Kristine Tjøgersen og Benedicte Maurseth

Elja eftir Benedicte Maurseth (f. 1983) og Kristine Tjøgersen (f. 1982) er nýskapandi og metnaðarfullt verk sem sameinar hefð, samtímatónlist og sterk vistfræðileg sjónarmið í listrænni heildarsýn. Verkið var pantað af Kronos-kvartettinum og Carnegie Hall og frumflutt í New York árið 2025 og markar ákveðin listræn tímamót þar sem staðbundin rótfesta mætir alþjóðlegu vægi.  

Verkið á sér útgangspunkt í hinu víðfeðma landslagi Harðangursheiðar í Noregi og hafa tónskáldin skapað auðugan og samfelldan hljóðheim þar sem fuglar, dýr, veður og víðerni stíga fram sem tónlistarlegar hræringar og ástand. Í Elja birtist náttúran ekki sem þema, heldur sem viðkvæmt vistkerfi þar sem allt tengist.  

Gegnum samhljóm, takt og þögn miðlar verkið bæði fegurð þess sem lifir og hljóðlátri meðvitund um það sem hætt er við að tapist. Verkið er skrifað fyrir Kronos-kvartettinn og sérsmíðaðar harðangursfiðlur, harðangurslágfiðlur og harðangursselló sem norski fiðlusmiðurinn Ottar Kåsa hefur þróað, með Benedicte Maurseth sem einleikara. Samhljómur strengjahljóðfæranna, breytileg stemning verksins og ríkuleg yfirtónabygging skapa umlykjandi hljóðrými þar sem hljómræn arfleifð harðangursfiðlunnar opnar nýjar tónlistarlendur. Þegar tryggð Maurseth við hina munnlegu hefð harðangursfiðlunnar mætir nákvæmri og rannsakandi hljómhugsun Tjøgersen skapast tjáning sem er bæði ljóðræn, rík af smáatriðum og með einkar djarfan hljóm.  

Elja sýnir það og sannar að samstarf milli listgreina getur aukið við möguleika hljóðfæra, hefðar og samtímatónlistar. Listrænn frumleiki, mikil áhersla á náttúruna og alþjóðlegur slagkraftur gera verkið að þýðingarmiklu framlagi til tónlistar okkar tíma – tónverki sem býður upp á djúpa hlustun og íhugun um hlutverk mannfólksins í hinu stærra vistfræðilega samhengi.