Fyrsta þing Norðurlandaráðs var haldið þann 13. febrúar 1953 í Kristjánsborgarhöll í Danmörku.

Fyrrum (og væntanlegur) forsætisráðherra Danmerkur, Hans Hedtoft, sem lagði tillöguna fram, var kjörinn fyrsti forseti Norðurlandaráðs.

Finnland tók ekki þátt í samstarfinu fyrr en árið 1955, eftir að Sovétríkin losuðu um tauminn við andlát Stalíns.

Þrátt fyrir að Finnland væri ekki formlega þátttökuland fyrstu árin, var í samkomulaginu gert ráð fyrir því að fullrúar ríkisstjórnar Finnlands og þings ættu þess kost að taka þátt, óskuðu þeir þess.

Ósk um þetta var borin fram þann 28. október 1955, en þá samþykkti finnska þingið einróma tillögu ríkisstjórnarinnar um að Finnland yrði aðildarríki.

Við setningu 4. þingsins í Kaupmannahöfn 27. janúar 1956 sagði forseti Norðurlandaráðs, sem þá var prófessor Bertil Ohlin frá Svíþjóð.

"Okkur hefur fundist einn stóll vera auður á meðan Finnland var ekki með.... ... Nú fyrst er norræni hópurinn fullskipaður".

Lög um sameiginlegan norrænan vinnumarkað tóku gildi þann 2. júli 1954. Þau voru undanfari innri markaðar ESB með frjálsri för vinnuafls.

Vinnumarkaðurinn hafði líklega mesta þýðingu fyrir Finnland, sem enn var að jafna sig eftir stríðsástand og greiðslu á miklum stríðsbótum til Sovétríkjanna.

Árið 1952 var vegabréfaskylda afnumin milli Norðurlandanna og árið 1958 var sett á stofn umfangsmeira vegabréfasamband, undanfari Schengen samkomulagsins í dag.

Þá varð sýnu auðveldara fyrir Norðurlandabúa að ferðast á milli Norðurlandanna.

Árið 1955 tók norrænn samningur um almannatryggingar gildi.

Jafnframt höfðu verið viðræður í gangi um tollabandalag eða sameiginlegan markað bæði á norrænum og evrópskum grundvelli, en í júlí 1959 urðu norrænu ríkisstjórnirnarsammála um að taka þessi áform af norrænni dagskrá.

Tíu dögum síðar urðu Danmörk, Noregur og Svíþjóð aðilar að EFTA. Finnland fékk aukaaðild árið 1961. Fljótlega sóttu Danmörk og Noregur um aðild að Evrópubandalaginu.

Það breytti aðstæðum innan EFTA og fyrsta tilraun sumra Norðurlandanna til að ganga í EB varð til þess að flýta fyrir ósk um að gerður yrði fastur samningur um norræna samstarfið.

Það var samþykkt í Helsinki 23. mars 1962. "Norræna stjórnarskráin" er því alltaf kölluð Helsinkisáttmálinn.

Þar er staðfest að Norðurlandaráð ætti að fá tækifæri til að tjá sig um málefni sem hafa grundvallarþýðingu fyrir norræna samstarfið.

Árið 1962 var Norræni lýðheilsuháskólinn í Gautaborg vígður.

Þann 3. október 1966 var samningur um Norræna menningarsjóðinn undirritaður. Sjóðurinn var stofnsettur með það að markmiði að styðja við menningarverkefni, sem unnin væru í samstarfi þriggja Norðurlandanna hið minnsta.

Í ágúst 1968 var Norræna húsið í Reykjavík, sem finnski arkitektinn Alvar Aalto hannaði, vígt.

Árið 1968 lagði Hilmar Baunsgaard, þá forsætisráðherra Danmerkur, fram tillögu um norrænt efnahagssamstarf og árið 1969 var undirbúningur í fullum gangi.

Nordek-áætlunin, sem skilgreindi samstarfið, var samþykkt á Norðurlandaráðsþinginu í Reykjavík í febrúar 1970.

Þann 24. mars tilkynnti Finnland hins vegar, að landið myndi ekki undirrita samkomulagið.

Finnland vildi ekki, með þá nánu tengingu sem landið hafði þá við Sovétríkin, eiga í norrænu efnahagssamstarfi við ríki sem voru á leið inn í EB, en Danmörk og Noregur höfðu þá sótt um aðild.

Árið 1970 var samþykkt, að fulltrúar Færeyja og Álandseyja mættu taka þátt í Norðurlandaráði sem fulltrúar annars vegar dönsku og hins vegar finnsku sendinefndarinnar.

Grænlenskur fulltrúi fékk einnig rétt til þátttöku í gegnum dönsku sendinefndina í Norðurlandaráði frá og með árinu 1984.