Ungt fólk kallar eftir auknum sýnileika norrænna tungumála á milli landanna

Vart er hægt að hugsa sér meira viðeigandi stað til þess að ræða tungumál, sjálfsmynd og framtíð en Veröld – hús Vigdísar, sem heiðrar Vigdísi Finnbogadóttur, fyrsta kvenkyns forseta Íslands, sem á ferli sínum hefur unnið ötullega að því að efla lítil tungumál og styrkja fjölmenningu og fjölbreytni í tungumálum.

Umræðurnar hófust með stuttu ávarpi frá Lilju Alfreðsdóttur, menningarmálaráðherra Íslands, sem meðal annars talaði um mikilvægi þess að vinna með stóru tæknirisunum og nauðsyn þess tæknivörur innihaldi íslensku til þess að varðveita málið.

Nina benti á að það gæti verið gagnlegt að taka upp grænlensku sem námsgrein í öðrum löndum Norðurlanda og taldi ekki alltaf ríkja skilning á því að grænlenska sé ekki bara tungumál. Þótt danska sé kennd í skólum lærir margt ungt fólk fyrir utan Nuuk frekar ensku en dönsku vegna tækniþróunarinnar. Hún óttast jafnframt að vesturgrænlenska verði ríkjandi en það gæti hafti í för með sér að mállýskur í norðri, suðri og austri hverfi en hún benti einnig á að tungumálið sé nátengt sjálfsmyndinni.

Annika benti á að máltækni sé ekki aðeins ChatGTP. Tækni á borð við villuleit og talgervla skiptir sköpum fyrir þróun tungumálsins. Hún benti á að mikilvægt sé fyrir Norðurlönd að þróa sjálf tæknilausnir þar sem stóru tæknirisarnir hafi ekki viðskiptalega hagsmuni af því að styðja við lítil tungumál. Sem dæmi má nefna að talgervill sem breytir texta í tal varð ekki aðgengilegur fyrir færeysku fyrr en á þessu ári.

Öllum bar saman um að leggja þyrfti meiri áherslu á tungumálakennslu og nálgast hana með nýjum hætti. Svava lýsti áhyggjum sínum af því hvort kennsla í skandinavískum málum gæti lifað af á Íslandi og sagði þörf á að leggja aukna áherslu á hana til þess að tryggja að nemendur fái nægan stuðning til þess að læra málið. Verkefni á borð við „Norðurlönd í skólanum“ (spjall á milli skóla) og Arctic Winter Games voru nefnd sem liðir í því að skapa sameiginlegan skilning á því hver við erum á Norðurlöndum og um leið kveikja aukinn áhuga hvert á öðru. Kannski getum við litið til annarra landa þegar kemur að minnihlutatungumálum. Til dæmis voru lögin „Māori  Language Act“ samþykkt í Nýja-Sjálandi. Þar var tekin pólitísk ákvörðun um að gera minnihlutatungumálið að opinberu máli og nú læra öll nýsjálensk börn Māori frá unga aldri.