Er norræna velferðin í vanda?
Danmörk
Hver á að annast sjúka og aldraða?
Í Danmörku reyna flestir stjórnmálamenn að hliðra sé hjá að svara þessum einföldu spurningum: Hver á að hjúkra sjúkum, annast aldraða og kenna börnunum að fáum árum liðnum. Á tímum fjármálakreppu og vaxandi atvinnuleysis þora stjórnmálamenn ekki að minnast á hið brýna úrlausnarefni sem tekur við að kreppu lokinni – það er að segja skort á vinnuafli.
Finnland
Hættið öllu tali um skort á vinnuafli
Að mati fræðimanna má ætla að fjölgun starfa í Finnlandi verði einungis á sviði mennta- og félagsmála sem og heilbrigðis- og hjúkrunarþjónustunnar. Í öllum öðrum atvinnugreinum mun störfum fækka, sérstaklega í útflutningsgreinunum, en þar verður fækkunin gríðarleg.
Svíþjóð
Stórir árgangar fara á eftirlaun
Mestu kynslóðaskipti fyrr og síðar verða á sænskum vinnumarkaði á árinu 2015. Þá munu hundruð þúsunda launþega sem fæddir eru á fimmta áratug síðustu aldar fara á eftirlaun. Í fyrstu verður blóðtakan mest í opinbera geiranum hvað varðar mannauð, reynslu og þekkingu. Ef bjarga á velferðinni til framtíðar, þarf samkvæmt sænsku hagstofunni, að koma 300.000 manns út á vinnumarkað á ári hverju.
Noregur
Kreppan gæti leitt til betri umönnunar
Samkvæmt ýktustu spám verður fjöldi þeirra sem stunda atvinnu hjá sveitarfélögunum að tvöfaldast fyrir árið 2050 eigi íbúar landsins, þar sem meðalaldur verður sífellt hærri, að njóta góðrar umönnunar. Þrátt fyrir að vandinn sem tengist samsetningu vinnuaflsins hafi verið efst á dagskrá stjórnmálamanna í fjölda ára þá hefur ekki verið gripið nema einu sinni til gagngerra aðgerða til að mæta honum. Og kannski verða það ekki stjórnmálamenn sem leysa munu vandann heldur markaðurinn – nú þegar efnahagskreppan hefur leitt til þess að það er orðið álitlegra að vinna í opinbera geiranum.
Ísland
„Norræn velferðarstjórn” í kreppu
Ný ríkisstjórn hefur tekið við stjórnartaumunum á Íslandi. Vinstri flokkarnir tveir, Samfylkingin og Vinstri grænir, hafa meirihluta á þingi í fyrsta skipti. Þeir sátu að völdum í 100 daga fyrir kosningar, eftir að ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins og Samfylkingarinnar hrökklaðist frá völdum í kjölfar efnahagshruns. Þessa 100 daga þurftu flokkarnir þó að reiða sig á stuðning, eða hlutleysi, Framsóknarflokksins. Það kallaði auðvitað á ýmsar málamiðlanir, en nú hafa vinstri flokkarnir hreint umboð meirihlutans og geta látið til sín taka. Þeir þykja hins vegar fara hægt af stað og þolinmæði almennings er ekki mikil. Ríkisstjórnin, sem sat í hruninu, var gagnrýnd mjög fyrir að koma litlu í verk þegar mest á reið. 100 daga stjórnin afrekaði engin ósköp, en naut skilnings vegna þeirra óvenjulegu aðstæðna sem ríktu þegar hún tók við völdum. Núna er engrar miskunnar að vænta lengur.
