Mörg skref en smá.
Á sjötta áratug síðustu aldar voru áætlanir um norrænt fríverslunarsvæði og norrænt tollasamband, en niðurstaðan varð sú að Svíþjóð, Noregur og Danmörk samþykktu að ganga í þau samtök sem urðu að fríverslunarsamtökunum EFTA árið 1960.
Finnland gekk í EFTA árið 1961 og Ísland gerðist aðili árið 1970, og í skamman tíma voru Norðurlöndin á sama fríverslunarsvæði.
Samstarfið var hins vegar nánar og meira skuldbindandi innan EB. Í júlí 1961 ákvað Stóra-Bretland að sækja um aðild. Danmörk og Noregur sóttu einnig um aðila á þessu tímabili.
Engar ákvarðanir voru þó teknar vegna andstöðu de Gaulle frakklandsforseta gegn því að Bretar fengju inngöngu Aðildarviðræður voru stöðvaðar í janúar 1963.
En hinar breyttu aðstæður undangenginna ára urðu til þess að efla enn frekar óskina um formlegan samning um norrænt samstarf. Sá samningur var gerður í Helsinki 23. mars 1962, og þessi „Norræna stjórnarskrá" er því alltaf kölluð Helsinkisáttmálinn.
Frá 1968 þar til í upphafi árs 1970 áttu sér stað viðræður um norrænt efnahagssamstarf innan ramma þess svokallaða Nordek. Ekkert varð úr samstarfinu því Finnar töldu sig ekki geta tekið þátt vegna tengsla við Sovétríkin.
Þessi misheppnaða tilraun hafði engu að síður annað í för með sér: Stofnun Norrænu ráðherranefndarinnar árið 1971.