskum skólabörnum

Lykke Friis

23/03 2005

Stuttu eftir þingkosningarnar í febrúar boðaði danski forsætisráðherrann til nýrra kosninga hinn 27. september þar sem Danir velja um að samþykkja eða hafna nýrri stjórnarskrá ESB. Í ljósi fyrri ESB-kosninga og þeirra pólitísku mála, sem hæst ber um þessar mundir, spáir Lykke Friis fyrir um hvernig umræðan verður. „Tvö sígild verk og eitt ófyrirsjáanlegt“ hljómar eins og nafn á afþreyingarmynd á föstudagskvöldi, en þetta er einmitt það sem birtist í kristallskúlunni.

Hærri áfengisskattar í Finnlandi?

Göran Djupsund

23/03 2005

Fyrir ári voru áfengisskattar í Finnlandi lækkaðir svo um munaði. Undanfarið ár hafa Finnar og aðrir Norðurlandabúar beðið þess að reynsla fengist af þessari tilraun. En nú þegar hefur umönnunarráðherrann tekið sig til og lagt til að þeir verði hækkaðir á ný. Opinbert vald forseta hefur einnig komið til umræðu í Finnlandi og að hve miklu leyti beri að draga úr því.

Breyttar skoðanir á kjarnorku í Svíþjóð

Kaa Eneberg

23/03 2005

Eftir rúma tvo mánuði verður hinu umdeilda kjarnorkuveri í Barsebäck lokað. Andstæðingar kjarnorku kætast og þá ekki síst íbúar Danmerkur. Eftir er að sjá hvort Svíar leggja niður frekari umsvif á sviði kjarnorku eins og þjóðaratkvæðagreiðsla kvað úr um. Vistvæna valkosti skortir og enn er þetta pólitískt hitamál.

Söguleg umskipti

Hans Kristian Amundsen

23/03 2005

Miðjuflokkurinn í Noregi hefur tekið ákvörðun. Hann ætlar að vinna með Verkamannaflokknum í kosningunum í haust og hann er hlynntur olíuborun í Barentshafi. Aukinn eignarréttur hins opinbera og andstaða gegn lækkun skatta sameinar „rauðgrænu“ flokkana fyrir kosningarnar.

Fjölskylduerjur á vinstri vængnum

Ólafur Stephensen

23/02 2005

Kosið verður til formanns Samfylkingarinnar, næststærsta flokks Íslands, í maí. Baráttan stendur á milli sitjandi formanns, Össurar Skarphéðinssonar, og fyrrverandi borgarstjóra í Reykjavíkur, Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur. Í baráttuna blandast bæði fjölskyldutengsl frambjóðendanna sem og gamalt deilumál um hvernig tengslum stjórnmálaflokka og verkalýðshreyfingar ber að hátta. Frambjóðendurnir virðast sækja fylgi sitt á ólíkar slóðir og enn er of snemmt að spyrja að leikslokum.

Lýst eftir umræðum um forsetaembættið

Göran Djupsund

23/02 2005

Nú, þegar tæpt ár er eftir til næstu kosninga, beinist athyglin í æ ríkara mæli að forsetanum, bæði embættinu sjálfu og persónunni sem gegnir því. Hugmyndir hafa komið fram um að Finnar fái formlegri forseta með styttri setu í embætti og kjörinn af þinginu. Umræður eru þó á þá lund að lítil von virðist um breytingar, þar sem mönnum hættir til að stimpla grundvallarsjónarmið sem gagnrýni á núverandi forseta, hina vinsælu Halonen. Um þetta fjallar Göran Djupsund í febrúarpistli sínum.

Skógarhörmungar og raforkuuppreisn í kjölfar óveðursins

Kaa Eneberg

23/02 2005

Fárviðrið í vetur leiddi til mikilla hörmunga fyrir sænskan skógarbúskap með ófyrirsjáanlegum afleiðingum sem seint mun sjást fyrir endann á. Víðtækt og langvarandi rafmagnsleysi hefur leitt til „raforkuuppreisnar“ með kröfum um traustara straumkerfi og skaðabætur til handa þeim sem þar biðu tjón. Um þetta fjallar Kaa Eneberg í febrúarpistli sínum.

Á milli Rússlands og Bandaríkjanna

Hans Kristian Amundsen

23/02 2005

Rússland og Bandaríkin hafa uppgötvað að hagsmunir þeirra fara saman á norðurslóðum, þar sem samnefnarinn er gas og olía, peningar og völd. Á hliðarlínunni stendur svo Noregur og margir spyrja nú hvort stefnuræða ríkisstjórnarinnar í málefnum norðursvæðanna verði nógu ákveðin til að aftur verði tekið tillit til Noregs í málefnum norðursins.

Evrópuumræður á nýju ári

Ólafur Stephensen

26/01 2005

Á Íslandi hefur Samfylkingin ein stjórnmálaflokka sett aðild að ESB á stefnuskrá sína. Málið hefur þó ekki verið efst á baugi í íslenskum stjórnmálum undanfarin ár. Umræða um Evrópumál hafa hins vegar verið áberandi frá áramótum. Það á annars vegar rætur að rekja til óvæntra ummæla Davíðs Oddssonar utanríkisráðherra um að ekki sé útilokað að Ísland verði aðili að stærra ESB og hins vegar tillögu prófessors við Háskóla Íslands um að segja upp EES-samningnum. Ólafur Stephensen greinir umræðuna og þær leiðir sem Ísland hefur á milli að velja í samskiptunum við ESB.

Gjafalausum jólum aflýst – Dönsk Evrópupólitík eftir stefnubreytingu á vinstri vængnum

Lykke Friis

26/01 2005

Stórt skref hefur verið stigið í umræðunni um Evrópusambandið (ESB) í Danmörku með þýðingarmikilli allsherjaratkvæðagreiðslu flokksmanna Sósíalska þjóðarflokksins (SF) um stefnu flokksins varðandi stjórnarskrá ESB. Þegar litið er á fyrri þjóðaratkvæðagreiðslur sést að þessi litli stjórnmálaflokkur hefur haft mikil áhrif á danska Evrópupólitík. Búast má við að stuðningur flokksins við stjórnarskrá ESB verði til þess að draga úr tortryggni Dana gagnvart ESB. Þjóðaratkvæðagreiðsla Dana virðist því nálgast og Danir verða að taka afstöðu til hugsanlegrar inngöngu Tyrklands í ESB.

Ólíkir heimar - um flóðbylgjuna í Svíþjóð og Finnlandi

Göran Djupsund

26/01 2005

Bæði fjölmiðlar og stjórnvöld hafa í janúar verið upptekin af hörmungunum af völdum flóðbylgjunnar í Asíu um jólin. Fjölmiðlar í Svíþjóð og Finnlandi fjölluðu á mjög ólíkan hátt um atburðina. En það er einnig munur á því hvernig stjórnvöld í löndunum tóku á málunum og þeirri gagnrýni sem þau urðu fyrir. Göran Djupsund hefur fylgst með fréttaflutningi fjölmiðla og viðbrögðum stjórnvöldum í Finnlandi og Svíþjóð.

Svíþjóð í sárum en gengi konungs aldrei verið meira

Kaa Eneberg

26/01 2005

Með skömmu millibili urðu Svíar fyrir tveimur meiriháttar þjóðaráföllum. Eftir flóðbylgjuna og tjónin af völdum óveðursins kom konungurinn fram, sem venjulega lætur lítið í sér heyra, og ávarpaði sænsku þjóðina af tilfinningu og innlifun. Honum tókst svo vel upp að ríkisstjórnin taldi sér ógnað og nú tala Svíar um að það jaðri við stjórnarskrárkreppu.

Mörgum spurningum ósvarað fyrir kosningarnar

Hans Kristian Amundsen

26/01 2005

Kosningabaráttan í Noregi er hafin, þótt kosningarnar séu ekki fyrr en í haust. Núverandi minnihlutastjórn stendur tæpt. Hægriflokkurinn lofar skattalækkunum og vill að Noregur gangi í ESB, en Kristilegi þjóðarflokkurinn vill halda ríkisstjórnarsamstarfi áfram, hafnar ESB-aðild og vill minni skattalækkanir. Á vinstri vængnum mynda Verkamannaflokkurinn, Sósíalíski vinstriflokkurinn og Miðjuflokkurinn bandalag. ESB er líka ásteytingarsteinn þessara flokka. Enginn vill taka eindregna afstöðu sem stendur.

Stjórnskipan og stöðugleiki

Birgir Guðmundsson

15/12 2004

Vænta má að tvennt verði einkar áberandi í umræðum á Íslandi í kringum áramótin, efnahagsmál og lýðræði. Fjárlög, sem afgreidd voru af Alþingi í byrjun mánaðarins, hafa verið gagnrýnd nokkuð af stjórnarandstöðunni. Endurspeglar umræðan á þingi áhyggjur ýmissa í þjóðfélaginu af stöðugleika efnahagslífsins. Ríkisstjórnin hefur skipað nefnd til að endurskoða stjórnarskrá landsins og verður valdsvið forseta m.a. skoðað, en það var tilefni mikilla deilna síðastliðið sumar.

Deilt um almannaþjónustu í Danmörku

Lykke Friis

15/12 2004

Mikið fjölmiðlafár hefur verið í haust í kringum ríkisreknu útvarps- og sjónvarpsstöðvarnar í Danmörku sem hafa tekjur sínar af afnotagjöldum. Framkvæmdastjóri Útvarps Danmerkur (DR), Christian Nissen, var rekinn undir vökulum augum fjölmiðla. Tæpri viku síðar sagði Jørgen Kleener stjórnarformaður DR, sem staðið hafði að brottrekstri Christians Nissens, af sér. Málið snýst um það hvernig reka beri almannaþjónustuútvarp og -sjónvarp í Danmörku í framtíðinni. Á DR, sem rekið er fyrir afnotagjöld, að fá að keppa við einkastöðvarnar?

Óvæntur lofsöngur um finnska utanríkisstefnu

Göran Djupsund

15/12 2004

Finnsk utanríkisstefna hefur verið í brennidepli í umræðum í Finnlandi í haust. Mörgum þótti athyglisvert þegar tveir samhljóða leiðarar birtust í blöðunum, sinn með hvorum flokkslit. Þetta á að sannfæra finnsku þjóðina um að utanríkistefnan sé með ágætum, þar verði hvergi vikið frá fyrri línu og að forseti og ríkisstjórn séu hjartanlega sammála um þá línu.

Ný femínistabylgja í Svíþjóð

Kaa Eneberg

15/12 2004

Í haust hefur verið mikið fjör eða jafnvel hiti í femínískum umræðum. Ofbeldi gegn konum, frádráttarbær heimilisstörf og klaufagangur jafnréttisráðherra hafa verið uppsláttarfréttir í fjölmiðlum. Rúsínan í pylsuendanum er flótti Gudrunar Schyman úr Vinstriflokknum og væntanleg áform um að vinna að sérstöku kvennaframboði í Svíþjóð.

2005: Noregur fagnar og heldur hátíðlegt, Svíþjóð minnist

Per Norvik

15/12 2004

Árið 2005 eru liðin hundrað ár frá því að Noregur varð sjálfstætt ríki. Ríkjasamband Noregs og Svíþjóðar leið undir lok árið 1905 og verður þess minnst bæði í Noregi og í opinberum stofnunum Noregs erlendis. Stórþingið vill fagna atburðinum, en ríkisstjórnin fer varlegar og talar um að minnast beri atburðarins með hóflegum hætti. Menn vilja ekki spilla góðu sambandi við góðan granna með því að móðga hann að óþörfu. Í Svíþjóð munu menn minnast atburðarins en ekki halda upp á hann, segir utanríkisráðherra landsins, Laila Freivalds.

Sárin sleikt eftir kennaraverkfall

Birgir Guðmundsson

11/11 2004

Grunnskólakennarar á Íslandi hafa verið í verkfalli í tvo mánuði og lauk því ekki fyrr en Alþingi greip í taumana með lagasetningu. Verkfallið hefur haft alvarlegar afleiðingar og óvíst hvenær þjóðfélagið nær að jafna sig að fullu. Aðrar stéttir munu hugsanlega krefjast aukinna launahækkana, sem gæti leitt til launasprengingar og stofnað efnahagsstöðugleikanum í hættu. Kennaradeilan hefur skyggt á önnur stórtíðindi af vettvangi þjóðmálanna, eins og t.d. ólöglegt samráð olíufélaganna þriggja. Ætla má að þau fái meiri athygli nú.

Ást eða nauðungarhjónaband? Breytt skipan sveitarfélaga í Danmörku

Lykke Friis

24/11 2004

Í Danmörku stendur nú fyrir dyrum mesta endurskipan sveitarfélaga í meira en 30 ár. Mikilvæg verkefni á sviði heilbrigðis- og menntamála flytjast frá ömtum til sveitarfélaga. Auk þess verða sveitarfélög sameinuð í stórum stíl, sem mun hafa í för með sér að hart verður tekist á um hver skuli „giftast“ hverjum. Lykke Fris ræðir endurskipanina sem á að taka gildi 1. janúar 2007

„ ...á feigðarflótta.“

Göran Djupsund

24/11 2004

Í Finnlandi er hætt við að ekki takist að ná fram miðstýrðum kjarasamningi. Mikið ber á milli hjá aðilum vinnumarkaðarins. Vinnuveitendur kjósa dreifðari samninga þar sem meira er um sveigjanleika og tillit tekið til staðhátta. Verkalýðsfélögin, en þar ríkir ekki full samstaða, vilja heildarsamning með almennum launahækkunum og breytingum á aðferðum og skilyrðum varðandi uppsagnir. Ríkisstjórnin, sem hefur skilið skattahlið fjárlaganna eftir opna í von um að viðræður leiði til miðstýrðs samnings og lítilla launahækkana, gæti beðið álitshnekki ef það mistekst. Að mati Görans Djupsund er orsakanna á því sem nú á sér stað í samningsgerð í Finnlandi að leita í þrýstingi á kerfisbreytingar í hefðbundnum norrænum velverðarþjóðfélögum vegna hnattvæðingar efnahagsmála.

Ódýrara áfengi til handa Svíum

Kaa Eneberg

24/11 2004

Þess er vænst í síðasta lagi vorið 2005 að sænska ríkistjórnin lækki svo um munar skatta á áfengi, á norrænan mælikvarða. Þar er meðal annars horft til þess að bjarga sænskri einkasölu ríkisins á áfengi sem hneykslismálin hafa dunið yfir. Mútukærur gegn verslunarstjórum og brot á samkeppnislögum ESB fara fyrir dómstóla.

Skýrar víglínur í norskum stjórnmálum á kosningaári

Per Norvik

24/11 2004

Ríkisstjórnarflokkarnir og Framfaraflokkurinn hafa komist að samkomulagi um fjárlög fyrir árið 2005. Carl I. Hagen, formaður Framfaraflokksins, krefst þess ekki lengur að fá sæti í ríkisstjórninni. En það gætir ákveðinna efasemda hjá þeim sem styðja ríkisstjórnina. Og stjórnarandstöðuflokkarnir, Verkamannaflokkurinn, Sósíalíski vinstriflokkurinn og Miðjuflokkurinn, munu í fyrsta skipti sameinast undir rauð-grænum merkjum.

Vetrarlegt á vinnumarkaði

Birgir Guðmundsson

27/10 2004

Mikil bjartsýni ríkir meðal Íslendinga um kjör sín og hefur væntingavísitala Gallups sjaldan verið hærri. Ýmis teikn eru þó á lofti um að brátt muni draga úr bjartsýni manna. Sérstaklega gætu átök, sem nú eru á vinnumarkaði, og hugsanleg verðbólga sett strik í reikninginn. Verkfall kennara hefur nú staðið vel á annan mánuð. Hefur pólitísk umræða í landinu að miklu leyti snúist um það. Samhliða þeirri umræðu hafa menn deilt um hlutverk verkalýðsfélaga, félagafrelsi og lágmarkskjör.

Svar dönsku ríkisstjórnarinn við nýjum hryðjuverkahótunum

Lykke Friis

27/10 2004

Margir Danir óttast hryðjuverkaárás. Samkvæmt nýrri könnun Gallup telja sjö af hverjum tíu Dönum að búast megi við að Danmörk verði fyrir hryðjuverkaárás á næstu árum. Eftir árásina á World Trade Center í New York veitti þingið sem svarar tæpum 600 milljónum íslenskra króna í „hryðjuverkapakka“ til að efla viðbúnað gegn hryðjuverkum. Í ár kom síðan „skýrsla um veika bletti“ sem gerir grein fyrir öllum þeim hættum sem þjóðin stendur frammi fyrir. Þá vaknar spurningin: Hvenær er öryggi lands tryggt?

Sveitarstjórnarkosningar endurspegla velferðarvandamál

Göran Djupsund

27/10 2004

Sveitarstjórnarkosningarnar í Finnlandi endurspegluðu þau vandamál sem Finnar eiga nú helst við að etja. Á margan hátt er þar um velferð að ræða og það að hafa ráð á henni. Ein aðgerð, sem verið hefur efst á baugi, er að sameina fámennari sveitarfélög til að minnka þannig rekstrarkostnað. En stjórnsýsluaðgerðir leysa ekki grundvallarvanda sveitarfélaga: íbúa sem komnir eru til ára sinna og brottfluttan vinnukraft.

Þjóðaráföll Svía

Kaa Eneberg

27/10 2004

Í haust hafa Svíar verið minntir á þau áföll sem riðið hafa yfir þjóðina. Þar ber til að nú eru tíu ár liðin frá Estoníu-slysinu, ár frá því að Anna Lindh utanríkisráðherra var myrt og einnig er Christer Petterson, sem grunaður var um morðið á Olof Palme, látinn. Morðrannsóknin hefur verið kölluð afkvæmi tímabils í eftirstríðssögu Svía sem einkenndist af mikilli tortryggni milli pólitískra andstæðinga; milli ríkjandi jafnaðarmanna og ýmissa ráðamanna.

Fjárlagafrumvarp eykur á óeininguna í norskum stjórnmálum

Per Norvik

27/10 2004

Langt er síðan ríkt hefur jafnmikill ágreiningur milli ríkisstjórnar og stjórnarandstöðu í Noregi og um þessar mundir. Tónninn er harður og kallar stjórnarandstaðan fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar fyrir 2005, sem m.a. inniheldur tillögur bæði um hækkun virðisaukaskatts og skattalækkanir, andfélagslegt. Kosningabaráttan er þegar hafin og hefur Alþýðusambandsins (LO) nú hafið mikla áróðursherferð sem er eins og að veifa rauðri dulu framan í ríkisstjórnarflokkana. Reikna menn með að þátttaka í kosningunum til Stórþingsins á næsta ári geti slegið öll met.

Efnahagur og kjaramál í brennidepli

Birgir Guðmundsson

29/09 2004

Halldór Ásgrímsson, nýr forsætisráðherra Íslands, hefur nýlega haft stólaskipti við Davíð Oddsson utanríkisráðherra. Stólaskiptin voru liður í samkomulagi Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks þegar flokkarnir mynduðu þriðju samsteypustjórn sína í röð vorið 2003. Ólíklegt er að nýi forsætisráðherrann fái að sitja lengi á friðarstóli. Efnahags- og kjaramál geta reynst honum þung í skauti. Jafnframt hefur staðið nokkur styr um ráðherraskiptin milli flokkanna hinn 15. september.

Nýr stórskilnaður? Danmörk og stjórnarskrá ESB

Lykke Friis

29/09 2004

Hvernig á að fara að því að sigra í þjóðaratkvæðagreiðslu í Danmörku um stjórnarskrá ESB? Með langvinnum umræðum – eða með því að fresta öllum umræðum þangað til tveir mánuðir eru til stefnu? Um þetta skrifar Lykke Friis. Það verður ekki mikil umræða um aðalþema kosninganna. Bæði fylgjendur og andstæðingar virðast sammála um að málið snúist um hvort Danmörk skuli vera áfram í ESB eða ekki. Málið snýst um það hvort Danmörk eigi að gefa hjónabandinu nýtt tækifæri eða sækja um skilnað sem tryggi Danmörku þó ákveðin tengsl við fyrrverandi maka.

Misræmi milli borgar og landsbyggðar –ekki bara hagþróun!

Göran Djupsund

29/09 2004

Ný rannsókn frá Tölfræðimiðstöðinni sýnir að finnsk sveitarfélög búa við afar ólíkar aðstæður. Þar höfum við dæmi um nokkra þéttbýlisstaði, einkum í suðurhluta Finnlands, þar sem þróunin er á góðu róli. Hins vegar eru dæmi um mörg sveitarfélög í strjálbýli þar sem þessu er þveröfugt farið. Atvinnuleysi er að meðaltali um 9% á landsvísu, allt niður í 4% í byggðakjörnunum en allt að 25% á þeim strjálbýlu svæðum sem harðast hafa orðið úti.

Fleiri úrræði til að vísa flóttamönnum frá og senda þá heim

Kaa Eneberg

29/09 2004

Flóttamannastefnan í Svíþjóð tekur um þessar mundir stórfelldum breytingum. Hælisleitendum fækkar, sífellt fleirum er neitað um landvistarleyfi og margir flóttamenn fara huldu höfði af hræðslu við að verða vísað úr landi. Samtímis vara fjölmiðlar við afar lélegu andlegu ástandi barna flóttamanna sem eru stundum rúmföst vegna sinnuleysis og mötuð með sondu.

Deilur á mörgum vígstöðum ári fyrir kosningar í Noregi

Per Norvik

29/09 2004

Kosið verður til norska Stórþingsins á næsta ári og eru flestir Norðmenn nú þegar orðnir nokkuð uppteknir af kosningabaráttunni. Undanfarna mánuði hafa útnefningar Kristilega þjóðarflokksins á frambjóðendum sínum verið í sviðsljósinu. Formaður Kristilega þjóðarflokksins, Dagfinn Høybråten, er atvinnu- og félagsmálaráðherra en á ekki sæti á þingi. Á hann þá að bola Valgerd Svarstad Haugland burt sem þingmanni Akerhus til þess að hreppa sjálfur sætið? Önnur aðalspurningin sem kjósendur velta fyrir sér þessa dagana er hvort Verkalýðsflokkurinn sé tilbúinn til stjórnarsamstarfs við Sósíalísktíska vinstriflokkinn og Miðjuflokkinn, eigi hann kost á því.

Íslenskur ráðherrakapall

Birgir Guðmundsson

30/09 2004

Samkvæmt stjórnarsáttmála mun Davíð Oddsson hætta sem forsætisráðherra í september og Halldór Ásgrímsson, utanríkisráðherra taka við. Nýlega batt Davíð Oddsson enda á vangaveltur um það hvað hann hyggst taka sér fyrir hendur er hann tilkynnti að hann myndi setjast í stól utanríkisráðherra. Mörg mál eru hins vegar óleyst í samskiptum stjórnarflokkanna og spennandi verður að fylgjast með framvindu mála, eftir að þeir Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson hafa stólaskipti.

Document Actions

Tengiliður

Leit í Analys Norden