Skuggastarfsemi í Eystrasalti og innrásin í Úkraínu fyrirferðarmikil á fundum Norðurlandaráðs í Kaupmannahöfn

Í þemaumræðum undir yfirskriftinni Skuggastarfsemi í Eystrasalti lögðu bæði sérfræðingar og þingmenn Norðurlandaráðs áherslu á auknar öryggisáskoranir á svæðinu, þar á meðal vegna svokallaðra skuggaflota, þ.e. almennra skipa sem vinna hernaðarlegar aðgerðir eða stunda njósnir undir yfirskini löglegrar starfsemi.

Lars-Christian Brask, formaður landsdeildar Danmerkur í Norðurlandaráði, undirstrikaði mikilvægi aukins norræns samstarfs á þessu sviði:

„Við erum að sjá aukningu á því að erlendir aðilar vinni að því á bak við tjöldin að raska stöðugleika í löndum okkar. Við höfum séð skemmdarverk á mikilvægum innviðum alls staðar í Eystrasalti, þvert á norræn landamæri. Það skiptir því sköpum að Norðurlönd standi saman og efli getu sína til að takast á við slíkar ógnir.“

Þremur árum eftir innrásina í Úkraínu var sendiherra Úkraínu í Danmörku, Andrii Yanevskí, viðstaddur fundinn til að ræða ástandið og áframhaldandi stuðning Norðurlanda við Úkraínu.

Heléne Björklund, forseti Norðurlandaráðs, undirstrikaði mikilvægi áframhaldandi stuðnings Norðurlanda.

„Þremur árum eftir innrásina stöndum við enn þétt við bakið á Úkraínu. Við hvikum ekki frá stuðningi okkar við lýðræði og frið í Evrópu og við munum vinna áfram að því að veita Úkraínumönnum stuðning í baráttu þeirra fyrir frelsi.“

Hér má lesa yfirlýsingu forsætisnefndar Norðurlandaráðs í tilefni af því að þrjú ár voru liðin frá árásinni á Úkraínu;

Auk sameiginlegra funda um skuggaflotann og Úkraínu ræddu nefndir Norðurlandaráðs og forsætisnefndin fjölda mála er varða framtíð svæðisins.

Forsætisnefndin lagði sérstaka áherslu á vinnuna við að afnema stjórnsýsluhindranir, einkum varðandi innviði og samgöngur, auk alþjóðlegra mála, þar á meðal stuðnings við Úkraínu.

• Norræna hagvaxtar- og þróunarnefndin ræddi sameiginlegar stafrænar lausnir á Norðurlöndum auk stofnunar norrænnar þekkingarmiðstöðvar í tengslum við gervigreind.
• Norræna velferðarnefndin fjallaði um tillögu um aukið jafnrétti í loftslagsmálum. Það er málefni sem Norðurlandaráð mun einnig leggja áherslu á á kvennafundi Sameinuðuþjóðanna, CSW69, í mars.
• Norræna sjálfbærninefndin ræddi hvernig haga megi aðgerðum vegna grænnar orkuframleiðslu þannig að tillit sé tekið til samískra réttindia. Tillagan fer áfram til afgreiðslu hjá velferðarnefndinni og hagvaxtar- og þróunarnefndinni áður en hún verður tekin fyrir á þingfundi.
• Norræna þekkingar- og menningarnefndin fjallaði einnig um samísk málefni. Nefndin afgreiddi tillögu um að efla bæði framleiðslu á samísku námsefni og menntun samískra kennara þar sem skortur er á kennurum þrátt fyrir að áhugi á samískum málum sé mikill.

Tillögurnar sem afgreiddar voru á fundunum í Kaupmannahöfn fara nú til afgreiðslu á þemaþingi Norðurlandaráðs í Helsingfors þann 1. apríl. Þar mun ráðið vinna áfram að því að efla samheldni og öryggi fyrir íbúa svæðisins.