Húsnæði í Noregi
Í Noregi eru margar mismunandi tegundir húsnæðis, t.d. er hægt að kaupa einbýlishús, leigja íbúð, búa með öðrum eða leigja herbergi með sameiginlegri þjónustuaðstöðu. Að neðan eru upplýsingar um hvernig best er að finna þá tegund húsnæðis sem hentar hverjum og einum.
Eftirfarandi eru upplýsingar um ólíkar tegundir íbúðarhúsnæðis í Noregi. Þeim má skipta í meginflokka:
Leiguhúsnæði
Til eru ýmsar tegundir leiguhúsnæðis, t.d. leiga á einbýlishúsi, íbúð í blokk, sambýli, herbergi með aðgangi að þjónustu í heimahúsi eða þar til gerðu húsi, námsmannaíbúðir og starfsmannaíbúðir. Oft er hægt að fá framleigusamning, en þá er húsnæðið leigt af þeim einstaklingi sem er með leigusamninginn. Oft er farið fram á fyrirframgreiðslu (depositum) þegar húsnæði er leigt og mælt er með því að gerður sé leigusamningur til þess að öll atriði séu skýr. Gagnkvæmur uppsagnarfrestur er yfirleitt 1 mánuður ef ekki er kveðið á um annað, annað hvort skriflegur eða munnlegur. Hægt er að nálgast drög að húsaleigusamningi á vefsíðu neytendasamtakanna.
Búsetahúsnæði
Búsetahúsnæði er í eigu búsetafélaga (borettslag og boligaksjeselskaper). Þá á leigjandinn einnig hlut eða hlutabréf í fasteigninni.
Eignarhúsnæði
Eins getur fólk átt húsnæðið sjálft. Einbýli, íbúð í raðhúsi, í parhúsi eða fjölbýli.
Að finna íbúð
Ýmsar leiðir eru til að finna íbúðarhúsnæði í Noregi.
- Auglýsingar um íbúðir til sölu og leigu eru birtar í dagblöðum, bæjarblöðum og á vefsíðum eins og FINN, Hybel, Zett.
- Hægt er að hafa samband við fasteignasala eða lögfræðinga sem reka húsnæðismiðlun. Sömu aðilar eru einnig fasteignasalar.
- Frístundahús eða sumarbústaðir (hytte) eru yfirleitt auglýstir í dagblöðum, á netinu og hjá fasteignasölum.
- Þá er hægt að hafa samband við húsnæðisfélög í viðkomandi sveitarfélagi. Fólk skráir sig í húsnæðisfélag til þess að komast á biðlista eftir húsnæði.
- Eins má hafa samband við viðkomandi sveitarfélag. Í mörgum sveitarfélögum er skortur á húsnæði og því geta biðlistar oft verið langir. Þegar þannig stendur á geta sveitarfélögin aðeins aðstoðað þá sem eru í mestri þörf fyrir húsnæði.
- Námsmenn geta sótt um námsmannaíbúðir hjá félagsstofnun stúdenta á viðkomandi námsstað.
Erlendum ríkisborgurum og fólki sem búsett er erlendis er yfirleitt heimilt að kaupa húsnæði eða fasteignir í Noregi. Þó ber að hafa í huga að búsetukröfur eru í búsetafélögum. Sérleyfislögin kveða einnig á um búsetukröfu í vissum fasteignum.
Nánari upplýsingar um húsnæði í Noregi, búsetukröfur og sérleyfislögin eru á opinberu vefsíðunni Norge.no undir fyrirsögninni „Bolig og eiendom“ og á vefsíðu leigjendasamtakanna.
Fjármögnunarleiðir við fasteignakaup
Stofnunin Den norske husbanken býður upp á byrjunarlán og grunnlán til einstaklinga sem ekki geta fengið lán í banka eða vantar eigið fé. Þetta geta til að mynda verið barnafjölskyldur, einstæðir foreldrar, flóttamenn og hreyfihamlaðir. Íbúðin verður að uppfylla ákveðin skilyrði til að hægt sé að fá aðstoð frá Husbanken. Sótt er um í því sveitarfélagi sem viðkomandi býr í. Nánar á vefsíðu Husbanken.
Algengustu lán sem einkabankarnir bjóða eru:
- Húsnæðislán með föstum vöxtum.
- Húsnæðislán með breytilegum vöxtum.
- Húsnæðislán með vaxtaþaki
- Afborgunarlaus lán (einungis greiddir vextir)
- Lán til fyrstu húsnæðiskaupa
Nánari upplýsingar um lánveitingar og norska banka í kaflanum „Að opna bankareikning”.
Á vefsíðu Fjármálagáttarinnar er yfirlit yfir banka í Noregi og hvað þeir bjóða.
Húsnæðisstyrkur
Húsnæðisstyrkur er styrkur frá hinu opinbera sem Husbanken og sveitarfélögin hafa umsjón með. Húsnæðisstyrkurinn er ætlaður til að aðstoða einstaklinga með lágar tekjur við að koma sér upp húsnæði eða búa áfram í öruggu og góðu húsnæði.
Skrifstofa sveitarfélagsins sem sér um húsnæðisstyrk tekur við umsóknum og svarar almennum spurningum um styrkinn.
Nánar um húsnæðisstyrk á vefsíðu Husbanken.
Reglur um húsaleigu
Fjallað er um réttindi og skyldur leigutaka og leigusala í norsku húsaleigulögunum. Þar kemur m.a. fram að stofna skal bankareikning vegna fyrirframgreiðslu í nafni leigutaka. Stofna þarf reikning fyrir hvern leigusamning og er það leigusali sem ber kostnað af því að stofna fyrirframgreiðslureikning. Bæði leigusali og leigutaki eiga lögfestan rétt á fá tilkynningu áður en bankinn greiðir tryggingafé til leigusala eða leigjanda.
Nánar um leigulögin á vefsíðu neytendasamtakanna.
