Ný norræn könnun: Mikið traust til norræns samstarfs
Norrænt samstarf vekur mesta framtíðartrú
Samkvæmt könnuninni er traust til norræns samstarfs mjög mikið. Milli 79 og 85 prósent íbúa í Finnlandi, Danmörku, Noregi og Svíþjóð telja að samstarf norrænu landanna auki traust þeirra til framtíðarinnar. Það er hlutfall sem fáar aðrar stofnanir komast nálægt.
Tölurnar eru nokkuð mismunandi milli landa: traust til Norðurlanda er minnst í Finnlandi en mest í Danmörku en í öllum tilvikum er traustið mikið. Í könnuninni birtist norrænt samstarf sem stöðugleikaafl á tímum þegar margir upplifa að samfélagstraust almennt hafi veikst.
Mikið traust milli fólks – og til alþjóðastofnana
Könnunin sýnir að Norðurlandabúar bera mikið traust hver til annars. Traust milli fólks tengist einnig sterkt mati á stofnunum og því hversu jákvætt fólk er gagnvart því að búa á Norðurlöndum. Þeir þátttakendur í könnuninni sem treysta meðborgurum sínum hafa einnig tilhneigingu til að líta á Norðurlönd sem einn besta stað í heimi til að búa á.
Alþjóðastofnanir njóta einnig tiltölulega mikils trausts. Í öllum fjórum löndunum er ESB talið efla traust meira en eigin ríkisstjórnir. Hlutfall ESB er á bilinu 17 til 30 prósent. Þetta bendir til þess að Norðurlandabúar leiti að einhverju leyti stöðugleika í alþjóðlegum kerfum.
Hvaða norræna land vekur mest traust?
Þegar íbúar eru beðnir um að meta hvaða önnur norræn lönd vekja mest traust lendir Finnland efst, með 47 prósent að meðaltali, á undan Noregi, Danmörku og Svíþjóð. Auk norrænu landanna er Kanada einnig ofarlega á lista yfir þau lönd sem Norðurlandabúar treysta mest.
Norðurlandabúar telja Norðurlönd einn besta stað heims til að búa á
Milli 84 og 89 prósent íbúa í löndunum fjórum telja að Norðurlönd séu besta svæði heims til að búa á. Nokkur munur kemur þó fram þegar litið er til þeirra þátttakenda sem segjast vera „algjörlega sammála“ fullyrðingunni. Í Finnlandi og Svíþjóð eru þeir um 40 prósent en í Noregi 53 prósent og í Danmörku 54 prósent.
Traust almennt hefur versnað
Þrátt fyrir mikið traust til norræns samstarfs upplifa að minnsta kosti tveir þriðju hlutar íbúa í hverju landi að samfélagstraust hafi versnað á síðustu árum. Í Finnlandi telja heil 37 prósent að versnunin hafi verið veruleg – meira en tvöfalt fleiri en í Danmörku.
Viðhorf til samfélagsstofnana eru einnig mjög mismunandi. Í Finnlandi nýtur varnarliðið mests trausts, eða 67 prósenta, en Danir eru jafnari í tortryggni sinni og engin stofnun nær yfir 50 prósentum. Traust til samfélagsábyrgðar alþjóðlegra stórfyrirtækja er einnig mjög mismunandi – frá 69 prósentum í Noregi niður í aðeins 15 prósent í Finnlandi. Háskólar og æðri menntastofnanir njóta hins vegar mikils trausts á öllum Norðurlöndum.
Könnunin var framkvæmd af Verian. Hún var gerð í Finnlandi í febrúar–mars 2026 og í hinum löndunum í maí 2026. Niðurstöðurnar byggja á rúmlega þúsund svörum í hverju landi sem safnað var í gegnum netúrtak sem endurspeglar samsetningu þjóðarinnar.
