Madame Nielsen

Það er freistandi að kalla höfund Dødebogsblade („Síður Dauðabókarinnar“) bókmenntalegt kameljón. Á hinn bóginn breyta slík dýr um lit til að aðlagast umhverfinu og ytri kringumstæðum en hæfileiki Madame Nielsen til umbreytinga byggist á innri nauðsyn; á óútreiknanlegum og innilega frumlegum umskiptum, án nokkurrar aðlögunar, sem borin eru uppi af ákafri löngun til að berskjalda sig fyrir heiminum. Af nauðsyn til að komast út úr eigin sjálfi, svo maður festist ekki í sjálfum sér. Þetta er linnulaus rannsókn, ekki á því sem koma skal heldur á því sem er mögulegt.

Bókin samanstendur af brotum úr dagbókum frá 2009, 2013 og 2016, þegar höfundurinn dvaldi fyrst í Róm, svo í París og loks í náttúru Skotlands sunnan við Edinborg. Óskipulegt, tilraunakennt og filterslaust dagbókarformið hentar vel sem frásagnaraðferð. „Það er enginn sannleikur til. Allt er framkvæmd [...] þú ert það sem þú gerir,“ skrifar Madame í dagbókina sína. Seinna skrifar hún: „Ég reyni að brjóta mig niður,“ meðan hún vafrar út úr leiðakerfi textans og spinnur heiminn í vef með skrifum sínum, tungumáli sínu.

Í dagbókarfærslunum í Dødebogsblade er annað og meira að veði en hið einstaklingsbundna. Þær eru tilraun til þess að vera til með því að staðsetja sig í tungumálinu, utan við „sjálfið“, utan flokka, já, með því að kollvarpa þeim: „... á meðan ég skrifaði þetta allt var ég fjarri, utan við heiminn, og merkingin kom í minn stað.“

Höfundurinn ráfar um borgir án þess að finna stundarfrið; meginreglan er heimilisleysi og áttavilla. „What am I doing here?“ er titill bókar eftir flakkarann og rithöfundinn Bruce Chatwin frá 1988 sem segja má að endurómi gegnum Dødebogsblade. Það eina sem jarðtengir höfundinn eru Strákurinn, Stelpan og Konan.

Dødebogsblade er líka fagur ástaróður til hennar nánustu. Þegar Madame Nielsen, líkt og August Strindberg í Inferno, yfirgefur maka og barn til að skrifa í París er hún örvingluð, eirðarlaus: „það er óþolandi að tungumálið sé sá staður sem ég er fær um að helga mig og lifa á,“ skrifar hún. Á hinn bóginn er það hugrekki hennar til að dvelja í þessum eigrandi óbærileika sem veitir Dødebogsblade mikið bókmenntalegt gildi.

Það er líka í París sem höfundurinn heldur í skefjum svimandi löngun sinni til að vera á hreyfingu, halda sér á floti – andlega og líkamlega – og umbreytir sér um leið. Hér fer höfundurinn í kjól, farðar sig látlaust og fer í fyrsta sinn út á meðal fólks sem kvenleg vera sem minnir á hegra. Í þessum geislandi skrifaða kafla grefur hún undan venjubundnu lífsmynstri en einnig undan hefðum dagbókarformsins og sýnir hvernig hún staðsetur sig á eigin sérstaka stað innan bókmenntanna. „Nú er ég svo gott sem enginn, kvenleg vera, á hverri stundu get ég breyst í eitthvað annað, brothætt og fljótandi“, eins og segir í bókinni. Það er aldrei að vita nema þessi mikli umbreytingameistari danskra bókmennta breyti sér næst í dýr, ef til vill hegra eða bjöllu. Þegar Madame Nielsen er annars vegar er allt mögulegt.

Höfundur Dødebogsblade steig fyrst fram á ritvöllinn árið 1997 undir sínu borgaralega nafni, Claus Beck-Nielsen. Árið 2001 lýsti hann sig látinn og sviðsetti eigin útför árið 2010. Síðan hefur þessi höfundur gefið út bækur undir nöfnunum Das Beckwerk, Helge Bille, Nielsen, undir nafnleysi og í fyrsta sinn sem Madame Nielsen árið 2014. Mörk sjálfsævisögu og skáldskapar eru leyst upp í höfundarverki þessa umbreytingameistara. Upplausnin sem þema birtist ekki síst í Dødebogsblade sem er hápunktur á ferli höfundarins.