Mikil áhersla á frjálsa för á þingi Norðurlandaráðs
Það var nóg um að vera hjá stjórnsýsluhindranaráðinu í vikunni sem þing Norðurlandaráðs var haldið í Stokkhólmi.
Stafrænn hreyfanleiki og auðkennasamræming þvert á norræn landamæri er forgangsmál í norrænu samstarfi. Það leyndi sér ekki í þingvikunni en málið var efst á dagskrá bæði hjá stjórnsýsluhindranaráðinu, sem vinnur að auknum hreyfanleika á Norðurlöndum, og norrænu samstarfsráðherrunum sem funduðu á mánudeginum.
Bæði norrænir ráðherrar stafvæðingar og forsætisráðherrarnir hafa gefið út yfirlýsingu þar sem mikilvægi aukinnar samvinnu um stafrænan hreyfanleika er áréttað. Margar stjórnsýsluhindranir, þ.e. hindranir í stjórnsýslunni sem gera fólki og fyrirtækjum sem starfa þvert á landamæri erfitt um vik, eru til komnar vegna þess að stafræn auðkenniskerfi landanna eru ekki samhæfð.
Einstaklingur með rafræn skilríki í Svíþjóð getur til dæmis ekki sinnt erindum sínum á vefsvæðum á vegum danskra, finnskra eða norskra stjórnvalda, og öfugt. Þetta þyngir stjórnsýsluna fyrir íbúa og fyrirtæki á Norðurlöndum og dregur úr hreyfanleika á milli landanna.
Norðurlönd geta vísað veginn
Af hálfu ESB liggur fyrir krafa um að þetta eigi að virka og unnið er að því á Norðurlöndum að finna sameiginlegar lausnir svo Norðurlönd geti vísað öðrum ESB-ríkjum veginn.
Samstarf Norðurlanda og Eystrasaltsríkjanna um rafræn skilríki, NOBID-verkefnið, sem fjármagnað er af ráðherranefndinni um stafvæðingu, leikur lykilhlutverk í þessari vinnu. Ein megináskorunin sem verkefnið hefur greint sem lykilatriði til að uppfylla kröfur ESB er auðkennasamræming milli norrænu landanna og milli þeirra yfirvalda sem halda utan um upplýsingar um íbúa sína.
Til að auka skilvirkni og samhæfa ferlana leggja bæði samstarfsráðherrarnir og stjórnsýsluhindranaráðið nú aukna áherslu á að finna lausnir í nánu samstarfi við viðeigandi innlendar stofnanir og norrænu ráðherranefndina um stafvæðingu, MR-DIGITAL.
Málþing um byggingarreglur
Norrænar byggingarreglur voru einnig mikið til umfjöllunar hjá stjórnsýsluhindranaráðinu í þingvikunni. Stjórnsýsluhindranaráðið stóð ásamt Norrænu ráðherranefndinni, Svinesunds-nefndinni og Association of European Border Regions (AEBR) fyrir heilsdagsráðstefnu, Coordination of Nordic Building Regulations, þar sem helstu skilaboðin voru þau að Norðurlönd þyrftu að samræma regluramma á norrænum byggingarmarkaði til að auka samkeppni, hagræða í byggingargeiranum og skapa stærri markað fyrir nýsköpun.
Á málþinginu komu saman fjölmargir aðilar úr byggingargeiranum, bæði úr einka- og opinbera geiranum Í tengslum við málþingið birtist einnig grein í Dagens Industri undir yfirskriftinni Svona förum við að því að skapa sameiginlegan norrænan byggingarmarkað sem fulltrúar úr bæði stjórnsýsluhindranaráðinu og Svinesunds-nefndinni voru skrifaðir fyrir.
Stjórnsýsluhindranir á þingfundi
Einnig var fjallað um frjálsa för og vinnuna að afnámi stjórnsýsluhindrana á þingfundi Norðurlandaráðs í sænska þinghúsinu. Meðal annars var málið tekið upp í umræðum við greinargerðir norrænu samstarfsráðherranna. Í greinargerð um vinnuna að afnámi stjórnsýsluhindrana á tímabilinu 1. júlí 2024 til 30. júní 2025 kom fram að fjórar stjórnsýsluhindranir hafi verið leystar og fimm afgreiddar sem óleysanlegar.
Einnig voru stjórnsýsluhindranir á dagskrá þegar samstarfsráðherrarnir funduðu með forsætisnefnd Norðurlandaráðs og þegar ráðherrarnir tóku þátt í svokölluðu pólitísku samráði með norrænu hagvaxtar- og þróunarnefndinni með áherslu á vinnu ráðherranefndarinnar að afnámi stjórnsýsluhindrana og hina nýju áætlun um frjálsa för.
Fundur um stafrænar lausnir
Stjórnsýsluhindranaráðið fundaði einnig með upplýsingaþjónustunum þremur á landamærasvæðunum auk Info Norden sem er upplýsingaþjónusta Norrænu ráðherranefndarinnar auk þess sem ráðið hélt innbyrðis fund þar sem áherslan var á stjórnsýsluhindranir sem tengjast stafrænum lausnum.
Norræna rannsóknastofnunin í skipulags- og byggðamálum (Nordregio), sem heyrir undir Norrænu ráðherranefndina, heimsótti fundinn og greindi frá rannsóknum í tengslum við stafræna inngildingu auk niðurstaðna rannsóknar á hreyfanleika norræns vinnuafls. Loks var einnig hægt að afgreiða stjórnsýsluhindrun sem tengist tungumálakröfum í starfsnámi í Noregi sem leysta og nú er kunnátta í sænsku og dönsku talin jafngilda kunnáttu í norsku.
Fredrik Karlström, formaður stjórnsýsluhindranaráðsins, var ánægður með vikuna.
„Það er gleðilegt að svo margir vinni að því að fella brott stjórnsýsluhindranir. Sú staðreynd að samstarfsráðherrarnir skuli nú leggja svo mikla áherslu á vinnuna í tengslum við stafrænan hreyfanleika og auðkennasamræmingu vekur von um að við getum farið að sjá raunverulegan árangur. Það er enda nauðsynlegt ef við ætlum að uppfylla markmið hinnar norrænu framtíðarsýnar um að Norðurlönd verði sjálfbærasta og samþættasta svæði í heimi árið 2030,“ segir Karlström.
Astrid Thors, varaformaður stjórnsýsluhindranaráðsins, var einnig ánægð með sitt fyrsta þing sem fulltrúi í ráðinu.
„Ég tek undir með Fredrik og vil einnig vekja athygli á því mikilvæga starfi sem unnið er hjá landamæraþjónustunum til að auka samþættingu í daglegu lífi þvert á landamæri okkar.En það er mikið verk óunnið ef við ætlum að uppfylla framtíðarsýnina um að verða samþættasta svæðið. Til þess þarf að skapa aukinn pólitískan þrýsting.“
Staðreyndir:
- Stjórnsýsluhindranaráðið er óháð nefnd sem stjórnvöld landanna hafa falið að greiða fyrir fyrir frjálsri för einstaklinga og fyrirtækja innan Norðurlanda.
- Stjórnsýsluhindranaráðið vinnur í nánu samstarfi við aðila eins og Norðurlandaráð, upplýsingaþjónustur, landamæranefndir, aðila vinnumarkaðarins, ráðuneyti, stjórnvöld, borgarasamfélagið og atvinnulífssamtök.
