Náttúrumiðaðar lausnir tilbúnar til innleiðingar

Hugtakið náttúrumiðaðar lausnir felur í sér að unnið er í þágu náttúrunnar á hennar forsendum og um leið unnið að því að bæta samfélagið og velferð fólks. Norræna ráðherranefndin fjármagnaði fjögurra ára verkefni þar sem tekin voru saman norræn líkön um náttúrumiðaðar lausnir. Í verkefninu hefur orðið til gríðarleg þekking á því hvernig hægt er að ganga til verks. Jóna Ólavsdóttir verkefnisstjóri segir að nú sé orðið tímabært að miðla þekkingunni sem víðast. 

„Við gefum brátt út tvær handbækur ætlaðar ráðafólki og ríkisstjórnum þar sem við setjum fram leiðbeiningar byggðar á tilraunaverkefnum okkar sem geta auðveldað þessum aðilum að innleiða náttúrumiðaðar lausnir,“ segir hún. 

Meðal verkefnanna bendir hún á verkefni um gróðursetningu trjáa í borgum þar sem metin var regla fyrir borgarskipulag, hin svokallaða 3-30-300-regla. 

„Við byrjuðum með norrænar borgir og lögðum mat á reglu þar sem hver borgarbúi ætti að geta séð þrjú tré út um gluggann hjá sér, að þrjátíu prósent af borgarlandi ætti að vera þakið trjám og að vegalengd íbúa að næsta græna svæði ætti að vera að hámarki 300 metrar. 

Fía Niclasen, ritari norræna vinnuhópsins um líffræðilega fjölbreytni, bendir einnig á mikilvægi náttúrumiðaðra lausna til að takast á við hnignun líffræðilegrar fjölbreytni.
„Það skiptir sköpum að við vinnum saman fyrir náttúruna til þess að stöðva hnignun líffræðilegrar fjölbreytni. Þar gegna náttúrumiðaðar lausnir ríku hlutverki,“ segir hún.

Eigi verkefnið að skila árangri er næsta skref að innleiða nýju lausnirnar eins víða og kostur er. Henry Neufeldt, yfirmaður mats á afleiðingum aðlögunargreiningar hjá UNEP segir að náttúrumiðaðar lausnir gætu orðið mikilvægt verkfæri, bæði til að auka líffræðilega fjölbreytni og til að vinna gegn loftslagsbreytingum. 

„Ef tekst að koma á fót mörgum smærri staðbundnum verkefnum þá verða áhrifin mikil þegar allt kemur saman. Það er mikilvægt að við lítum á verkefnin sem eina heild og komum upp samhangandi svæðum með líffræðilegri fjölbreytni.“ 

Neufeldt telur áskorun fólgna í því að fjárfesting í náttúrumiðuðum lausnum skili ekki skjótum arði – árangurinn láti oft á sér standa býsna lengi. 

„Fjárfestingar úr einkageiranum eru forsenda þess að hægt verði að ýta úr vör verkefnum sem eru nægilega stór í sniðum en þá þurfum við einnig opinbert fé til að koma til móts við áhættuna sem einkafyrirtæki taka, og setja lög og reglur sem laða einkageirann að fjárfestingum í náttúrumiðuðum lausnum,“ segir Neufeldt. 

Borgir fara ört stækkandi á Norðurlöndum og um heim allan og aukin líffræðileg fjölbreytni í borgum myndi því gagnast bæði náttúrinni og borgarbúum. Indra Purs frá International Federation of Landscape Architects segir að nýta megi afrakstur vinnu Norrænu ráðherranefndarinnar víðar um heim. 

„Til að ná árangri í baráttunni gegn hnignun líffræðilegrar fjölbreytni og loftslagsvánni þurfum við fyrst og fremst að endurskoða sýn okkar á hvernig við viljum hafa borgir í framtíðinni. Þau gögn og tilraunaverkefni sem orðið hafa til á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar eru góður grunnur fyrir áframhaldandi þróun,“ segir hún.