Maria Vilja
Norræna sumarið er svo langþráð og dýrmætt að allir fallegir dagar þess ættu að vera hamingjuríkir. Margir kannast við pressu um að nýta sumardagana til fulls og hver kynslóðin af annarri geymir þá djúpstæðu vitneskju að góðu dagarnir geta orðið býsna fáir. Í myndabókinni Kesän ainoa kaunis päivä („Eini fallegi dagur sumarsins“) er sagt frá því hvernig þær væntingar sem tengdar eru við einn einasta dag koma móður og tveimur börnum hennar til að missa stjórn á skapi sínu. Þau fara í ferðalag út í eyju en gleðistundir ferðarinnar ná hámarki sem fáein augnablik á einni opnu áður en næsta blaðsíða skellur á með vonbrigðum, og tilraunum til að jafna sig á vonbrigðunum. Að lokum er það mamman sem sýnir mestan óhemjuskap, öskrar og grætur mitt í sumarsælunni og hreytir út úr sér því versta af öllu: að hún vildi að hún ætti önnur börn.
Maria Vilja nýtir tjáningarmöguleika myndabókarformsins til að byggja upp frásagnarboga ferðalags, allt frá hamaganginum þegar mæðginin pakka niður og að hlaupunum til að ná ferjunni, að komunni til eyjarinnar, rifrildi barnannaog rólegu stundunum, fegurðinni og gleðinni sem má þrátt fyrir allt finna í öllu saman. Í myndunum kemur fram breytilegt sjónarhorn og heilu opnurnar eru lagðar undir litlar myndaraðir. Í textanum deilir höfundurinn sjónarhorninu á milli mæðginanna þriggja sem koma öll fyrir sem trúverðugar persónur, hvert með sín sérkenni. Texti og myndir eiga í eðlilegu samspili og sýna á fyndinn og hjartnæman hátt hvernig börn og fullorðnir reyna að hafa stjórn á sér, en tekst það ekki alltaf. Á myndunum geislar hin indæla byrjun sumarsins, sem er uppspretta hamingju en einnig þeirrar kröfu að maður missi ekki af sumarsælunni. Einnig birtist hið njósnandi auga myndavélar sem notuð er til að skrásetja hamingjustundirnar.
Opnur þessarar myndabókar eftir Mariu Vilja sýna á víxl sumarbirtuna og náttúrufegurð eyjarinnar með hoppandi maríuerlum, og svo dimmar myndir í rauðum tónum, þrungnar vonbrigðum. Sú persóna sem stelur senunni í slíkum tilfinningum er móðirin. Maria Vilja sýnir hve ófrýnilegt andlit mömmunnar getur orðið og hvernig börnin skreppa saman við það, og hve leið mamman er á svipinn þegar hún biður börnin fyrirgefningar. Appelsínurauður kjóll móðurinnar er sem skínandi tákn í bókinni, bæði fyrir heita ást og fyrir duttlungafulla reiði sem blossar upp og skyggir á gleðina. Samt skríða börnin undir pils móðurinnar eins og tjald í leit að skjóli og öryggi, líka þegar hún reiðist.
Maria Vilja lýsir persónum sínum og tengslum þeirra á sérstakan og afar líkamlegan hátt sem er bæði gamansamur og sannur. Vonbrigði geta afmyndað andlit persónanna og breytt ásýnd alls líkamans, en sama gildir um ákefð og gleði, eða það þegar einhver missir þolinmæðina fyrir öskrum og andvörpum. „Fæturnir á mömmu virtust þreyttir og búnir á því,“ segja börnin sem fara undir pilsið hennar í leit að ró. Og þegar reiðin er liðin hjá er síðasta opnan full af fegurstu faðmlögum sem hægt er að hugsa sér. Myndabók Mariu Vilja vex og verður að frásögn sem er stærri en bókin sjálf og fjallar um óútreiknanlegar mannlegar tilfinningar, um fyrirgefningu og þann sársauka og fegurð sem getur falist í dæmigerðum sjaldséðum sumardegi.
Maria Vilja (f. 1986) er myndhöfundur, listgreinakennari og félagsráðgjafi. Í fyrri barnabókum sínum hefur hún lýst daglegu lífi hjá ofurnæmu barni. Kesän ainoa kaunis päivä er þriðja myndabók hennar.