Document Actions

Tölfræði frá 1962-2012

LYKILTÖLUR. Einstakar upplýsingar um þróunina á Norðurlöndum s.l. hálfa öld.
Hjúskaparstaða
Fjöldi ógiftra einstaklinga er mikli meiri á Norðurlöndum í dag(2010) en árið 1962. Fjöldi fráskildra hefur aukist úr u.þ.b. 3 prósent um af íbúafjölda árið 1962 í u.þ.b. 11 prósent í dag.
Lifandi fædd börn
Konur sem fæða börn verða sífellt eldri. Flestar konur sem eignast börn eru nú á aldrinum 30 - 34 ára. Í upphafi sjöunda áratugar síðustu aldar voru flestar konur sem eignuðust börn á aldrinum 20 - 24 ára.
Ungbarnadauði
Það kemur ekki á óvart að ungbarnadauði hefur minnkað mikið frá sjöunda áratugnum. Árið 1961 mældist ungbarnadauði 15,8 til 21,7 á 1000 lifandi fædd börn á Norðurlöndum. Árið 2010 mældist ungbarnadauði 2,2 til 3,4 á 1000 lifandi fædd börn á Norðurlöndum.
Fólksfjöldaspá
Árið 1966 var spá um fólksfjölda á Norðurlöndum fyrir árið 1980 of há. Reiknað var með að 23,3 milljónir manna myndu búa á Norðurlöndunum fimm árið 1980. Þetta gekk ekki eftir þar sem fólksfjöldi á Norðurlöndunum var „aðeins" 22,3 milljónir árið 1980.
Innflytjendur
Árið 1961 komu flestir innflytjenda til Norðurlanda frá öðrum norrænum ríkjum. Í dag (2010) koma flestir innflytjendur annars staðar að úr Evrópu. Flestir innflytjendur til Norðurlanda koma nú frá Asíu. Hlutfall innflytjenda til Norðurlanda frá Asíu hefur farið úr 1 prósenti í 21 prósent.
Lífslíkur
Lífslíkur Norðurlandabúa hafa aukist frá sjöunda áratug síðustu aldar, bæði lífslíkur karla og kvenna. Lífslíkur karla hafa aukist um 4,3 ár frá árinu 1961 til 2010. Lífslíkur kvenna hafa aukist enn meira eða 8,9 ár að meðaltali. Aukning lífslíkna er mest meðal bæði karla og kvenna í Finnlandi
Sala á áfengum drykkjum
Sala á áfengum drykkjum hefur aukist verulega frá upphafi sjöunda áratugar síðustu aldar fram til dagsins í dag. Í flestum landanna hefur salan aukist um helming eða jafnvel þrefaldast. Í Finnlandi og á Íslandi hefur salan fimmfaldast.
Dauðsföll af völdum krabbameins
Dauðsföll af völdum krabbameins eru mun algengari nú en í byrjun sjöunda áratugs síðustu aldar. Danmörk er með hæsta tíðni dauðsfalla af völdum krabbameins á Norðurlöndum. Ísland þá lægstu.
Sjálfsvíg
Sjálfsvígum hefur fækkað í þremur af norrænu ríkjunum, en á Íslandi og í Noregi hefur þeim fjölgað. Sjálfsvígum kvenna hefur einungis fækkað í tveimur löndum, í Danmörku og Svíþjóð. Mest hefur sjálfsvígum fækkað í Danmörku bæði hjá körlum og konum. Þeim hefur fækkað um 30 prósent hjá körlum og nær 60 prósent hjá konum.
Fóstureyðingar
Fjöldi fóstureyðinga hefur aukist síðan snemma á sjöunda áratugnum, aðallega vegna þess að fóstureyðingar hafa verið löglegar í öllum norrænu ríkjunum frá því um miðjan áttunda áratug síðustu aldar. Tíðni fóstureyðinga á Norðurlöndum er mest í Svíþjóð, nánast tvisvar sinnum það sem hún er í Finnlandi, þar sem tíðnin er minnst.
Heilbrigðisstarfsfólk
Mikill munur er enn á milli landa hvað varðar fjölda heilbrigðisstarfsfólks. En fjöldi heilbrigðisstarfsmanna hefur aukist alls staðar á Norðurlöndum frá upphafi sjöunda áratugarins. Í flestum löndunum hefur fjöldi lækna á 100.000 íbúa þrefaldast. Tannlæknum hefur ekki fjölgað eins mikið.
Íbúðarhúsnæði
Hlutfall íbúðarhúsnæðis með fleiri en 4 herbergi að eldhúsi meðtöldu hefur aukist úr 19 prósentum af heildarfjölda árið 1960 í 45 prósent (2010) þegar litið er til Norðurlanda í heild. Flestar stórar íbúðir eru í Noregi, fæstar í Finnlandi.
Háskólanemendur
Fjöldi háskólanemenda á Norðurlöndum hefur aukist verulega á árunum 1960 til 2010, frá u.þ.b. 90.000 árið 1960 í nær 1,2 milljónir nemenda árið 2010. Breyting hefur orðið á vali nemenda úr hugvísindum í félagsvísindi, hagfræði og lögfræði. Ef undan eru skilin kennaramenntun, uppeldisfræði og hugvísindi voru karlar í meirihluta nemenda árið 1960. Árið 2010 voru karlar aðeins fleiri en konur í náttúrufræðum, stærðfræði og verkfræði. Samtals voru 58 prósent háskólanemenda konur árið 2010.
Atvinnuleysi
Í upphafi sjöunda áratugarins var atvinnuleysi á Norðurlöndum lítið miðað við árið 2010 - u.þ.b. 1,4 til 4,3 prósent af vinnubæru fólki. Árið 2010 var atvinnuleysið á bilinu 3,7 til 8,5 prósent af vinnubæru fólki.
Kvikmyndahús
Í upphafi sjöunda áratugar síðustu aldar voru rúmlega 4.000 kvikmyndahús á Norðurlöndum. Árið 2010 voru þau aðeins 1.000. Fjöldi kvikmyndahúsa á hverja 100.000 íbúa á Norðurlöndum nú er því aðeins 1/5 af því sem hann var í byrjun sjöunda áratugar síðustu aldar. Þetta er aðallega vegna fækkunar kvikmyndahúsa. Fjölgun íbúa skiptir aðeins litlu máli.
Opinber- og einkaneysla
Á hálfri öld á árunum 1960 til 2010 hefur einkaneysla minnkað, þegar hún er miðuð við hlutfall af vergri landsframleiðslu en opinber neysla hefur aukist. Einkaneysla hefur minnkað mest í Noregi þar sem hún hefur farið úr 59 í 41 prósent af vergri landsframleiðslu. Mesta aukningin í opinberri neyslu varð á Íslandi og í Danmörku, nær 17 prósenta aukning.
Skattar
Mikilvægi skatta á Norðurlöndum sem hluta af vergri landsframleiðslu hefur aukist verulega undanfarin 50 ár. Í upphafi sjöunda áratugarins var hlutur skatta á milli 20 og 30 prósent af vergri landsframleiðslu en nú (2010) er hann á bilinu 36 til 48 prósent. Árið 1960 voru skattar hæstir í Svíþjóð en árið 2010 voru þeir hæstir í Danmörku. Skatthlutfall hefur hækkað úr 21 í 48 prósent í Danmörku.
Neysla matar
Neysla á nauðsynjavörum s.s. hveiti, korni, sykri og kartöflum hefur minnkað á Norðurlöndum á undanförnum 50 árum. Magn kartaflna sem meðal Norðurlandabúinn neytir hefur minnkað úr 80 kg í aðeins 54 kg á mann. Hins vegar neyta Norðurlandabúar nú að jafnaði 80 kg af kjöti miðað við aðeins 61 kg árið 1960.
Einkaneysla
Árið 2009, eyddum við mestum hluta fjármagns okkar í íbúðarhúsnæði. Árið 1961 eyddum við mestu í mat. Árið 1961 eyddum við nær fjórðungi tekna okkar í mat. Árið 2009 var þessi tala komin niður í nær 10 prósent. Kostnaður við íbúðarhúsnæði hefur þróast í öfuga átt - frá því að vera um 10 prósent í það að vera nær 25 prósent. Nokkur munur er samt á hlutfallinu milli Norðurlandanna.
Bifreiðar
Árið 2011 var talan nær 12 milljónum - eða nær ein bifreið á hverja tvo íbúa að meðaltali. Á Íslandi, þar sem bílar eru flestir, eru nú 641 bifreið á hverja 1000 íbúa. Árið 1960 voru fæstar bifreiðar í Finnlandi eða um 83 á hverja 1000 íbúa. Árið 2011 voru fæstar einkabifreiðar í Danmörku eða „aðeins“ 389 á hverja 1000 íbúa.
Atvinnuþátttaka eftir greinum
Á sjötta áratug síðustu aldar starfaði nær þriðjungur alls vinnuafls við landbúnað, skógrækt og fiskveiðar. Nú starfa aðeins 2,6 prósent vinnubærra manna við þessar greinar. Fækkunin er mest í Finnlandi þar sem nær helmingur íbúa vann við frumgreinarnar á sjötta áratugnum en nú aðeins 4 prósent. Mest fjölgun starfa hefur orðið í opinberri- og einstaklingsþjónustu - aukning úr 17 í 46 prósent.

Tengiliður

Marita Hoydal
Sími: 29692915
Tölvupóstur: