Ef þú veikist skyndilega áður en þú hefur skráð þig inn í landið og þarft að leita til heimilislæknis, á heilsugæslustöð eða á sjúkrahús, áttu rétt á læknisaðstoð á sömu kjörum og íbúar í viðkomandi sveitarfélagi, svo framarlega sem þú ert skráð/ur í öðru Norðurlandanna eða ESB/EES-ríki.

Sama á við ef þú þarft skyndilega að leita tannlæknishjálpar. Í Svíþjóð hafa sveitarfélögin umsjón með heilsugæslu.

Almannatryggingar

Tryggingastofnun (Försäkringskassan) sér um afgreiðslu almannatrygginga og lífeyris. Almannatryggingar í Svíþjóð ná til allara sem búa eða starfa í landinu. Þær eru fjárhagsleg aðstoð fyrir fjölskyldur og börn, fólk sem á við fötlun eða sjúkdóma að stríða, hefur orðið fyrir vinnuslysum eða er komið á ellilífeyrisaldur.

Þar sem Svíar eru aðilar að Evrópusambandinu á fólk einnig rétt á almannatryggingum í öðrum ESB-ríkjum. Norrænir samningar gilda um einstaklinga frá Noregi og Íslandi og eiga þeir því einnig rétt á almannatryggingum í Svíþjóð.

Hvert á að leita þegar veikindi koma upp?

Hafðu samband við heimilislækni/heilsugæslustöð á staðnum. Einnig er hægt að velja sérstakan heimilislækni. Ef um skyndileg veikndi er að ræða, á að fara á neyðarmóttöku á sjúkrahúsinu.

Flest sveitarfélög gefa út bæklinga með símanúmerum, heimilisföngum og öðrum upplýsingum um heilsugæslustöðvar, stofur heimilislækna og sjúkrahús.

Einnig eru þau með vefsíður þar sem þessar upplýsingarnar eru skráðar. Á Netinu er einnig hægt að komast að því hvaða sveitarfélagi maður heyrir til. Á þessari vefslóð eru heimilisföng á öllum 18 sveitarfélögum í Svíþjóð.

Reglur um bætur við veikindi

Þú byrjar á því að hafa samband við atvinnurekandann á fyrsta veikindadegi.

Athugið að reglur um laun í veikindum eiga ekki við um einyrkja eða fólk í sjálfstæðum atvinnurekstri. Hafi fólk verið í fastri vinnu í meira en mánuð eða unnið samfleytt í 14 daga á það rétt á launum frá atvinnurekandanum fyrstu 14 veikindadagana.

Þó eru ekki greidd laun fyrir fyrsta veikindadaginn, svokallaðan biðdag (karensdag). Laun í veikindum nema 80 % af launum fyrir 2. - 14. veikindadag. Ef þú ert ekki launþegi og færð því ekki laun í veikindum frá atvinnurekanda fyrstu 14 dagana, geturðu fengið þau hjá Tryggingastofnun (Försäkringskassan ).

Engin greiðsla kemur fyrir fyrsta veikindadaginn, biðdaginn. Þú tilkynnir veikindi þín á fyrsta degi til Tryggingastofnunar (Försäkringskassan ).

SGI

SGI er skammstöfun á tekjumörkum til ákvörðunar sjúkradagpeninga, en þau miðast við árlegar launatekjur þínar. SGI er notað til útreiknings launa í veikindum, bóta til aðstandenda, bóta vegna smits, endurhæfingarbóta og barnabóta

Læknisvottorð, ef veikindi standa lengur yfir en eina viku

Þegar fólk er frá vinnu vegna veikinda lengur en í eina viku þarf það að framvísa læknisvottorði. Læknisvottorðið þurfa atvinnurekandi og Tryggingastofnun (Försäkringskassan) til þess að meta hvort fólk á rétt á launum eða sjúkradagpeningum.

Læknisvottorðið er aðeins staðfesting og veitir því ekki sjálfkrafa rétt á launum eða sjúkradagpeningum.

Sjúkratryggingar

Tryggingastofnun getur ákveðið að greiða sjúkra- eða endurhæfingarbætur í stað sjúkradagpeninga. Þetta á við til dæmis þegar stofnunin metur að starfsgetan sé skert sem nemur a.m.k. fjórðungi vegna veikinda.

Og að búast megi við að starfsgetan verði skert í a.m.k. eitt ár í viðbót. Eins þarf að hafa reynt á öll endurhæfingarúrræði. Ef talið er að enn séu endurhæfingarúrræði fyrir hendi, á fólk áfram rétt á sjúkradagpeningum.

Sjúkratryggingar vegna tannlæknaþjónustu

Börn og unglingar fá ókeypis tannlæknaþjónustu fram að 19 ára aldri. Frá og með því ári sem fólk nær tvítugsaldri er það tryggt vegna tannlæknaþjónustu.

Trygging vegna tannlæknaþjónustu felur í sér að fólk þarf ekki að greiða fullt verð fyrir þjónustuna. Í tryggingunni felst tannverndargreiðsla og jafnframt er sett þak á hámarksgreiðslu vegna mikilla tannviðgerða.

Allir fullorðnir einstaklingar eiga rétt á tannverndargreiðslunni sem er 300 sænskar krónur og er greidd út annað hvert ár. Þeir sem koma sjaldnast til tannlækna fá tvöfalda þessa upphæð. Þetta á við um einstaklinga á aldrinum 20 til 29 ára og þá sem eru eldri en 75 ára.

Tilkynna verður tannlækninum hvenær nota skal greiðsluna. Fyrir þá sem þurfa á umfangsmeiri tannviðgerðum að halda er einnig hægt að fá styrk vegna hás kostnaðar. Styrkurinn greiðir hluta kostnaðar vegna tannviðgerða umfram 3.000 sænskar krónur. Greiðslur frá Tryggingastofnun fara beint til tannlæknisins.

Gjaldskrá tannlækna er frjáls. Sem þýðir í raun að tannlæknar ákveða sjálfir gjaldskrá sína.

Þeir sem tala finnsku, meänkieli eða samísku eiga rétt á þjónustu á eigin tungumáli. Nánari upplýsingar er að finna í tilskipun sænska stjórnarskrárráðsins um þjóðarbrot og tungumál þeirra.

Einnig getur verið gott að vita að til er samningur milli Svíþjóðar, Danmerkur, Noregs, Finnlands og Íslands um rétt norrænna borgara til að nota eigið tungumál í öðru norrænu ríki.

Nánari upplýsingar um þjóðarbrot í Svíþjóð á minoritet.se.