Ríkisstjórnir Norðurlanda kanna möguleika á endurskoðun Helsingforssamningsins

Helsingforssamningurinn, sem undirritaður var árið 1962, er lagalegur grunnur norræns samstarfs innan Norrænu ráðherranefndarinnar og Norðurlandaráðs. Samningurinn var síðast endurskoðaður árið 1996 í tengslum við inngöngu Svíþjóðar og Finnlands í ESB. Í svari sínu til Norðurlandaráðs í febrúar undirstrikuðu norrænu ríkisstjórnirnar að norrænt samstarf sé mikilvægara nú en nokkru sinni í ljósi stöðunnar í heiminum.

Þó ber að kanna afleiðingar hugsanlegrar endurskoðunar samningsins með tilliti til annarra alþjóðlegra samninga og skuldbindinga áður en lengra er haldið. Þess vegna tilnefndu ríkisstjórnirnar þann 4. apríl Elinu Pirjatanniemi, lagaprófessor við Åbo Akademi, til að vinna úttekt á lagalegum álitaefnum í tengslum við hugsanlega endurskoðun. Pirjatanniemi mun njóta aðstoðar hóps sérfræðinga á mismunandi lagalegum sviðum.

„Við tökum óskir Norðurlandaráðs alvarlega og þegar úttektin hefur farið fram munu norrænu ríkisstjórnirnar geta tekið afstöðu til þess hvort og þá hvernig skuli standa að hugsanlegri endurskoðun Helsingforssamningsins,“ sagði Anders Adlercreutz, samstarfsráðherra Norðurlanda í Finnlandi.

Gert er ráð fyrir að úttektinni verði lokið í lok árs 2025 svo leggi megi niðurstöðurnar fyrir norrænu ríkisstjórnirnar í upphafi árs 2026.

„Öllum er ljóst að eins og staðan er í heimsmálunum hefur formlegt norrænt samstarf mikla þýðingu og gildi. Það gleður mig þess vegna mjög að ríkisstjórnirnar hafi ákveðið að hefja þessa lagalegu úttekt svo hægt sé að fá skýra mynd af þeim tækifærum og möguleikum sem til staðar eru,“ segir Karen Ellemann, framkvæmdastjóri Norrænu ráðherranefndarinnar.