Hvers vegna norrænt samstarf um starfsmenntun?

Það er yfirlýst markmið Norðurlandanna að standa fyrir öflugu og góðu mennta- og rannsóknasamstarfi á Norðurlöndum. Norðurlöndin eru hvert öðru lík, landfræðilega, sögulega og menningarlega. Menntakerfin eru um margt lík og standa andspænis svipuðum vandamálum. Þau geta lært mikið hvert af öðru. Með samstarfi má ná betri árangri, til ánægjuauka og gagns fyrir skóla- og aðrar menntastofnanir - og fyrir hvern einstakan nemanda.

Skólinn er mikilvæg samfélagsstofnun. Margir hafa ákveðnar skoðanir á skólanum og þátttakan í umræðunni er mikil. Engu að síður er eining um meginatriðin í norrænu samstarfi um skóla og starfsnám. Undanfarin ár hefur áherslan í samstarfinu verið á gæði í menntuninni og því að skapa starfsnám sem veitir öllum tækifæri til að ljúka framhaldsskólanámi.

Framtíðarsýn

Grunnmentun er undirstaða þess að pólitísk markmið náist og þess að koma í veg fyrir neikvæðan félagslega arfleifð. Í grunnskólanum er lagður grunnur að því að unga fólkið haldi áfram námi og ljúki því. Skóli og starfsmenntun sem auka gæði og samþættingu stuðla að velferð og nýsköpun til handa einstaklingum og samfélaginu í heild.

Ráðherranefnd um menntun og rannsóknir, sem er skipuð menntamálaráðherrum Norðurlandanna, hefur markað stefnu um mennta- og rannsóknamál fyrir tímabilið 2011-2013. Stefnan, sem nefnist 'Norðurlönd - öflugt þekkingar og samkeppnishæft hæfnisvæði í fremstu röð', vísar veginn og þar koma fram meginmarkmið norræns samstarfs um skóla og starfsmenntun.

Hvaða niðurstöðum getur samstarfið skilað?

Í gegnum norræna skólasamstarfið er stuðlað að mi��lun reynslu milli stjórnvalda sem fara með menntamál, sérfræðinga og skólastjórnenda og kennara á Norðurlöndunum fimm og sjálfstjórnarsvæðunum þremur. Ár hvert eru haldnar ráðstefnur, námstefnur og fundir þar sem fjallað er um mikilvæg pólitísk og kennslufræðileg efni og þemu. Skýrslur eru skrifaðar og rannsóknir gerðar og niðurstöður þeirra ræddar og þeim fylgt eftir.

Skýrslur á skólasviðinu.

Nordplus [sk/en]

Nordplus [en] er umfangsmesta menntaáætlun Norrænu ráðherranefndarinnar. Nordplus er rammaáætlun sem skiptist í fjórar undiráætlanir sem miðast við mismunandi markhópa. Áætlunin styður mannaskipti, verkefni og tengslanet og er opin stofnunum og samtökum á sviði menntunar.

Áætlunin nær til Norðurlandanna fimm auk sjálfstjórnarsvæðanna þriggja Álandseyja, Færeyja og Grænlands, og Eystrasaltsríkjanna þriggja, Eistlands, Lettlands og Litháen.

Nordplus Junior er áætlun sem hefur forskóla, grunnskóla og framhaldsskóla sem markhóp. Áætlunin styður meðal annars mannaskipti bekkja/nemenda í grunnskólum og framhaldsskólum, mannaskipti einstakra nemenda og felur í sér vinnustaðaskipti nemenda bæði í starfsnámi og bóknámi, mannaskipti kennara og annars starfsfólks sem starfar við kennslu í forskóla, grunnskóla og framhaldsskóla, tengslanet og þróunarverkefni.

Iðn- og starfsnám

Á vegum norræna skólasamstarfsins hefur verið skipaður sérstakur vinnuhópur sem fjallar um áskoranir sem tengjast iðn- og starfsnámi á Norðurlöndum.

Mörg verkefni hafa verið sett af stað á Evrópuvettvangi til þess að auka gegnsæi, auðvelda mannskipti og bæta gæði menntunarinnar. Starfið fer fram innan ramma hins svonefnda Kaupmannahafnarferlis. Dæmi um verkefni eru námsframvindukerfið ECVET, mannskiptaverkfærið Europass, gæðanetið ENQA-vet [en], framkvæmd evrópsku rammáætlunarinnar um færni, EQF og þróun rammaáætlunarinnar NQF.

Á Norðurlandavettvangi er leitast við að styðja þau ákvörðunarferli sem tengjast Kaupmannahafnarferlinu, jafnframt því að auka þekkingu hjá yfirvöldum menntamála um gerð og þróun starfsmenntunar á Norðurlöndum.

Framhaldsskólasamningurinn

Með framhaldsskólasamningnum milli Norðurlandanna skuldbinda Norðurlöndin sig til að veita einstaklingum frá öðrum Norðurlöndum aðgang að framhaldsskólamenntun (undirbúningsmenntun fyrir háskólanám og starfsmenntun) á sömu kjörum og ríkisborgarar landsins.

Hnattvæðingarverkefnið „Góð kennsla fyrir ungmenni og fullorðna"

Eitt af þeim 14 hnattvæðingarverkefnum sem sett hafa verið í gang í norrænu samstarfi, er tengt grunnnáminu. Meginmarkmið verkefnisins er að fjölga ungu fólki sem lýkur menntun eftir grunnskóla.

Verkefnið er fjórþætt: Náms- og reynslumiðlun um vinnu við að fjölga þeim sem ljúka framhaldsskólanámi, þróunarvinna á sviði nýsköpunar, rannsókna á áhrifum lestrarkennslu fyrir fullorðna og stofnun umræðugrundvallar um kennslu og umræður. Markmiðið með umræðugrundvellinum er að skiptast á reynslu og hugmyndum, auk þess að vekja athygli á þeim þemum sem rædd eru.

Norrænn ráðgjafahópur um skólamál

Ráðgjafahópurinn um norrænt skólasamstarf (NSS) er vettvangur sem veitir ráðgjöf um og aðstoðar við framkvæmd stefnu fyrir Norrænu ráðherranefndina. Starfið nær til forskóla, grunnskóla og framhaldsskóla (bóklegs náms og starfsnáms). Samstarfið á að efla þróun skóla á Norðurlöndunum og á alþjóðavettvangi, á ákveðnum forgagnssviðum, sem hafa í för með sér norrænan virðisauka.