Menningarmálaráðherrar á Norðurlöndum fjárfesta í sameiginlegu tengslaneti um tungumálalíkön gervigreindar

29.10.25 | Fréttir
Ljósmyndari
Firat Celik/norden.org
Menningarmálaráðherrar á Norðurlöndum tóku á fundi sínum í Stokkhólmi þann 29. október ákvörðun um að fjármagna nýtt norrænt tengslanet um tungumálalíkön fyrir gervigreind. Þetta er mikilvægur liður í því að tryggja að þróun tungumálalíkana endurspegli tungumálalega og menningarlega sérstöðu norrænu landanna. Tengslanetið er eitt af fyrstu verkefnum miðstöðvar Norðurlanda og Eystrasaltsríkja um gervigreind sem sett var á laggirnar 22. október.

Notkun gervigreindar færist sífellt í aukana á öllum stigum samfélagsins og því er nú mikilvægara en nokkru sinni fyrr að tækniþróunin hafi rótfestu í einstakri menningu og tungumálum Norðurlanda. Sameiginleg áskorun norrænu landanna er skortur á gagnsæi á því hvernig tungumálalíkön eru þróuð og með hvaða gögnum þau eru þjálfuð. Hætta er á því að líkönin jaðarsetji minni tungumál eða gefi brenglaða mynd af tungumálafjölbreytni. Til að sporna gegn þessu mælti Embættismannanefndin um menningarmál (ÄK-K) fyrr í ár með stofnun norræns tengslanets og hefur sú tillaga nú fengið grænt ljós frá norrænu ráðherrunum.

Fyrsta verkefni nýrrar gervigreindarmiðstöðvar Norðurlanda og Eystrasaltsríkja

Það er hin nýstofnaða gervigreindarmiðstöð Norðurlanda og Eystrasaltsríkja, New Nordic AI, sem fær það verkefni að stofna og samræma tengslanetið – og er það meðal allra fyrstu verkefna miðstöðvarinnar. Tengslanetinu er ætlað að færa saman aðila sem vinna að þróun tungumálalíkana í löndunum og bjóða upp á vettvang fyrir samstarf um sameiginlegar áskoranir. Markmiðið er að stuðla að miðlun þekkingar og reynslu milli landanna, greina tækifæri til samstarfs og efla þróun tungumálalíkana sem hafa rótfestu í norrænum tungumálum og norrænu samhengi.

„Þetta er mikilvægt skref í átt að því að tryggja að tungumálin okkar geti lifað af og þróast í takt við nýja tækni. Með því að færa saman sérfræðinga frá öllum Norðurlöndum getum við saman tekið ábyrgð á því hvernig tungumál okkar eru notuð og sýnd í stafrænum verkfærum framtíðarinnar,“ segir rannsókna- og menningarmálaráðherra Finnlands, Mari-Leena Talvitie.

Þess er einnig vænst að tengslanetið geti greint þarfir fyrir frekara samtarf og aðgerðir, sem gæti rutt brautina fyrir framtíðarfjárfestingar í norrænum tungumálalíkönum og gervigreindarlausnum sem hafa rótfestu á svæðinu.

Á fundinum ræddu ráðherrarnir einnig almenn áhrif gervigreindar á menningarlífið. Ráðherrarnir voru sammála um að gervigreind hafi mikil áhrif á menningarlíf á Norðurlöndum og að hún skapi nýjar áskoranir og vandamál hvað varðar höfundarétt. Ráðherrarnir hlakka til áframhaldandi umræðna um hvernig Norðurlönd geta tekist á við þessar áskoranir í sameiningu