Sérfræðinefnd og ný umgjörð eiga að efla aðlögunarmál á Norðurlöndum

Ljósmyndari

Yadid Levy / Norden.org

Þrjár nýlegar skýrslur frá Norrænu velferðarmiðstöðinni sem fjalla um aðlögun innflytjenda á Norðurlöndum sýna að þörf er á sameiginlegum mælikvörðum, eftirfylgni og þekkingarmiðlun svo norrænu ríkin geti tekist á við vaxandi fjölda aðfluttra íbúa. Norrænir ráðherrar aðlögunarmála hittust í Helsinki þann 26. nóvember til að skiptast upplýsingum um vel heppnaðar aðgerðir. Fyrr í vikunni stóð Norrænu ráðherranefndin jafnframt fyrir ráðstefnu í Helsinki þar sem fjallað var um nýjustu niðurstöður á sviði aðlögunarmála.

Vinnumarkaður og tungumálanám

Norðurlandabúar af erlendu bergi brotnir eiga sem fyrr erfiðara en innfæddir með að fá störf á Norðurlöndum. Aðlögun á vinnumarkaði er því í brennidepli í öllum norrænu ríkjunum um þessar mundir. Ný gögn sýna að í mörgum norrænu landanna er atvinnuleysi algengara á meðal kvenna af erlendum uppruna en annarra hópa. Einnig eiga innflytjendur af annarri kynslóð erfiðara með að komast inn á vinnumarkaðinn, einkum konur.

Tungumálanám er einnig talið mikilvægt verkfæri þegar kemur að aðlögunarmálum á Norðurlöndum og í nokkrum norrænum löndum hafa kröfur um tungumálanám innflytjenda verið hertar til þess að stemma stigu við því að til verði hópar innflytjenda sem eru einangraðir í tungumála- og menningarlegum skilningi en einnig til þess að styðja við aðlögun á vinnumarkaði.

Einstaklingsmiðuð nálgun og ábyrgð hvers og eins

Í norrænni stefnu í aðlögunarmálum hefur á undanförnum árum verið lögð aukin áhersla á eigin ábyrgð innflytjenda á framfærslu og þátttöku í samfélaginu. Jafnframt hafa nokkur norræn ríki tekið upp einstaklingsmiðaðar aðlögunaráætlanir fyrir innflytjendur þar sem meðal annars er lögð áhersla á menntun eða atvinnu út frá þörfum hvers og eins.

Karen Ellemann, Generalsekreterare i Nordiska ministerrådet, Katrine Bang Nielsen, kontorschef, ministeriet för immigration och integration, Danmark, Kjersti Stenseng, Arbets- och inkluderingsminister, Norge, Arsim Zekaj, Social- och hälsovårdsminister, Åland, Mari Rantanen, inrikesminister, Finland, Adam Alfreddson, Statssekreterare till integrationsministern, Sverige, Ásdís Halla Bragadóttir, departementchef, social- och bostadsministeriet, Island

Ljósmyndari

Antti Aimo-Koivisto/Lehtikuva

Karen Ellemann, framkvæmdastjóri Norrænu ráðherranefndarinnar, Katrine Bang Nielsen, skrifstofustjóri í innflytjenda- og aðlögunarráðuneyti Danmerkur, Kjersti Stenseng, atvinnumála- og inngildingarráðherra Noregs, Arsim Zekaj, félagsmála- og heilbrigðisráðherra Álandseyja, Mari Rantanen, innanríkisráðherra Finnlands, Adam Alfreddson, aðstoðarráðherra aðlögunarmála í Svíþjóð, Ásdís Halla Bragadóttir, ráðuneytisstjóri í félags- og húsnæðismálaráðuneyti Íslands

Flókin úrlausnarefni kalla á að ákvarðanir byggist á þekkingu

Mari Rantanen, innanríkisráðherra Finnlands, og Arsim Zekaj, félags- og heilbrigðisráðherra Álandseyja, sem voru gestgjafar fundar norrænna ráðherra aðlögunarmál í Helsinki, leggja áherslu á mikilvægi þess að vinnan að aðlögunarmálum á Norðurlöndum sé byggða á þekkingu.

„Á tímum þegar samfélagsgerðin verður æ flóknari og úrlausnarefnum fjölgar skiptir sköpum að við gerum okkur grein fyrir því hvernig þróunin er í aðlögunarmálum með heildstæðum mælikvörðum sem gera eftirfylgni og samanburð á milli norrænna landa og svæða mögulegan. Að okkar mati byggist aðlögunarstefnan á fjórum meginstoðum, þ.e. tungumálanámi, fótfestu á vinnumarkaði, samfélagsfræðslu og virðingu fyrir lögum og reglum. Í samræmi við sameiginlega framtíðarsýn Norðurlanda um að verða sjálfbærasta og samþættasta svæði heims árið 2030 lítum við á aðlögun sem eina af lykilforsendum sjálfbærs samfélags. Með samstarfi og miðlun þekkingar eflum við getu okkar til að takast á við úrlausnarefni framtíðarinnar í sameiningu,“ segja Rantanen og Zekaj í sameiginlegri yfirlýsingu.