Lífeyrisgreiðslur í Svíþjóð
Hér eru upplýsingar um lífeyrisgreiðslur í Svíþjóð og hvernig þeir sem koma frá öðrum ríkjum sækja um lífeyri.
Þeir sem starfa í Svíþjóð vinna sér inn sænskan lífeyrissparnað á hverju ári. Greiðslur í sænska lífeyrissjóði kallast pensionsavgifter.
Einstaklingar greiða sinn hluta lífeyrisgjaldanna með sköttum en atvinnurekendur í formi atvinnurekendagjalda.
Gjöldin nema samtals 18,5% af launum sem liggja til viðmiðunar lífeyris. 16% renna í almennan lífeyri en 2,5% í viðbótarlífeyri. Þessi 18,5 prósent veita þér lífeyrisréttindi.
Auk launatekna er umönnun ungra barna, nám, herþjónusta og sjúkra- eða endurhæfingingarlífeyrir einnig metinn til lífeyrisréttinda. Framlag í lífeyrissjóð vegna þessa greiðist af hinu opinbera.
Eigir þú rétt á lífeyri frá fleiri en einu Norðurlandanna geturðu lesið nánar um skattgreiðslur á Nordisk e-tax.
Starfsaldur hefur áhrif á upphæð lífeyris
Mögulegt er að fá greiddan sænskan lífeyri frá 61 árs aldri. Launþegar geta sjálfir ákveðið hvað þeir starfa lengi fram að 67 ára aldri.
Það er hins vegar samkomulagsatriði milli launþegans og atvinnurekanda hvort sá fyrrnefndi starfar áfram eftir 67 ára aldur. Upphæð lífeyris hækkar með starfsaldrinum.
Hækkun lífeyris vegna barna
Foreldrar vinna sér inn aukin lífeyrisréttindi á fjórum fyrstu æviárum barna sinna, óháð því hvort þeir taka sér foreldraorlof.
Ríkið sér um þessar greiðslur í lífeyrissjóði. Tekjulægra foreldrið á rétt á hærri lífeyrissparnaðaruppbót. Þó er hægt að færa lífeyrisréttindi vegna fyrstu æviára barnsins yfir á hitt foreldrið ef sérstaklega er sótt um það hjá Pensionsmyndigheten.
Upphæð viðbótarlífeyris er miðuð við tekjur foreldra fyrir og eftir fæðingu barns.
Pensionsmyndigheten notar þrjár mismunandi aðferðir til útreikningar og velur þá aðferð sem hentar hverjum og einum best.
Sótt um lífeyri
Sækja þarf um lífeyri í öllum tilfellum. Annars berst hann ekki. Sótt er um lífeyri hjá eftirlaunastofnun (Pensionsmyndigheten).
Ef fólk er búsett í Svíþjóð nægir að senda inn umsókn 2-3 mánuðum áður en óskað er eftir að lífeyrisgreiðslur hefjist. Athugið að einungis er hægt fá lífeyri frá og með þeim mánuði sem sótt er um.
Umsóknareyðublöð fyrir lífeyri fást hjá Pensionsmyndigheten.
Þeir sem hyggjast fara á eftirlaun geta það einnig sótt um lífeyrinn á netinu. Þeir að vera orðnir 60 ára og vera búsettir í Svíþjóð.
Til þess þarf einnig rafræn skilríki (e-legitimation). Rafræn skilríki geta einnig auðveldað samskipti við aðrar stofnanir en eftirlaunastofnun, til dæmis tryggingastofnun, skattstofu og lyfjaverslanir.
Hægt er að fá rafræn skilríki í bankanum sínum. Til þess þarf sænska kennitölu og ákveðinn lágmarksaldur.
Með rafrænum skilríkjum er hægt að sinna ýmsum erindum á netinu, til dæmis tilkynna veikindi, flutninga og panta lyf, svo eitthvað sé nefnt.
Eftirlaun fyrir venjulegan eftirlaunaaldur/sjúkrabætur
Til þess að eiga rétt á því sem áður hét eftirlaun fyrir venjulegan eftirlaunaaldur, nú ótímabundnar sjúkrabætur, verður viðkomandi að vera alvarlega veikur. Þetta getur til dæmis átt við um einstaklinga með ákveðnar tegundir krabbameins, taugasjúkdóma eða þá sem bíða eftir líffæraflutningi. Sjúkrabæturnar eru einnig veittar þeim sem slasast hafa alvarlega í vinnuslysi.
Þeir sem eru veikir eða slasaðir í styttri tíma og talið er að geti farið aftur til vinnu fá hins vegar tímabundnar endurhæfingarbætur. Þegar einstaklingur á ekki lengur rétt á sjúkrabótum er viðkomandi boðið á kynningarnámskeið hjá vinnumiðluninni Arbetsförmedlingen. Á meðan á því stendur fær hann endurhæfingarstyrk frá Tryggingastofnun Försäkringskassan.
Eftir þrjá mánuði utan sjúkratryggingakerfisins geta einstaklingar sótt um sjúkrabætur á ný, ef Tryggingastofnun metur það svo að viðkomandi geti ekki unnið.
