Vil knekkja demenskoden

Dei neste 35 åra er det venta ei dobling i talet demente i Norden. – Med tettare nordisk samarbeid om demensomsorg og avansert demensforsking skal vi gje denne gruppa betre livskvalitet, seier Siv Friðleifsdóttir, leiar i Velferdsutvalet i Nordisk råd.

15.04.2010

Siv Friðleifsdóttir leier Velferdsutvalet i Nordisk råd, og trur på tettare nordisk samarbeid for å knekkja demenskoden.

Fotograf: Johannes Jansson/norden.org

Den komande eldrebølgja i kombinasjon med auka levealder i Norden gjer at fleire enn før er utsette for aldringssjukdomar. Samstundes har det blitt fleire yngre demente, utan at vi veit kvifor.

Avansert demensforsking blir svært viktig for dei nordiske velferdssamfunna våre i åra framover.

- Vi må knekkja demenskoden. Avansert demensforsking blir svært viktig for dei nordiske velferdssamfunna våre i åra framover, fastslær Siv Friðleifsdóttir.

Berre Noreg har demensplan

Den tidlegare helseministeren på Island ser potensialet for å få meir ut av kvar forskingskrone med eit sterkare nordisk samarbeid. Førebels finst eit nordisk forskarnettverk som med støtte frå Nordforsk jobbar med å utvikla felles diagnostiseringspraksis. På eit besøk på Oslo Universitetssjukehus Ullevål i samband med aprilmøta i Nordisk råd fekk Velferdsutvalet høyra at Noreg er åleine i Norden om å ha ein nasjonal plan for demensomsorg og avansert demensforsking.

Eit nordisk forskarnettverk støtta av Nordforsk jobbar med å utvikla felles diagnostiseringspraksis for demente.

- Vi vil sjå på det beste ein gjer på desse områda i Noreg og ta det med inn i arbeidet med hovudsatsinga til Velferdsutvalet i 2010, betre livskvalitet for dei eldre i Norden, seier Siv Friðleifsdóttir. Ei aktuell sak i Sverige der eit eldre ektepar ikkje lenger fekk bu saman då den eine ektefellen kom på sjukeheim var ein tankjevekkar for utvalsleiaren.

- Vi må sjå på busituasjonen for demente. Samstundes kan nordisk samarbeid om betre behandlingsmetodar gjera at fleire kan bu heime lenger, trur Siv.

For små kvar for seg

Velferdsutvalet fekk i samband med besøket på Ullevål også vita meir om potensialet for styrkt nordisk samarbeid kring sjeldne sjukdomar. Desse er ofte vanskelege å diagnostisera fordi vi veit lite om sjukdomane, det er krevjande å gje god behandling og behandlinga er ofte svært kostnadskrevjande. Samstundes er dei nordiske landa med sine tidvis ulike rammevilkår ofte for små potensielle marknader kvar for seg til at medisinindustrien vil finansiera forsøk med nye behandlingstypar.

- Det eit stort potensiale for nordisk meirverdi når det gjeld arbeidet med sjeldne sjukdomar, seier Siv Friðleifsdóttir, som dessutan er oppteken av situasjonen for dei pårørande.

- Dei har det ofte krevjande, også reint praktisk, samstundes som sjeldne sjukdomar gjerne er eit spørsmål om genetikk, avsluttar leiaren for Velferdsutvalet.