Sendinefnd Norðurlandaráðs á fundi kvennanefndar Sameinuðu þjóðanna: Konur verða að koma að friðarviðræðum

20.03.25 | Fréttir
Ljósmyndari
Gwenael Akira Helmsdal Carre/norden.org

Eva Lindh, formaður norrænu velferðarnefndarinnar, ávarpar þemaþing Norðurlandaráðs í Færeyjum 2024.

Á fundi kvennanefndar Sameinuðu þjóðanna (CSW69) talaði sendinefnd Norðurlandaráðs fyrir auknum aðgerðum í þágu kvenna þegar kemur að stríðsátökum og aukinni aðkomu þeirra að friðarviðræðum. Sendinefndin undirstrikaði þörfina á því að framfylgja ályktun SÞ um konur, frið og öryggismál og sagði að sótt væri í vaxandi mæli að réttindum kvenna á alþjóðavísu.

Á fundi kvennanefndar SÞ í New York dagana 10.–21. mars fluttu sendinefnd Norðurlandaráð og fulltrúar norrænu þjóðþinganna sameiginlegt erindi um konur, frið og öryggi.

„Það hallar enn gríðarlega á konur þegar kemur að friðarviðræðum. Það bitnar bæði á öryggi kvenna og trúverðugleika friðarviðræðnanna,“ segir Eva Lindh, formaður norrænu velferðarnefndarinnar.

Sendinefndin kallar eftir auknum aðgerðum í tengslum við ályktun öryggisráðs SÞ nr. 1325 um konur, frið og öryggi, sem samþykkt var fyrir meira en 20 árum, til að tryggja réttindi kvenna á átakasvæðum.

Áhersla á stöðu kvenna í stríðsátökum

Jafnframt beindi sendinefndin kastljósinu að því að kynbundið ofbeldi og staða kvenna í stríðsátökum sé enn á meðal alvarlegustu mannréttindavandamála á heimsvísu.

„Kynferðisofbeldi gagnvart konum og börnum er enn notað sem vopn til þess að kúga og valda almenningi tjóni í stríðsátökum. Þess vegna verða konur að koma að friðarstörfum og enduruppbyggingu,“ undirstrikaði Eva Biaudet, sem einnig var hluti af sendinefndinni fyrir hönd norrænu velferðarnefndarinnar.

Alþjóðlegt bakslag

Fundur kvennanefndarinnar í ár fór fram á tímum þar sem við sjáum sótt að réttindum kvenna í mörgum löndum. Evu Lindh og Evu Biaudet var mikið í mun að sýna að Norðurlönd standi saman og taki skýra afstöðu gegn því bakslagi sem greina má í jafnréttismálum í heiminum.  

„Það er sótt að réttindum kvenna um allan heim. Líka á Norðurlöndum. Norðurlönd verða að beita kröftum sínum í að berjast gegn þessari þróun,“ segir Eva Lindh.

Ljósmyndari
Henric Öhman/Norden.org

Eva Lindh og Eva Biaudet fyrir utan höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna í New York.

30 ár frá Peking-yfirlýsingunni

Í ár eru 30 ár frá því að 181 land skrifaði undir Peking-yfirlýsinguna árið 1995, framkvæmdaáætlun þar sem sett eru fram tólf stefnumarkandi áherslusvið til þess að efla réttindi kvenna, meðal annars um baráttuna gegn ofbeldi gagnvart konum og um aðkomu kvenna að friðarviðræðum.

69. þing kvennanefndarinnar var helgað því að fylgja yfirlýsingunni eftir og skoða hversu langt við höfum náð. Ljóst er að gera þarf meira í því að tryggja réttindi kvenna á átakasvæðum og auka aðkomu þeirra að friðarviðræðum eigi markmið Peking-yfirlýsingarinnar að nást.

„Þegar konur taka þátt í friðarviðræðum aukast líkurnar á því að langvarandi samningar náist. Við þurfum að koma okkur upp kerfum sem gera frið ekki aðeins mögulegan heldur langvarandi,“ segir Eva Lindh.

Um kvennanefnd SÞ

Fundur kvennanefndar SÞ (CSW (Commission on the Status of Women)) er haldinn í mars ár hvert í tengslum við alþjóðlegan baráttudag kvenna og er mikilvægasti milliríkjavettvangur heims þegar kemur að því að styrkja réttindi og lífskjör kvenna. Norræna velferðarnefndin sendi fulltrúa á kvennanefndarfund SÞ árið 2023 í fyrsta sinn í sögu Norðurlandaráðs.

Norrænir þingmenn stóðu saman að mörgum málum

Sendinefnd Norðurlandaráðs og aðrir norrænir þingmenn voru sammála um mörg sameiginleg mál á fundinum, m.a. varðandi:

  • Norrænt samstarf um baráttu gegn kynbundu ofbeldi karla gagnvart konum

  • Vernd barna og ungmenna gegn skaðlegum áhrifum kláms

  • Aukið jafnrétti í loftslagsmálum

  • Sameiginlega norræna rödd fyrir allar konur