Norðurlandaráð gerir breytingar: Grænland, Færeyjar og Álandseyjar fá föst sæti í forystu ráðsins
Norðurlandaráð hefur ákveðið að stíga sögulegt skref í átt til samstarfs sem er meira inngildandi og í takt við tímann. Breyting á starfsreglum Norðurlandaráðs felur í sér að Grænland, Færeyjar og Álandseyjar fá nú föst sæti í forsætisnefnd ráðsins sem er æðsta stjórnvald þess á milli hinna árvissu þinga.
Ákvörðunin þýðir að framvegis taka löndin þrjú þátt á jafnræðisgrundvelli við Danmörku, Noreg, Svíþjóð, Finnland og Ísland og koma að þeim lykilákvörðunum sem norrænt samstarf mótast af.
„Þetta snýst ekki bara um að breyta orðalaginu í starfsreglunum. Þetta snýst um að taka sameiginlega ábyrgð á því að útvíkka samstarfið svo það endurspegli Norðurlönd eins og þau eru í dag. Norðurlönd sem einkennast af jafnræði, virðingu og sameiginlegri ábyrgð,“ sagði Henrik Møller, Danmörku, fulltrúi í forsætisnefnd Norðurlandaráðs þegar hann lagði tillöguna fram.
Møller fór fyrir vinnuhópnum sem vann tillöguna og undirstrikaði að frá upphafi hafi ríkt breið pólitísk sátt um að Grænland, Færeyjar og Álandseyjar skyldu fá fasta fulltrúa.
Tillagan fékk jákvæða umfjöllun þingmanna í ræðustóli og var einróma samþykkt.
Samstarf okkar einkennist af jafnræði og virðingu. Það er eðlilegt að æðstu stofnanir okkar endurspegli það. Þetta er ákvörðun sem við getum tekið á meðan við bíðum eftir uppfærslu á Helsingforssamningnum.
Fulltrúar landanna þriggja eru ánægðir og stoltir af ákvörðuninni:
„Þetta snýst ekki bara um jafnræði fyrir okkur. Þetta snýst um að við viljum axla fulla ábyrgð á því að efla norrænt samstarf. Nú getum við beitt kröftum okkar til að vinna að norrænni framtíðarsýn,“ segir Høgni Hoydal, Færeyjum.
„Með þessu fáum við skýrari rödd og jafnframt þá ábyrgð að taka þátt í að móta Norðurlönd til framtíðar,“ segir Annette Holmberg-Jansson, Álandseyjum.
„Það gleður okkur að Norðurlandaráð hafi tekið fulla ábyrgð á því að hleypa Grænlandi, Færeyjum og Álandseyjum inn í samstarfið í Norðurlandaráði. Nú vonumst við Grænlendingar til þess að ríkisstjórnirnar fylgi á eftir með vinnu sinni við uppfærslu Helsingforssamningsins. Sem fyrst,“ segir Justus Hansen, Grænlandi.
Breytingin tekur gildi 1. janúar 2026 og markar táknræna og raunverulega styrkingu norræns lýðræðis. Á meðan norrænu ríkisstjórnirnar skoða hugsanlega endurnýjun á Helsingforssamningnum sýnir þessi ákvörðun að Norðurlandaráð er tilbúið til að gera breytingar til að samstarfið eigi betur við í dag og allir geti tekið þátt.
„Við viljum sýna að Norðurlönd geta breyst innan frá. Við tölum oft um endurnýjun en nú sýnum við að við getum líka framkvæmt hana,“ sagði Henrik Møller.
