Menntun, rannsóknir og tungumál – Pólitískar áherslur 2025-2027

Markmið okkar er að tryggja að Norðurlönd í heild hafi styrka stöðu – séu þróttmikið, inngildandi og sjálfbært svæði á sviði menntunar og rannsókna. Á tímabilinu 2025-2027 eru mikilvægustu forgangsmálin gegnum markmið okkar að tryggja menntun af góðum gæðum fyrir alla, þróa hæfni framtíðar í takti við þarfir vinnumarkaðarins, styrkja rannsóknir og varðveita og þróa norrænu tungumálin og norræna málsamfélagið. 

Samstarfsáætlunin um menntun, rannsóknir og tungumál (MR-U) er grundvöllur aðgerða og áherslusviða árin 2025-2027. Hér að neðan eru kynnt valin áherslusvið undir hverju markmiði:

Markmið 1: Allir íbúar Norðurlanda skulu hafa aðgang að menntun af góðum gæðum frá ungum aldri og allt til æviloka – óháð bakgrunni

• Alþjóðlegar rannsóknir um bættan námsárangur á sviði grunnfærni
• Löngun til að lesa meðal barna og ungmenna í samstarfi við aðila í norræna menningargeiranum
• Ábyrg notkun stafrænnar tækni og skjás í skólum
• Samhengi milli vellíðunar, andlegrar heilsu og stafvæðingar
• Skilningur á lýðræði, mat á heimildum og fjölmiðlalæsi í skólum
• Norrænar rannsóknir um snemmtæka íhlutun, vellíðan og námsumhverfi

Markmið 2: Framtíðarmenntun á Norðurlöndum á að endurspegla hæfniþörf samfélagsins og vinnumarkaðarins

• Símenntun og eftir- og framhaldsmenntun fyrir svið þar sem vantar vinnuafl, til dæmis velferðargeirann og orkugeirann.
• Varðveisla og framkvæmd í framhaldsskólum
• Hæfniþörf framtíðar   

Markmið 3: Norrænar rannsóknir eiga að vera af háum gæðum á alþjóðlega mælikvarða og skapa nýja þekkingu á mikilvægum sviðum

• Rannsóknir á norðurskautssvæðum, gervigreind, samfélagsöryggi og innviðir
• Samræming á norrænni fjármögnun rannsókna
• Umgjörð fyrir ungt vísindafólk
• Norræn þátttaka í rannsóknaráætlunum ESB
• Samstarf um rannsóknarinnviði og ábyrg gagnaskipti

Markmið 4: Sem norræn samfélög eigum við að varðveita og þróa öll tungumálin okkar og tungumálasamstöðuna

• Kennsla í norrænum tungumálum og skilningur á grannmálum
• Samstarfsnet og samstarf milli barna og ungmenna þvert á Norðurlönd
• Kynning á norrænum tungumálum
• Hugtakanotkun á öllum fagsviðum
• Máltækni og gervigreind fyrir smá og stór norræn tungumál

Markmið 5: Efla skal Norðurlönd sem samþætt menntunar- og rannsóknarsvæði

• Hreyfanleiki á sviði menntunar og rannsókna á Norðurlöndum og í Eystrasaltsríkjunum
• Hlutverk og gildi Nordplus fyrir norrænt samstarf
• Samnorræn staða gagnvart ESB og alþjóðlegum aðilum
• Ábyrgt alþjóðlegt samstarf og akademískt tjáningarfrelsi
• Styðja lítil og viðkvæm fagsvið á Norðurlöndum