Norrænn stuðningur við aðþrengdan kvikmynda- og sjónvarpsiðnaðinn endurnýjaður

26.05.25 | Fréttir
Ljósmyndari
Torleif Hauge
Í byrjun janúar á þessu ári tók gildi nýr fimm ára samningur um fjármögnun Norræna kvikmynda- og sjónvarpssjóðsins. Meginmarkmið sjóðsins er að stuðla að auknum gæðum og meiri dreifingu norrænna kvikmynda, sjónvarpsþátta og heimildarmynda. Að samningnum standa Norræna ráðherranefndin, sem leggur fram þriðjung árlegrar fjárveitingar, fimm norrænar kvikmyndastofnanir sem leggja fram þriðjung og ellefu norræn fjölmiðlafyrirtæki sem einnig leggja fram þriðjung.

Í byrjun maí boðaði sjóðurinn til tveggja stefnumótandi funda aðila sjóðsins bæði til að líta yfir farinn veg og horfa fram til næstu fimm ára.

„Þökk sé endurnýjuðum samningi og áframhaldandi góðu samstarfi við samstarfsaðila okkar bæði hjá hinu opinbera og á einkamarkaði getur þessi litla skrifstofa, með sitt fimm og hálft ársverk, áfram einbeitt sér að því að vinna að bjartri framtíð atvinnugreinarinnar á Norðurlöndum,“ segir forstöðukona sjóðsins, Liselott Forsman.

Mikilvægt forgangsmál

Stuðningur við kvikmynda- og sjónvarpsþáttagerð er einn stærsti viðvarandi liðurinn í fjárhagsáætlun Norrænu ráðherranefndarinnar á menningarsviði. Norrænu menningarráðherrarnir leggja mikla áherslu á gæði og víðtæka dreifingu, bæði innan Norðurlanda og á alþjóðavísu. 

„Við megum vera stolt af því að norræn kvikmynda- og sjónvarpsþáttagerð er hátt skrifuð í Evrópu. Samstarfs sjóðsins til langs tíma sýnir að með því að fjárfesta í gæðum getum við stutt við fjölbreytilega menningarlega tjáningu, aukið samkeppnishæfni greinarinnar og styrkt framlag hennar til fjölræðis og þar með lýðræðisins,“ segir Mari-Leena Talvitie, menningarmálaráðherra Finnlands.

Aðþrengd atvinnugrein

Á undanförnum árum hefur kvikmynda-, heimildamynda- og ekki síst sjónvarpsþáttagerð á Norðurlöndum átt undir högg að sækja vegna hækkandi framleiðslukostnaðar, samdráttar bæði innan Norðurlanda og á alþjóðavísu og aukinnar samkeppni á alþjóðamarkaði.

„Við viljum áfram vera í fararbroddi með einstök og vönduð verk sem miðla skilaboðum. Það sem vekur áhuga áhorfenda heima fyrir virkar yfirleitt líka erlendis. Í dag er mikilvægara en nokkru sinni að tryggja stuðning við atvinnugrein þar sem hver króna skilar sér margfalt til baka og þar sem verkin vekja virkilega athygli á Norðurlöndum á alþjóðavettvangi. Það er skynsamleg fjárfesting,“ segir Liselott Forsman.

Hún bendir á að norrænar kvikmyndir séu iðulega verðlaunaðar á kvikmyndahátíðinni í Cannes auk þess sem það sé orðinn árviss viðburður að jafnt leiknar norrænar myndir sem heimildamyndir hljóti tilnefningar til Óskarsverðlauna. Þá sópa norrænir sjónvarpsþættir einnig að sér verðlaunum árlega. Þrátt fyrir þetta má sjá greinilegan samdrátt í framleiðslu. Alþjóðleg samkeppni hefur aukist gríðarlega á sama tíma og fyrirtæki neyðast til að draga úr kostnaði.

Ný verkefni í burðarliðnum

Ýmis ný verkefni eru fyrirhuguð hjá sjóðnum á næstu fimm árum.

„Á fundum okkar kynntum við meðal annars verkefni sjóðsins varðandi norrænan vistfræðilegan staðal sem við erum að vinna að í samvinnu við kvikmyndastofnanirnar. Þegar sjálfbærni verður hluti af skilyrðum allra norrænna fjármögnunaraðila verður svæðið okkar sannarlega grænt,“ segir Liselott Forsman.

Hin vinsæla tengsla- og handritasmiðja sjóðsins, Nordic Script (2021–2025), fær jafnframt framhald með nýrri smiðju fyrir efnisstjóra: Nordic Commissioners. 

„Efnisstjóri ræður því hvaða framleiðsla verður að veruleika. Það er því mjög mikilvægt starf sem ekki er til nein formleg menntun fyrir,“ segir Forsman.

Á fundunum var einnig fjallað um heimildarmyndir, ný kerfi fyrir sameiginlega fjármögnun og samstarf í tengslum við teiknaðar myndir.