Ljósmyndari

Magnus Fröderberg/norden.org

Í Finnlandi er krafist faglegrar viðurkenningar á gráðum, sem lokið hefur verið erlendis, til að fá að sinna þar vissum starfsgreinum. Með faglegri viðurkenningu er þá átt við mat á hæfni sem erlend gráða veitir til starfa er gera formlegar hæfniskröfur, innan svonefndra löggiltra starfsstétta.

Löggiltar starfsstéttir í Finnlandi

Með löggiltri starfsstétt er átt við að um starfsemi hennar gildi lögbundnar hæfniskröfur, sem kveði á um tiltekið nám eða prófgráðu. Til löggiltra starfsstétta teljast stöður á vegum hins opinbera, svo og starfsgreinar sem sérstakt leyfi þarf til að mega stunda. Ákvarðanir um leyfisveitingar vegna löggiltra starfa eru teknar af yfirvaldi innan viðkomandi geira.

Fræðsluráð sker úr um hæfni til starfa á vegum ríkis eða sveitarfélaga. Aðrar ákvarðanir um starfsréttindi eru teknar af yfirvöldum innan viðkomandi geira, til dæmis hjá leyfis- og eftirlitsskrifstofu velferðar- og heilbrigðissviðs, Valvira, vegna starfa innan heilbrigðisgeirans.

Löggiltar starfsstéttir eru til dæmis:

• björgunarsveitarmaður, bókavörður, fangavörður, félagsliði, félagsráðgjafi, forskólakennari, íþróttakennari, kennari, leikskólakennari, lögregluþjónn, námsráðgjafi, sérkennari, vaktmaður á neyðarmóttöku: ákvörðun um starfsleyfi tekur Fræðsluráð
• efnafræðingur á sjúkrahúsi, fótaaðgerðafræðingur, geðlæknir, hjúkrunarfræðingur, iðjuþjálfi, ljósmóðir, lyfjafræðingur, lyfsali, læknir, nuddari, næringarfræðingur, osteópati, réttingalæknir (naprapati), sálfræðingur, sjóntækjafræðingur, sjúkraþjálfari, starfsmaður á rannsóknarstofu, talmeinafræðingur, tannfræðingur, tannheilsufræðingur, tannlæknir, tannsmiður (ákvörðun um starfsleyfi tekur leyfis- og eftirlitsskrifstofa velferðar- og heilbrigðissviðs, Valvira
• djákni, prestur: ákvörðun um starfsleyfi tekur Kirkjuráð
• kranastjóri, kafari: ákvörðun um starfsleyfi tekur skrifstofa öryggismála á vinnustöðum í Uusimaa-héraði, Uudenmaan työsuojelupiirin työsuojelutoimisto
• sótari: ákvörðun um starfsleyfi tekur Fræðsluráð
• sprengjumaður [hleður dínamíti í kletta eða grjót sem á að sprengja]: ákvörðun um starfsleyfi taka héraðsyfirvöld í Vestur- og Innra-Finnlandi, Länsi- ja Sisä-Suomen aluehallintovirasto
• einkaleyfalögfræðingur: ákvörðun um starfsleyfi tekur Einkaleyfa- og skrásetningarráð, Patentti- ja rekisterihallitus
• vörður (öryggissvið): ákvörðun um starfsleyfi tekur finnska innanríkisráðuneytið

Aðrar starfsgreinar sem krefjast leyfisveitingar eru eftirfarandi:

• endurskoðandi hjá hinu opinbera: ákvörðun um starfsleyfi tekur JHTT-ráðið (aðeins upplýsingar á finnsku)
• endurskoðandi með samþykki Verslunarráðs: ákvörðun um starfsleyfi tekur Verslunarráð, Keskuskauppakamari
• lögmaður: ákvörðun um starfsleyfi tekur Lögmannafélag Finnlands, Asianajajaliitto
• starfsfólk á sviði siglinga og sjómennsku: ákvörðun um starfsleyfi tekur Umferðaröryggisráð, Trafi
• rafvirki: ákvörðun um starfsleyfi tekur Seti ehf.

Viðurkenning finnskra prófgráða í öðrum löndum

Það er alþjóðlegt verklag við viðurkenningu prófgráða, að sú stofnun sem tekur á móti námsfólki sér um að meta prófgráðu erlendis frá og þá hæfni sem hún veitir. Yfirvöld í upprunalandi geta engin bein áhrif haft á ákvarðanatökur erlendra yfirvalda í þessum efnum. Þó að vissar almennar reglur finnist í tilskipunum Evrópusambandsins eða alþjóðasamningum heldur hvert land fyrir sig ákvörðunarrétti um framkvæmd reglnanna og hvernig þeim skuli beitt í einstökum tilvikum.

Í Finnlandi er Fræðsluráð tengiliður vegna viðurkenninga á prófgráðum samkvæmt reglugerðum EB. Hlutverk fræðsluráðs í því sambandi er að veita upplýsingar um prófgráður og hæfniskröfur, svo og um viðurkenningarferli prófgráða í Finnlandi og öðrum aðildarríkjum.

Fræðsluráð veitir þeim ráðgjöf eftir þörfum sem hafa lokið prófi í Finnlandi og vilja fá námið viðurkennt í öðru aðildarlandi.

Við atvinnuleit í öðrum löndum borgar sig að kynna sér fyrirfram hjá viðkomandi yfirvöldum hvernig viðurkenningarferli prófgráðu fer þar fram og hvaða skjöl eru nauðsynleg í því sambandi.

Þegar sóst er eftir viðurkenningu á prófgráðu í öðru landi má nýta skjöl Evrópska starfsmenntavegabréfsins, sérstaklega þau viðhengi prófskírteina sem ætluð eru til alþjóðlegrar notkunar. Einnig má óska eftir vitnisburði um finnska prófgráðu frá fræðsluráði. Fræðsluráð veitir, gegn gjaldi, faglegan vitnisburð til alþjóðlegrar notkunar um finnskar prófgráður. Slíkir vitnisburðir eru veittir um gráður sem hefur verið lokið og sem falla undir opinbert prófgráðuskipulag Finnlands.

Sjá einnig:

• Viðurkenning á námi í Svíþjóð
• Viðurkenning á námi í Noregi
• Viðurkenning á námi í Danmörku
• Viðurkenning á námi á Íslandi