Norræn samkeppnishæfni skoðuð í nýrri rannsókn
Rannsóknin, sem ber yfirskriftina Greining á samkeppnishæfni frá norrænu sjónarhorni, (Analysis of Competitiveness in a Nordic Perspective) mun veita gagnamiðað yfirlit yfir hvernig norrænu hagkerfin standa sig á helstu mælikvörðum samkeppnishæfni, þar á meðal nýsköpun, frumkvöðlastarfsemi, aðgangi að fjármagni, stafrænni þróun, áhrifum stjórnsýslu og regluverks, orkukostnaði og efnahagslegum viðnámsþrótti. Norðurlöndin verða borin saman við bæði evrópska og alþjóðlega jafningja til að skilja hvar svæðið stendur í dag og hvar veikleikar eða styrkleikar eru mest áberandi.
Það er nauðsynlegt að viðhalda samkeppnishæfni Norðurlanda til að tryggja langtímavelmegun svæðisins, viðhalda nýsköpunargetu þess og vernda norræna samfélagslíkanið sem er undirstaða hárra lífskjara. Markmið þessarar skýrslu er að leggja grunn að öflugri stefnumótunarumræðu um hvernig Norðurlönd geta haldist samkeppnishæf á heimsvísu, stefnt að metnaðarfullum grænum umskiptum og viðhaldið félagslegri samheldni.
Verkefnið sækir innblástur í stefnumótunina sem sett er fram í Draghi-skýrslunni frá 2024 um framtíðarsamkeppnishæfni Evrópu þar sem varpað er ljósi á helstu áskoranir sem Evrópa stendur frammi fyrir: vaxandi alþjóðlega samkeppni, hraðar tæknibreytingar, kröfur grænna og stafrænna umskipta og þörfina fyrir efnahagslegt öryggi og viðnámsþrótt. Í þessu samhengi skoðar norræna rannsóknin hvernig hin langvarandi norræna blanda af mikilli framleiðni, opnu hagkerfi, félagslegri samheldni og metnaðarfullum loftslagsmarkmiðum stenst samanburð við almenna þróun í Evrópu. Hún kannar einnig hvernig svæðið getur lagt sitt af mörkum til almennari áætlunar Evrópu um samkeppnishæfni Evrópu með því að sýna fram á norrænar aðferðir og dæmi um bestu starfsvenjur þvert á atvinnugreinar.
Draghi-skýrslan hefur gjörbreytt umræðunni um samkeppnishæfni Evrópu og bent á vaxandi framleiðnibil gagnvart Bandaríkjunum. En það er ekki augljóst að norrænu hagkerfin passi vel inn í þá frásögn. Svæðið sameinar mikla atvinnuþátttöku, sterka nýsköpunargetu og opin hagkerfi á tiltölulega einstakan hátt. Lykilspurning fyrir þetta verkefni er því hvernig norræna líkanið stenst prófið í nýju alþjóðlegu samkeppnislandslagi og hvaða þættir þess gætu áfram verið styrkleikar í framtíðinni.
Lokaskýrslan verður birt í september.
