Stefna í samgöngumálum á Norðurlöndum: Opin landamæri eða lokuð tengslanet?
Norræna ráðherranefndin um samgöngumál var lögð niður fyrir nokkrum árum, en flutningar og umferð þvert á landamæri hafa aldrei verið meiri. Hvað skiptir mestu máli í stefnumörkun landanna um samgöngumál? Eru staðbundnir hagsmunir í fyrirrúmi eða er hugað að hagsmunum þvert á landamæri og megum við vænta stórra verkefna sem munu tengja Norðurlöndin enn frekar saman? Analys Norden fjallar um stefnu í samgöngumálum á Norðurlöndum.
Ísland
Bílaþjóðin
Íslendingar eru bílaþjóð, stórneytendur bifreiða. Hér eru fleiri bílar á hvern íbúa en annars staðar í Evrópu, um 665 bílar á 1000 íbúa, það þarf að fara til Bandaríkjanna til að finna viðlíka bílafjölda. Bílaflotinn er líka einn sá orkufrekasti í heimi miðað við fólksfjölda. Íslendingar eiga stóra bíla og Íslendingar fara helst allt sem þeir geta í einkabíl. Bíllinn er ekki bara samgöngutæki, yfirfrakki Íslendingsins, þarfasti þjónn hans, heldur líka stöðutákn og partur af sjálfsmynd.
Finnland
Járnbrautir í Finnlandi ganga úr sér
Ásigkomulag lestarteina í Finnland verður sífellt lakara og því verður að draga úr hraða lestanna. Mikil þörf er á fjárfestingum í samgöngum í landinu en að finna fjármagn hefur reynst þrautin þyngri. Ríkissjóður Finna er aðþrengdur og það hefur komið í veg fyrir að hægt sé að hefja ný verkefni á sviði samgangna þrátt fyrir að vegalengdir í Finnlandi séu miklar og þörf fyrir flutninga brýn. Þrátt fyrir þetta horfa menn til þess að byggja göng til Tallin og járnbraut að Íshafinu.
Svíþjóð
Sænska lestarkerfið í ógöngum
Svíþjóð er miðjuríki á Norðurlöndum. Sérhver Svíi sem ferðast til útlanda verður að fara í gegnum eða fram hjá norrænu grannríki. Sama gildir um alla vöruflutninga frá Svíþjóð til umheimsins. Útflutningsvörur Svía til Rússlands eru fluttar í gegnum Finnland, og húsgögn sem smíðuð eru í Smálöndum fara á markað í gegnum Danmörku.
Danmörk
Verða bómurnar látnar síga á landamærum Danmerkur?
Danmörk er komin í fyrirsagnir heimspressunnar vegna áætlana um hert landamæraeftirlit. Danir hafa uppskorið reiði framkvæmdastjórnar ESB og orðið fyrir harðri gagnrýni frá Þýskalandi. Svo kaldhæðið sem það hljómar var eftirlitið var reyndar hugsað sem unnið mál.
Noregur
Byggðastefnan heldur áfram
Stjórnmálamenn láta stjórnast af kjósendum. Það er meginástaða þess að framtíðarsýn margra þeirra tengist nýjum vegum en járnbrautarspor til Svíþjóðar og annarra hluta Evrópu eru áfram á teikniborðinu. Flesta kjósendur er að finna á norskum vegum og í norskum járnbrautum og þeir vilja að stjórnmálamenn noti fjármuni til að bæta fyrst norskt samgöngunet. Hugsanlega er þó breyting í vændum. Könnun á háhraðalest hefur verið gerð og ef af henni verður gæti lestin hafið ferðina í Kaupmannahöfn.
Álandseyjar
Åland på ett hav av sprit
Åland består av 6 500 öar i havet. Detta faktum både skyddar och begränsar landskapet, beroende på vilket perspektiv man väljer. Hur man än ser på det är transporterna till och från öriket själva livsnerven för att upprätthålla ett ekonomiskt livskraftigt samhälle som är så litet och så perifert som Åland.
Nordic countries eyeing 'core' EU transport network
Scandinavian cross-border bridges and highways are given as an example for successful project management in an area where the EU is currently trying to cut waste, politicking and huge delays in execution by focusing on a 'core' network of transport routes.
Transport policies in the Nordic region: Open or closed networks?
The Nordic Ministerial Council for transport policies ceased to exist a few years ago although crossborder traffic is growing more than ever in the Nordic Region. Experience have also shown that grand crossborder transport projects can bind the Nordic countries closer together. Despite this increase and experience, it is still the national traffic projects that are prioritised when Nordic governments decide on transport policies. Analys Norden takes a look at what drives transport policies in the Nordic countries.
