Fæðingarorlofsgreiðslur í Danmörku

Ef þú ert launþegi geturðu átt rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú uppfyllir eftirfarandi kröfur um atvinnuþátttöku við upphaf viðkomandi orlofstíma:

• Þú þarft að vera ráðin í vinnu á fyrsta degi orlofsins eða daginn áður.
• Þú þarf að hafa skilað a.m.k. 160 vinnustundum á síðustu fjórum heilu mánuðum áður en orlofstaka hefst.
• Þú þarft að hafa skilað a.m.k. 40 vinnustundum á mánuði í a.m.k. þrjá mánuði af fjórum.

Þá þarftu að vera daglega samvistum við barnið, þ.e. vera í návist þess meðan á orlofinu stendur.

Udbetaling Danmark fær sjálfkrafa upplýsingar um ráðningu þegar atvinnurekandi gerir grein fyrir launagreiðslum og orlofi.

Færðu laun á meðan þú ert í fæðingarorlofi?

Ef þú ert á fullum launum á hluta orlofstímabilsins áttu ekki að sækja um fæðingarorlofsgreiðslur fyrr en launagreiðslum atvinnurekanda lýkur. Þú getur einnig sótt um fæðingarorlofsgreiðslur ef hluti launa fellur niður í orlofinu vegna þess að í sumum tilvikum áttu rétt á uppbótarfæðingarorlofsgreiðslum til viðbótar við laun.

Ef þú ert á fullum launum á öllu fæðingarorlofstímabilinu áttu ekki að sækja um fæðingarorlofsgreiðslur.

Ef þú ert í vafa um hvaða reglur gilda um þig geturðu beðið um upplýsingar um hvaða reglur gilda samkvæmt kjarasamningi hjá atvinnurekandanum eða stéttarfélagi þínu.

Hvernig sækirðu um fæðingarorlofsgreiðslur?

Ef þú ert launþegi biðurðu atvinnurekandann um að fara á vefslóðina virk.dk/barseldagpenge og tilkynna Udbetaling Danmark að þú takir orlof.

Þegar atvinnurekandinn hefur tilkynnt orlofið færðu rafrænan póst (Digital Post) frá Udbetaling Danmark sem veitir þér aðgang til að sækja um fæðingarorlofsgreiðslur. Þú getur ekki sótt um þær fyrir fram.

Ef um fleiri en einn atvinnurekanda er að ræða þarftu að láta þá alla vita.

Sækja skal um fæðingarorlofsgreiðslur í síðasta lagi 8 vikum fyrir fæðingu eða móttöku. Ef þú ert á launum hluta orlofstímans skal sækja um fæðingarorlofsgreiðslur í síðasta lagi 8 vikum eftir að launagreiðslum lýkur. Ef þú sækir um meira en 8 vikum eftir að launagreiðslum lýkur geturðu í fyrsta lagi fengið fæðingarorlofsgreiðslur frá þeim degi sem Udbetaling Danmark berst umsóknin.

Ef þú hefur ekki getað sótt um fæðingarorlofsgreiðslur vegna þess að atvinnurekandinn hefur ekki tilkynnt um að launagreiðslum ljúki skaltu hafa samband við Udbetaling Danmark til að sækja um fæðingarorlofsgreiðslur. Það ber að gera sem fyrst og í síðasta lagi 6 mánuðum eftir að launagreiðslum lýkur.

Hugsanlega er hægt að fá undanþágu frá umsóknarfrestinum

Í sérstökum tilvikum er hægt að fá undanþágu frá umsóknarfrestinum. Nánari upplýsingar um það má nálgast á borger.dk. Þar má einnig lesa um orlof vegna ættleiðingar og möguleika á að framlengja orlof, fresta hluta þess eða sækja um viðbótarorlof vegna sérstakra kringumstæðna.

Hafið í huga að aðrar reglur gilda um fæðingarorlofsgreiðslur ef barnið er fætt fyrir 2. ágúst 2022. Nánari upplýsingar á borger.dk.

Ef þú ert sjálfstætt starfandi áttu rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú uppfyllir eftirfarandi þrjú skilyrði við upphaf orlofstímans:

• Þú hefur unnið í a.m.k. 18,5 tíma á viku í a.m.k. 6 mánuði á undanförnum 12 mánuðum.
• Þú hefur unnið síðasta mánuðinn áður en þú hefur töku orlofs.
• Atvinnurekstur þinn skilar hagnaði.

Þá þarftu að vera daglega í samvistum við barnið. Það er, þú þarft að með barninu í orlofinu.

Ef þú er sjálfstætt starfandi og ætlar í fæðingarorlof teljast tímabil þar sem þú hefur fengið sjúkradagpeninga, fæðingarorlofsgreiðslur eða sambærilegar bætur ekki til vinnu.

Ef þú hefur nýlega hafið störf sem sjálfstætt starfandi

Ef þú hefur starfað sjálfstætt skemur en í 6 mánuði geturðu bætt við tímabilum þar sem þú varst launaður starfsmaður hjá öðrum.

Ef þú hófst störf sem sjálfstætt starfandi innan við mánuði áður en orlofið hefst, og hefur þar af leiðandi starfað sjálfstætt skemur en í 6 mánuði, geturðu bætt við tímabilum þar sem þú varst launaður starfsmaður hjá öðrum eða fékkst sjúkradagpeninga, fæðingarorlofsgreiðslur, atvinnuleysisbætur, varst í launuðu fríi eða þáðir greiðslur frá launaábyrgðarsjóði (Lønmodtagernes Garantifond) á meðan uppsagnartímabil var að líða.

Ef þú ert sjálfstætt starfandi og starfar í eigin hlutafélagi

Ef þú ert ráðin hjá þínu eigin hlutafélagi, ApS eða A/S, telstu starfsmaður en ekki sjálfstætt starfandi. Sjá kaflann „Launþegar“.

Sækja um dagpeninga í fæðingarorlofi

Þú sækir um fæðingarorlofsgreiðslur hjá Udbetaling Danmark á vefslóðinni virk.dk. Sækja skal um fæðingarorlofsgreiðslur í síðasta lagi 8 vikum fyrir fæðingu eða móttöku. Ef orlofstímabilið hefst síðar skal sækja um fæðingarorlofsgreiðslur í síðasta lagi 8 vikum eftir fyrsta dag orlofs.

Ef þú sækir um meira en 8 vikum eftir það geturðu í fyrsta lagi fengið fæðingarorlofsgreiðslur frá þeim degi sem Udbetaling Danmark berst umsóknin. Í sérstökum tilvikum er hægt að fá undanþágu frá umsóknarfrestinum. Nánari upplýsingar um það má nálgast á borger.dk. Þar má einnig lesa um orlof vegna ættleiðingar og möguleika á að framlengja orlof eða fresta hluta þess.

Hafið í huga að aðrar reglur gilda um fæðingarorlofsgreiðslur ef barnið er fætt fyrir 2. ágúst 2022. Nánari upplýsingar á borger.dk.

Ef þú ert skráð/skráður í atvinnuleysistryggingasjóð

Þú átt rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú átt rétt á atvinnuleysisbótum. Krafan er sú að þú hafir skráð þig án atvinnu hjá atvinnuleysistryggingasjóði og til ráðstöfunar á vinnumarkaði hjá vinnumiðlun.

Þá þarftu að vera daglega samvistum við barnið, það er í návist þess.

Ráðlegt er að leita upplýsinga hjá vinnumiðlun eða atvinnuleysistryggingasjóði eða öðrum um hvaða reglur gilda um að teljast til ráðstöfunar í tengslum við fæðingarorlof.

Ef þú ert atvinnulaus þarftu að tilkynna atvinnuleysistryggingasjóði þínum um að þú hyggist taka orlof í síðasta lagi 8 vikum eftir fæðingu eða móttöku barns. Svo biðurðu atvinnuleysistryggingasjóðinn um að fara á vefslóðina virk.dk og tilkynna Udbetaling Danmark að þú takir orlof.

Þegar atvinnuleysistryggingasjóðurinn hefur tilkynnt orlofið færðu rafrænan póst (Digital Post) frá Udbetaling Danmark sem veitir þér aðgang til að sækja um fæðingarorlofsgreiðslur. Atvinnuleysistryggingasjóðurinn getur fyrst upplýst um fæðingarorlofsgreiðslur á fyrsta degi orlofsins. Þú getur ekki sótt um þær fyrir fram.

Sækja skal um fæðingarorlofsgreiðslur í síðasta lagi 8 vikum eftir móttöku rafræns pósts frá Udbetaling Danmark. Ef þú tilkynnir um atvinnuleysistryggingasjóðnum um fjarveru eftir að 8 vikna fresturinn er liðinn fellur réttur þinn á fæðingarorlofsgreiðslum niður þar til þú tilkynnir um fjarveru. Það sama á við ef sótt er um fæðingarorlofsgreiðslur til Udbetaling Danmark meira en 8 vikum eftir móttöku bréfs.

Í sérstökum tilvikum er hægt að fá undanþágu frá umsóknarfrestinum. Nánari upplýsingar um það má nálgast á borger.dk.

Ef þú þiggur fjárhagsaðstoð eða atvinnuleysisbætur

Þú átt ekki rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú uppfyllir ekki kröfur um starfstíma, til dæmis ef þú þiggur fjárhagsaðstoð eða atvinnuleysisbætur. Hafðu samband við sveitarfélagið varðandi möguleika á að halda fjárhagsaðstoðinni eða atvinnuleysisbótunum á meðan á orlofi stendur.

Þú getur sótt um að framselja orlofsvikur með rétti til fæðingarorlofsgreiðslna til hins foreldrisins. Hitt foreldrið getur fengið fæðingarorlofsgreiðslur á meðan hið framselda orlof er nýtt að því gefnu að foreldrið uppfylli kröfur til þess, þ. á m. varðandi starfstíma, á þeim tíma sem orlofið er tekið.

Nánari upplýsingar um framsal eru á vefnum borger.dk.

Námsmenn geta fengið fæðingarorlofsgreiðslur ef þeir uppfylla ákveðin skilyrði. Nánari upplýsingar eru hér fyrir neðan.  Skilyrði er að vera í daglegum samvistum við barnið meðan á orlofinu stendur.

Þú átt rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú:

• Ert í vinnu meðfram náminu: Ef þú ert í vinnu meðfram náminu geturðu fengið fæðingarorlofsgreiðslur fyrir þá tíma sem þú hefðir átt að vinna í orlofinu að því gefnu að þú hafir verið í starfinu á fyrsta degi orlofsins eða daginn áður. Þú þarft að hafa skilað a.m.k. 160 vinnustundum á síðustu 4 mánuðum og að minnsta kosti 40 tímum á mánuði í að minnsta kosti 3 af þessum 4 mánuðum. Upphæð fæðingarorlofsgreiðslna ræðst af því hversu marga tíma þú vinnur á viku og hvert tímakaup þitt er. Ef þú ert í vinnu meðfram námsstyrk gilda sömu reglur og fyrir launþega.
• Ert nemi í launaðri starfsþjálfun: Þú getur fengið fæðingarorlofsgreiðslur ef þú ert nemi í launaðri starfsþjálfun á fyrsta degi orlofsins eða daginn fyrir það. Þú getur því ekki fengið fæðingarorlofsgreiðslur ef fyrsti dagur orlofsins fellur á tímabil þar sem kennsla fer fram hjá menntastofnuninni. Á námstímabilum kann að vera að þú getir fengið fæðingarstyrk. Nánari upplýsingar er að finna á vefsíðu SU. Ef þú ert nemi í launaðri starfsþjálfun gilda sömu reglur og um launþega.
• Þú ert í leyfi frá námi og skráir þig án atvinnu hjá atvinnutryggingasjóði þínum: Þegar þú tekur þér leyfi frá námi getur þú fengið fæðingarorlofsgreiðslur ef þú hættir að þiggja námsstyrk (SU), skráir þig án atvinnu hjá atvinnuleysistryggingasjóðnum og hjá vinnumiðlun. Hafðu í huga að þú þarft að upplýsa menntastofnunina um orlofið til að geta skráð orlofið þegar þú sækir um fæðingarorlofsgreiðslur. Ef þú tekur þér leyfi frá námi og skráir þig hjá atvinnutryggingasjóði gilda sömu reglur og fyrir atvinnulausa.

Athugaðu að í öllum ofangreindum dæmum er gerð krafa um að þú sért í daglegum samvistum við barnið á hverjum degi.

Hafðu í huga þegar námið hefst aftur: Ef þú rýfur orlofið til að hefja nám á ný og þiggur námsstyrk en ert ekki í vinnu meðfram náminu missirðu réttinn á því að fresta þeim hluta orlofsins sem eftir stendur.

Ef þú þiggur námsstyrk og ert ekki í vinnu meðfram námi

Þú átt ekki rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú þiggur aðeins námsstyrk og ert ekki í vinnu meðfram námi. Þess í stað geturðu fengið fæðingarstyrk í formi 9 viðbótarnámsstyrkja frá SU. Nánari upplýsingar er að finna á su.dk.

Þú getur framselt orlofi sem þú átt ekki rétt á

Þótt þú eigir ekki rétt á fæðingarorlofsgreiðslum geturðu framselt orlofsvikum til hins foreldrisins. Hitt foreldrið getur fengið fæðingarorlofsgreiðslur á meðan orlofið er nýtt að því gefnu að foreldrið uppfylli kröfur til þess.

Ef þið búið saman við fæðinguna á móðirin alla jafna rétt á 14 vikna orlofi eftir fæðinguna sem hún getur framselt til hins foreldrisins. Faðir eða meðmóðir á alla jafna rétt á 22 vikna orlofi eftir fæðinguna sem hægt er að framselja.

Ef hitt foreldrið uppfyllir skilyrðin getur það nýtt sér framseldar orlofsvikur.

Þú átt rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú lýkur námi rétt áður en orlof hefst eða meðan á því stendur. Þó þarf að uppfylla ákveðin skilyrði.

Ef þú hefur lokið námi í síðasta mánuði áður en orlof hefst

Þú átt rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú hefur lokið minnst 18 mánaða starfsnámi fyrir minna en mánuði síðan. Þetta á bæði við um móður og föður/meðmóður.

Þú átt einnig rétt á fæðingarorlofsgreiðslum ef þú ferð í meðgönguorlof 4 vikum fyrir væntanlegan fæðingardag og það er minna en mánuður síðan þú laukst námi daginn sem orlofið hefst.

Um verður að vera að ræða starfsmiðað nám sem var að minnsta kosti 18 mánuðir að lengd og veitir annaðhvort rétt til námsstyrks eða fellur undir lög um verkmenntun. Það á ekki við um nám í framhaldsskóla svo sem t.d. hhx og htx.

Gættu að hvort orlofstaka hefst áður en eða eftir að námi lýkur. Ef orlofstaka hefst áður en náminu lýkur telstu sem námsmaður og þarft að uppfylla þær reglur sem um námsmenn gilda.

Nánar í kaflanum „Ef þú stundar nám“

Ef námi lýkur eftir fæðinguna: 

Þú getur fengið fæðingarorlofsgreiðslur ef þú lýkur námi eftir fæðinguna og áður en barnið verður 1 árs. Þú þarft þó að vera á skrá hjá atvinnuleysistryggingasjóði, skráð sem reiðubúin til að ráða þig til starfa og eiga rétt á atvinnuleysisdagpeningum.

Einnig er almenn krafa um að þú sért í samvistum við barnið daglega í orlofinu. Nánar má lesa um reglurnar á borger.dk.

Hvernig er sótt um?

Ef þú hefur nýlokið námi og ert ekki skráð í atvinnuleysistryggingasjóð skaltu biðja um umsóknareyðublað fyrir fæðingarorlofsgreiðslur hjá Udbetaling Danmark.

Þú fyllir út eyðublaðið og sendir ásamt gögnum í rafpósti (Digital Post) til Udbetaling Danmark.

Ef þú ert skráð í atvinnuleysistryggingasjóð og átt rétt á atvinnuleysisbótum úr sjóðnum þarftu að tilkynna sjóðnum að þú hefjir töku fæðingarorlofs. Mundu að skrá þig án atvinnu hjá atvinnuleysistryggingasjóði og hjá vinnumiðlun.

Udbetaling Danmark berst tilkynning frá atvinnuleysistryggingasjóðnum og sendir þér þá bréf í rafpósti (Digital Post). Þú staðfestir rafrænt að upplýsingar atvinnuleysistryggingasjóðsins séu réttar og sendir um leið gögn til Udbetaling Danmark.

Meðal gagna sem þú sendir Udbetaling Danmark er afrit af prófskírteini eða fyrirframsamþykki leiðbeinanda þíns þar sem fram kemur dagsetning námsloka eða fyrirhugaðra námsloka.

Nánari upplýsingar á borger.dk.

Mads og Andrea búa saman í Svíþjóð. Mads vinnur í Svíþjóð og Andrea vinnur í Danmörku. Þar sem Mads vinnur í Svíþjóð nýtur hann sjúkratrygginga í Svíþjóð. Andrea nýtur sjúkratrygginga í Danmörku því hún vinnur í Danmörku.

Andrea á rétt á 13 vikna orlofi til viðbótar við vikurnar 24 að því gefnu að Mads fái ekki meira fæðingarorlofsgreiðslur frá Svíþjóð í meira en 9 vikur á tímabilinu 11.–46. viku eftir fæðinguna. Ef Mads fær til að mynda 12 vikur greiddar á þessu tímabili á Andrea rétt á 10 vikna viðbótarorlofi (13 vikur mínus 3 vikur) frá Danmörku.

Kim og Karina búa ekki saman við fæðinguna. Kim býr í Svíþjóð og vinnur þar en Karina býr og vinnur í Danmörku. Barnið er skráð til heimilis hjá Karinu við fæðingu.

Þar sem Kim vinnur í Svíþjóð er hann sjúkratryggður þar. Karina er sjúkratryggð í Danmörku þar sem hún vinnur þar. Þar sem þau búa ekki saman við fæðinguna á reglan um viðbótarorlof ef hitt foreldrið er sjúkratryggt í öðru landi ekki við um Karinu.

Hins vegar gildir um hana önnur regla sem kveður á um að hún geti fengið 13 vikna viðbótarorlof þar sem hún býr ekki með Kim við fæðinguna og barnið er skráð hjá henni.