Nýju átaki ætlað að auka frjálsa för á Norðurlöndum

18.12.24 | Fréttir
Nordiska samarbetsministrar möts i Reykjavik 2024.

Nordiska samarbetsministrar 2024.

Ljósmyndari
Eythor Arnason/norden.org

Norrænu samstarfsráðherrarnir funduðu á þingi Norðurlandaráðs í Reykjavík í október undir forystu Jessicu Rosencrantz, ESB-ráðherra Svíþjóðar sem ber ábyrgð á málefnum Norðurlanda.

Mikil áhersla verður lögð á vinnuna að frjálsri för á Norðurlöndum í Norrænu ráðherranefndinni á næstu árum. Frjáls för er veigamikið viðfangsefni í nýrri samstarfsáætlun og um áramótin tekur gildi ný sex ára áætlun sem miðar að því að auka hreyfanleika á Norðurlöndum.

Svíþjóð hefur gengt formennsku í Norrænu ráðherranefndinni árið 2024 og hefur sett samþætt Norðurlönd án stjórnsýsluhindrana ofarlega á dagskrá.

Á síðastliðnu ári var meðal annars gerð greining á stjórnsýsluhindranastarfinu sem inniheldur ýmsar ráðleggingar um hvernig auka má skilvirkni þess.

Auk þess samþykktu norrænu samstarfsráðherrarnir undir formennsku Svíþjóðar nýja samstarfsáætlun fyrir tímabilið 2025-2030. Áætluninni er ætlað að vísa veginn við áframhaldandi vinnu að framtíðarsýn okkar um að Norðurlönd verði sjálfbærasta og samþættasta svæði heims árið 2030. Í nýju samstarfsáætluninni er markmiðið sett hærra á sviði hreyfanleika og stjórnsýsluhindrana.

„Skýrari pólitísk ábyrgð“

„Ég er sérstaklega stolt af því að við höfum í formennskutíð Svíþjóðar þróað vinnuna við afnám stjórnsýsluhindrana á Norðurlöndum. Með nýrri áætlun um frjálsa för fá samstarfsráðherrarnir skýrari pólitíska ábyrgð á stjórnsýsluhindranastarfinu. Áætlunin skapar góðan grundvöll fyrir áframhaldandi vinnu að því að efla samþættingu, ekki síst á hinu stafræna sviði. Frjáls för er grundvallarforsenda þess að hægt sé að uppfylla framtíðarsýnina um að Norðurlönd verði sjálfbærasta og samþættasta svæði heims árið 2030,“ segir Jessica Rosencrantz, ESB-ráðherra Svíþjóðar sem ber ábyrgð á málefnum Norðurlanda.

Í samstarfsáætluninni fyrir tímabilið 2025-2030 segir meðal annars að vinnan að hreyfanleika skuli í framtíðinni beinast að stærri málum sem skipta sköpum varðandi samþættingu innan Norðurlanda. Auk þess á að efla tengingu við stjórnmálin, sem og samstarf milli allra aðila sem vinna að frjálsri för. Einnig er fyrirhugað að bæta upplýsingastarfið.

Sex ára áætlun um aukna skilvirkni

Til að tryggja að stjórnsýsluhindranastarfið njóti brautargengis hjá stjórnmálamönnum og að þær verði leystar með skilvirkari hætti tekur ný sex ára áætlun um frjálsa för á Norðurlöndum gildi um áramótin.

Markmið áætlunarinnar er að skapa skýrari ramma, aukna pólitíska ábyrgð og skýrari verkaskiptingu í vinnunni að afnámi stjórnsýsluhindrana.

Norrænu samstarfsráðherrarnir munu héðan í frá gegna mikilvægara hlutverki í starfinu, meðal annars þar sem þeir munu setja vandamál í forgang sem eru sérstaklega mikilvæg fyrir norræna samþættingu og uppfyllingu markmiðanna í Framtíðarsýn okkar 2030. Markmið með þessu er að starfið fari í auknum mæli fram í löndunum og að það njóti aukins stuðnings í þeim. Einnig á að efla samráð milli samstarfsráðherranna og ráðherra í löndunum til að stjórnsýsluhindranir fái aukið pólitískt vægi í öllum löndunum.

Stjórnsýsluhindranaráðið gegnir áfram lykilhlutverki

Einnig verður aukinn kraftur settur í samræmingu og vinnuna að málefnum hreyfanleika með sex ára áætluninni. Vinnan verður leidd af sérstakri skrifstofu áætlunarinnar sem fær einnig það verkefni að auka samlegðina milli upplýsinga- og stjórnsýsluhindranastarfsins og þróa samstarfið milli upplýsingaþjónustu Norrænu ráðherranefndarinnar Info Norden og þriggja upplýsingaþjónustna landamærasvæðanna.

Norræna stjórnsýsluhindranaráðið, sem stofnað var árið 2014, mun áfram gegna lykilhlutverki í vinnunni að frjálsri för á Norðurlöndum. Ráðið mun vinna að því að greina og leysa stjórnsýsluhindranir milli norrænu landanna og mun áfram vinna að stóru málefnasviðunum sem þarf að leysa til að Norðurlönd geti orðið að samþættasta svæði heims.

Sem dæmi um slík svið sem stjórnsýsluhindranaráðið hefur á sinni könnu má nefna skattatengd mál, kennslasamræmingu, stafvæðingu og tölfræðiupplýsingar um landamærasvæðin.

Meginmarkmiðið með stjórnsýsluhindranastarfi Norrænu ráðherranefndarinnar er að það sem einfaldast að flytja, vinna, stunda nám eða reka fyrirtæki þvert á landamæri Norðurlanda án þess að stjórnsýsluhindranir eða önnur vandamál tengd frjálsri för standi í vegi fyrir því.