MR-FJLS er ráðherranefnd sem nær til fjögurra pólitískra sviða: Fiskveiða og fiskeldis, landbúnaðar, matvæla og skógræktar MR-FJLS er samstarf 20 ráðuneyta á Norðurlöndunum. Meginverkefni MR-FJLS er að efla sjálfbæra nýtingu náttúru- og erfðaauðlinda, sem eru undirstaða þess að maðurinn geti lifað á jörðinni.
MR-FJLS vinnur að því að tryggja traust og aðgang að góðum matvælum og bæta neysluvenjur, sem stuðla að bættri heilsu norrænna þegna og að þróa þau tækifæri sem til staðar eru í norrænu hráefni og matarmenningu. Mikilvægur hluti af starfi ráðherranefndarinnar er að styrkja og efla rannsóknir og þróun á sviðinu.
Ráðherranefndin leggur mjög mikla áherslu á þverfaglegt samstarf, bæði innan deilda sem falla undir embættismannanefnd um fiskveiðar og fiskeldi, landbúnað, matvæli og skógrækt, EK-FJLS, og annarra sviða í Norrænu ráðherranefndinni.
Skipulag
Embættismannaskipulag innan ráðherranefndarinnar er eftirfarandi:embættismannanefnd (EK-FJLS) með fimm samþættar nefndir, sem eru sjálfstæðar, samstarfsnefndir, þ.e framkvæmdanefnd og fjórar deildir fyrir; fiskveiðar og fiskeldi, landbúnað, matvæli og skógrækt. Framkvæmdanefndin og nefndirnar fjórar eru allar embættismannanefndir.
Ráðherranefndin fjármagnar fjölda stofanana, samstarfsvettvanga og vinnuhópa. Hver á sínu sviði stuðla þær að því að ráðið nái fram settum pólitískum markmiðum.
Sjávarútvegsgeirinn
Fiskveiðageirinn leggur áherslu á líffræðilega sjálfbærni meðal annars með því að skilgreina hvað felst í vistkerfisnálgun við fiskveiðar, efla tækniþróun í geiranum og með því að vinna að því að heilbrigt sjávarumhverfi gefi af sér heilbrigt fæði og fisk.
Vinna við efnahagslega sjálfbærni felur meðal annars í sér setningu efnahagslegra reglugerða, sem geta aukið virðisauka í fiskiðnaði.
Vinna við félagslega sjálfbærni miðar að því að auka möguleika á að tryggja velferð sjómanna og þróun strandsvæða.
Landbúnaðargeirinn
Landbúnaðargeirinn leggur áherslu á að varðveita erfðaauðlindir og því að vinna að sjálfbærri nýtingu lífrænnar orku. Þessi atriði eru í brennidepli starfsins sem miðar að því að tryggja sveigjanleika í landbúnaði og því að takast á við loftslagsbreytingarnar.
Jafnframt er lögð áhersla á landssvæða- og atvinnuþróun.
Meginverkefnið felst í því að beina sjónum að gæðum og tækifærum sem norræn matvæli fela í sér, meðal annars er verkefninu sinnt í gegnum áætlunina ”Ný norræn matargerðarlis”, sem tengist sjávarútvegs- og matvælageiranum náið.
Matvælageirinn
Matvælageirinn tekur mið af norrænum neytendum og beinir sjónum að fjórum þáttum: að vernda neytendur gegn heilbrigðisáhættum með öruggum matvælum; að auka heilbrigði dýra og velferð, að efla og auka merkingar, markaðssetningu og rekjanleika matvæla, og að hvetja til heilbrigðra matarvenja og lífsstíls.
Skógræktargeirinn
Fagleg svið skógræktargeirans eru fagþróun, skógrækt og nýting og lífræn orka. Mikil áhersla er lögð á mikilvægi skógarins jafnt svæðisbundið og almennt, jafnframt því að stuðla að kynningu á efnahagslegu, vistfræðilegu, félagslegu og menningarlegu gildi skógarins.
Lífræn orka og loftslagsmál verða sífellt stærri þáttur í samstarfinu. Sjálfbær skógrækt á Norðurlöndum er tryggð með rannsóknum, þróun og menntun; sérstaklega með rannsóknasamstarfi í Samnorrænu skógarrannsóknunum (SNS) og í gegnum tengslamyndun og þekkingar- og reynslumiðlun.
Markmið og framtíðarsýn
Samkeppnishæf Norðurlönd miða að því að taka tillit til þarfa einstaklingsins hvað varðar lífsgæði og örugg matvæli og stuðla að jákvæðri þróun í heiminum, með sjálfbærri nýtingu lífrænna náttúruauðlinda.
Norræna samstarfið um fiskveiðar og fiskeldi, landbúnað, matvæli og skógrækt á að stuðla að því að:
- Þróa samkeppnishæfa framleiðslu
- Auka forsendur Norðurlandanna til að takast á við loftslagsbreytingarnar og áskoranir sem þær hafa í för með sér.
- Tryggja fjölbreytni erfðaauðlinda fyrir komandi kynslóðir.
- Styðja við sjálfbæra þróun strand- og sveitabæja og borga á Norðurlöndunum og menningu þeirra.
- Halda áfram að þróa norræna velferðarlíkanið með áherslu á góða lýðheilsu og velferð og verndun dýra.
Framtíðarsýn og forgangsatriði samstarfsins eru sett fram í áætlun sem gildir fyrir árin 2009-2012. Í formennskuáæltun fyrir ár í senn eru verkefni nánar skilgreind. Framkvæmdaáætlun samstarfsins byggir á þessu.
Forgangssvið
Eftirfarandi svið eru sett í forgang í áætluninni fyrir árin 2009-2012.
Norræn samkeppnishæfni
Hnattvæðingin hefur áhrif á samkeppnishæfni undirstöðuatvinnuvega á Norðurlöndunum og á matvælaframleiðslu. Forystuhlutverk á alþjóðamarkaði byggir á góðu hráefni, öruggum matvælum og varðveislu liffræðilegs fjölbreytileika. Auk þess á opinni og ábyrgðafullri nýtingu náttúruauðlinda og framleiðslu.
Samstarfið á að stuðla að þróun samkeppnishæfrar framleiðslu. Það á að miða að því að nýta samkeppnisforskot, sem tengist öruggum matvælum, skipulagi og sveigjanleika í bragði og fjölbreytileika matvælanna.
Loftslagsmál
Loftslagsbreytingarnar munu hafa áhrif á fiskveiðar og fiskeldi, landbúnað, matvælaframleiðslu og skógrækt á Norðurlöndunum og jafnframt á heilbrigði mannsins, umhverfi og getu hans til að framfleyta sér.
Lífrænar auðlindir eru mikilvægar til að hefta loftslagsbreytingarnar, og þörf er á sjálfbærum og orkusparandi framleiðslu- og ræktunaraðferðum. Þróun lífrænnar orku og endurnýjanlegs iðnaðarhráefnis er því í brennidepli.
Samstarfið á að stuðla að því að bæta forsendur Norðurlandanna til að takast á við loftslagsbreytingarnar og þær áskoranir og tækifæri sem þær hafa í för með sér. Samstarfið um loftslagsbreytingarnar verður meðal annars unnið innan ramma áætlunar Norrænu ráðherranefndarinnar um áhrif loftslagsbreytinga á náttúruauðlindir á Norðurlöndunum 2009-2012.
Erfðaauðlindir
Erfðaauðlindir eru undirstaða aðlögunar dýra og plantna að breyttum aðstæðum eins og loftslagsbreytingum, nýjum ræktunaraðstæðum, nýjum plöntu- og dýrasjúkdómum, aukinni framleiðslu og nýjum umhverfis- og neytendakröfum. Lögð er áhersla á verndun og sjálfbæra nýtingu erfðaauðlinda.
Samstarfið miðar að því að tryggja komandi kynslóðum fjölbreytni í erfðaauðlindum matvæla, skógræktar og sameiginlega menningararfsins.
Norræna samstarfið um nytjajurtir, húsdýr og skógrækt fer að mestu fram innan ramma Norrænu erfðaauðlindamiðstöðvarinnar (NordGen). Samstarfið um vistkerfi erfðaauðlinda fer fram annars staðar.
Þróun strandsvæða og þorpa
Atvinnulíf í þorpum á að efla með þróun nýrra viðskiptahugmynda fyrir fyrirtæki sem byggja á undirstöðuatvinnuvegunum. Þróun og framkvæmd nýskapandi frumkvöðlastarfsemi og nýrra fyrirtækja innan ramma nýs hugtaks - græn stefna, fjölbreytni og ferðaþjónusta -, býður bæði upp á tækifæri og hefur í för með sér ný verkefni í atvinnuþróun.
Samstarfinu er ætlað að styðja efnahagslega og félagslega sjálfbæra þróun strandsvæða og þorpa á Norðurlöndum og menningarlega sjálfsmynd þeirra. Þróunarkrafturinn og forsendur þess að íbúar svæðanna geti tekið þátt í að skapa lifandi bæi er mikilvægasta forsenda þess að hægt verði að vernda og nýta gildi og auðlindir strand- og sveitabæja/borga.
Velferð, matvæli og heilsa
Sameiginleg norræn framtíðarsýn er mikilvæg undirstaða norrænnar þátttöku á alþjóðavettangi, til að mynda hvað varðar heilbrigða og siðfræðilega ræktun húsdýra og heilbrigðis þeirra. Norðurlöndin geta bætt heilsu mannkynsins með því að framleiða örugg og heilsusamleg matvæli, meðal annars með bættu áhættumati, áhættustýringu, og árangursríku og virku eftirliti.
Halda áfram að þróa norræna velferðarlíkanið með megináherslu á góða lýðheilsu og velferð og verndun dýra. Samstarfið byggir auk þess á rannsóknum, upplýsingum til neytenda, þekkingu og merkingum auk viðbúnaðarsamstarfs á þeim sviðum sem við á. Samstarfið fer fram innan ramma norrænu framkvæmdaáætlunarinnar um bætta heilsu og lífsgæði með hollari fæðu og hreyfingu.
Alþjóðlegt samstarf
Mörg af verkefnum innan geira fiskveiða og fiskeldis, landbúnaðar, matvæla og skógræktar ganga þvert á landamæri og er því best að vinna þau í alþjóðlegu samstarfi innan Evrópu, með grannþjóðum eða á alþjóðavettvangi.
Samstarfið byggir á því að breið samstaða virki vel í alþjóðlegum ferlum, svæðisbundið og í heiminum öllum. Samstarfið miðar meðal annars að uppbyggingu og frumkvæði í alþjóðlegu samstarfi, sem stuðlar að því að efla málefni sem heyra undir rammaáætlunina.
