Frá 1. janúar 1973 var Danmörk eitt norrænu ríkjanna aðili að ESB, en hin fjögur stóðu utan sambandsins. Norræna ráðherraenfndin var stofnuð til þess að festa norrænt samstarf í sessi við þessar aðstæður.

Anker Jørgensen, sem var forsætisráðherra Dana lengst af frá 1972-1982 skrifaði í eftirmála útgáfu dagbóka sinna frá þessu tímabili að Danmörk hefði ekki gleymt norrænu samstarfi vegna þess evrópska:

„Þvert á móti reyndum við, eins og hinn norrænu ríkin vildu einnig, að brúa bilið milli Norðurlandanna og Evrópu".

Í júlí og ágúst 1975 voru Finnar gestgjafar umfangsmikillar ÖSE ráðstefnu um öryggi og samstarf í Evrópu.

Samþykktir fundarins voru í fyrstu túlkaðar sem orðin ein, en kaflinn um mannréttindi, sem birtist í Helsinkiyfirlýsingunni, varð til þess að „fræjum frelsisins" var sáð í Austur-Evrópu.