Birgitte Krogsbøll og Kamilla Wichmann

Himlen er en helleflynder („Himinninn er lúða“, hefur ekki komið út á íslensku) er myndlýst ljóðabók sem fangar strax athygli lesandans með því að vera stærri en myndabækur oftast nær (hún er 33 sentimetrar á hæð). Meðan á lestrinum stendur þarf líka að snúa henni til og frá til að geta séð opnur sem liggja á hlið. 

Við fyrstu sýn hefur bókin sígilt útlit. Hún er prýdd myndum sem minna á uppflettirit og textinn er í stíl við það. Fljótlega áttar maður sig þó á því að formið er allt annað en sígilt – raunar nokkurs konar skammhlaup hins sígilda. Bókin samanstendur vissulega af listum og heilsíðumyndum, ljóðum og skýringamyndum. En ekki í hinni sígildu merkingu. Kannski mætti segja að það væri í ljóðrænni merkingu.  

Á sama hátt mætti kalla titilinn ljóðræna fullyrðingu. Himinninn líkist ekki bara lúðu, hann er lúða. Og þegar að er gáð sér maður að það er rétt. Eða að það gæti allavega allt eins verið rétt. Þannig er þetta verk sem umorðar sannleika og raunveruleika svo að úr verður nýr sannleiki og nýr raunveruleiki. 

Bókin einkennist af afar sjálfsöruggum stíl, bæði í texta og myndum. Hér er sagt frá hlutum sem vanalega er ekki lýst sérstaklega, og eins og þeir séu það mikilvægasta í heimi – til dæmis „hlutum sem lykta og hlutum sem ilma“. Lesandinn getur svo sjálfur metið hvað á heima í hvaða flokki (prump, púðursykur, bensín, vanilla, furutré o.s.frv.) á meðan hann virðir fyrir sér tólf gerólík nef á sömu síðu. Myndirnar og textinn skerpa sjón lesandans – bæði meðan lesið er en kannski líka eftir lesturinn, þegar augu lesenda mæta umheiminum á ný og sjá nýtt og undarlegt samhengi.  

Þema verksins er það sem hlutir eiga sameiginlegt. Þetta birtist skýrt í hinni svokölluðu „vina-mynd“, sem er orðaleikur að „venn-myndum“ sem upphaflega koma úr mengjafræði, einni undirgrein stærðfræðinnar. Venn-mynd sýnir hringi sem skarast hver við annan svo að rökræn tengsl mengjanna koma í ljós, sem sagt það sem mengin eiga sameiginlegt. Hér er dæmi úr bókinni: „Sóley, sól. Sameiginlegt = gular.“ Bæði texti og myndlýsingar bjóða lesandanum að taka sér tíma, sökkva sér niður í síðurnar og skemmta sér yfir smáatriðum og skondnum samsetningum.  

Síðasta ljóðið í bókinni staðfestir það sem maður fékk á tilfinninguna strax í byrjun: við mótum hvert annað með því sem við gerum og segjum, svo það er eins gott að vanda sig. Þetta ljóð hljóðar svo: „brauð er bakað og hefast / smjör verður heitt og bráðnar / ég og vinir mínir erum / deig sem heimurinn hnoðar“. 

Himinninn er lúða er þriðja bókin sem ljóðskáldið Birgitte Krogsbøll og myndhöfundurinn Kamilla Wichmann skapa í sameiningu. Báðar eru óstjórnlega færar í sínu fagi og ef við búum til venn-mynd úr þeim verður sameiginlegi þátturinn = himneskur!  

Þetta þurfum við. Sérstaklega núna. Við þurfum list sem þorir að vera list. Bæði fyrir smáfólk og stórt fólk. Slíka list hafa Krogsbøll og Wichmann þorað að skapa.

Birgitte Krogsbøll (f. 1954) er menntuð í kennslufræðum og vinnslu stjórnsýslugagna. Hún sendi frá sér frumraunina Wöldums pulsar syndrom árið 2002 og hefur síðan þá gefið út ljóð fyrir bæði börn og fullorðna.  

Kamilla Wichmann (f. 1975) er teiknari. Hún hefur einkum myndlýst barnabækur og teiknað í dagblöð.