Þingmenn í Norðurlandaráði taka sífellt meiri þátt í samstarfi við löndin sem liggja að Eystrasalti, en þau eru að verða mikill vaxtarbroddur í Evrópu.

Norðurlöndin hafa frá upphafi tíunda áratugar síðustu aldar lagt áherslu á að efla samstarfið við Eystrasaltsríkin þrjú; Eistland, Lettland og Litháen.

NB8

Samstarf Norrænu ráðherranefndarinnar við ríkisstjórnir Eystrasaltsríkjanna nefnist NB8.

Markmiðið með samstarfinu við Eystrasaltsríkin er að stuðla að eflingu Eystrasaltssvæðisins í heild og sameiginlegri nýtingu þeirra tækifæra og áskorana sem hnattvæðingunni fylgja.

Þannig leggja ríkin sitt að mörkum við eflingu hagvaxtar og stöðugleika í norðurhluta Evrópu.

Samstarf ráðherranefndarinnar við Eystrasaltsríkin byggir á Stefnumiðum um samstarfið 2009-2013, sem samþykkt voru af norrænu samstarfsráðherrunum í nóvember 2008.

Eftirfarandi samstarfssvið eru sett í forgang:

• Menntun, vísindi og nýsköpun
• Atvinnulíf, klasasamstarf og skapandi iðnaður
• Umhverfis-, loftslags- og orkumál, þar með talið ástand Eystrasaltsins, þróun umhverfistækni og sjálfbærra orkugjafa
• Áskoranir velferðarsamfélagsins óháð landamærum: Dæmi um samstarfssvið eru til að mynda barátta gegn mansali og dreifingu alnæmissmits, efling samstarfs lögreglu og saksóknara, þróun sjúkrahúsa og aðgerðir til að takast á við lýðfræðilegar breytingar og samhengi meðal annars við vinnumarkaðsstefnu
• Svæðisbundið samstarf sem miðar að sameiginlegum grunngildum eins og lýðræði, góðri stjórnsýslu, jafnrétti, tjáningarfrelsi og skilningi jafnt milli Norðurlanda og Eystrasaltsríkja og í samskiptum við önnur grannríki, þar með talið Hvíta-Rússland.

Hlutverk Norrænu upplýsingaskrifstofanna í höfuðborgum Eystrasaltsríkjanna, Tallin, Ríga og Vilníus er mikilvægt í samstarfi Norðurlandanna og Eystrasaltsríkjanna.

Norræna ráðherranefndin hafði þegar árið 1991 opnað skrifstofur í þessum þremur borgum. Þá var markmiðið að efla norrænan stuðning við sjálfstæðisbaráttu Eistlands, Lettlands og Litháens.

Nú felst starf skrifstofanna í stuðningi við samstarf Norðurlanda og Eystrasaltsríkjanna á öllum sviðum.

Mannaskipti

Mikilvægur hluti samstarfsins fer fram í gegnum mannaskiptáætlanir. Þar má nefna Nordplus áætlunina, sem styrkir samstarf milli menntastofnana í ríkjunum átta.

Þessi sameiginlega áætlun um mannaskipti er í þróun, einnig á öðrum sviðum svo sem á sviði menningar, atvinnulífs og starfsmannaskipta.

Frjáls félagasamtök

Fjáls félagasamtök gegna stóru hlutverki í þróun lýðræðissamfélaga. Þess vegna hefur Norræna ráðherranefndin sett í gang sérstaka áætlun fyrir frjáls félagasamtök á Eystrasaltssvæðinu. Markmiðið með áætluninni er að byggja upp tengslanet og auka þátttöku frjálsra félagasamtaka í grannríkjunum.

Hún styður svonefnt þríhliða samstarf, þar sem minnst einn aðili er frá Norðurlöndum, einn frá Eistlandi, Lettlandi, Litháen eða Póllandi og einn frá Hvíta-Rússlandi eða Rússlandi

Með norræna samstarfinu er ætlunin að auka og efla samstarfið við frjáls félagasamtök í Eystrasaltsríkjunum og þar með að efla borgaralegt samfélag í löndunum.

Þingmannasamstarf

Samstarf Norðurlandaráðs við þingmenn í Eystrasaltsríkjunum hófst þegar árið 1989. Opinbert samstarf hófst árið 1991 þegar Norðurlandaráð átti fulltrúa þegar Eystrasaltsráðið var stofnsett í Tallin. Árið 1992 var undirritaður formlegur samstarfssamningur milli Norðurlandaráðs og Eystrasaltsráðsins.

Samstarf Eystrasaltsráðsins og Norðurlandaráðs eykst stöðugt. Markmiðið er að efla þróun lýðræðis, efnahagslífs og menningarlegar á Eystrasaltssvæðinu og í Norður-Evrópu.

Samstarfið felst í þremur meginverkefnum: að styrkja samþættingu á Eystrasaltssvæðinu; að efla og styrkja tengsl við grannríki ESB í austri og að vinna að sameiginlegum lausnum verkefna sem Norður-Evrópa tekst á við.

Meðal áherslusviða eru: Eystrasaltið, umhverfismál, mansal, menning, rannsóknir, menntun, sjóflutningar, þróun innviða og aðstæður á vinnumarkaði.

Leiðtogafundir hafa verið haldnir árlega frá árinu 2006, þar sem árangur samstarfsins er metinn og sett eru langtímamarkmið. Auk þess eru haldnar þemaráðstefnur og námstefnur.