2011
Gyrðir Elíasson
1962
2010

2011 Gyrðir Elíasson, Ísland: Milli trjánna

Um höfundinn

Gyrðir Elíasson (1961 - ) - Ísland

Gyrðir Elíasson ólst upp á Sauðárkróki, en býr nú í Reykjavík. Fyrsta ljóðasafn hans kom út árið 1983. Hann hefur gefið út ljóðasöfn, skáldsögur og smásagnasöfn. Auk þess hefur hann þýtt fjölda bóka, aðallega úr ensku, eins og til að mynda nokkrar bækur eftir William Saroyan og Richard Brautigan. Gyrðir hefur, í fjölda ára, verið talinn einn af fremstu stíllistum íslenskra bókmennta. Hann hlaut íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2000 fyrir smásagnasafnið Gula húsið og hefur verið tilnefndur til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs tvisvar áður, 1991 og 2002.

Um vinningsverkið

Milli trjánna

Útgáfa: Uppheimar
Útgáfuár: 2009

„Milli trjánna” er safn 47 nýrra smásagna, sem allar einkennast af áreynslulausum, myndrænum stíl Gyrðis. Efnislega tengist þetta smásagnasafn fyrri skáldsögum og smásögum Gyrðis. Eins og áður einkenna sögurnar óhuggnaður og ráðgátur, einmanaleiki, draumar, ferðalög, barndómsminningar og framtíðarsýn auk töfrandi kímni sem lesendur þekkja frá fyrri verkum höfundar. „Milli trjánna” er áttunda smásagnasafn Gyrðis Elíassonar, sem var tilnefndur til Frank O’Connor bókmenntaverðlaunanna fyrir seinasta verk sitt Steintré.

Hér er rökstuðningur dómnefndarinnar

Gyrðir Elíasson hlýtur Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 2011 fyrir smásagnasafnið Milli trjánna. Stílhreint og framúrskarandi skáldverk sem lýsir innri og ytri átökum og kallast á við heimsbókmenntirnar.

Brot

Haustsólin skein inn um gluggann, og mér varð starsýnt á mann sem sat einsamall við eitt borðið útvið gluggann. Hann sat álútur, var rauðhærður og með gisið skegg, í svörtum frakka með uppbrettum kraga, og samlitt beltið lafði niður á gólfið. Hann var með bjór fyrir framan sig, og starði ofan í glasið einsog hann sæi ekkert annað, eða glasið væri skuggsjá þar sem mætti sjá heilan heim.

Mér fannst ég kannast við manninn, en áttaði mig ekki strax á honum. Svo rann skyndilega upp fyrir mér ljós.

Þetta var August Strindberg.

Strindberg, sem hafði óttast helvíti meira en nokkuð annað, og hafði skrifað um þann ótta sinn, en var nú lentur hér eftir dauðann, í Ikea á Íslandi. Hann sem hafði haldið að Lundur væri helvíti á jörð, en vissi fátt um Ísland og ekkert um Ikea, enda var það ekki til á hans dögum. Ég sá hvernig hann einsog seig meira og meira saman yfir bjórglasinu, dæmdur maður um alla eilífð. Hann sem hafði skrifað í dagbók sína: „Sá sem segir að lífið sé dásamlegt, er annaðhvort svín eða hálfviti.“ „Sjáðu þarna,“ sagði ég við konuna mína og benti yfir salinn.

„Hvar?“

„Þarna útvið gluggann.“

„Hver er þetta?“

„Þetta er August Strindberg.“

„Er það forstjórinn?“ sagði hún áhugalaus. Svo lifnaði aðeins yfir svipnum og hún bætti við: „Eiginlega ætti ég að láta hann heyra hvernig þessi búð er orðin.“ „Nei, hann er rithöfundur,“ sagði ég og leiðrétti mig síðan: „Eða var.“ „Þessi gamli meinarðu?“ „Já.“

Sjá alla tilnefnda 2011  

Danmörk

Stigninger og fald

Skáldsaga, Rosinante, 2010

Vågen

Skáldsaga, Gyldendal, 2010

Finnland

Flugtämjaren

Skáldsaga, Schildts, 2010

Herra Darwinin puutarhuri

Skáldsaga, Otava, 2009

Ísland

Milli trjánna

Smásögur, Uppheimar, 2009

Rennur upp um nótt (Stiger upp om natten)

Ljóð, Uppheimar, 2009,(Svensk oversættelse, John Swedenmark)

Noregur

En dåre fri

Skáldsaga, Cappelen Damm, 2010

Innsirkling 2

Skáldsaga, Aschehoug, 2010

Svíþjóð

En dåre fri

Skáldsaga, Albert Bonniers Förlag, 2010

Colosseum, Kolosseum

Ljóðasafn, Albert Bonniers Förlag, 2010

Færeyjar

Útsýni (Utsikt)

Ljóðasafn, Mentunargrunnur Studentafelagsins, 2009

Grænland

Kakiorneqaqatigiit

Skáldsaga, Forlaget Atuagkat, 2010

Álandseyjar

Blues från ett krossat världshus

Skáldsaga, PQR-kultur, 2009

Det samiske sprogområde

Bárbmoáirras (Paradisets stjerne)

Skáldsaga, Davvi Girji OS, 2008

 

Þetta árið ákváðu Noregur og Svíþjóð að tilnefna sama verkið, skáldsögu norska rithöfundarins Beate Grimsrud.

Jón Yngvi Jóhannsson om udnævnelsen af vinderen af litteraturprisen 2011
Interview med Gyrðir Elíasson del 1
Interview med Gyrðir Elíasson del 2
Þakkarræða Gyrðis Elíasson vegna Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs
Från KKN TV: Gyrðir Elíasson läser ur sin novellsamling Milli trjánna
Från KKN TV: Gyrðir Elíasson binder samman dröm och verklighet