Norðurlandaráð hefur áhyggjur af niðurstöðum PISA-kannana og kallar eftir samnorrænu átaki
PISA-könnunin sem var framkvæmd árið 2022 en kynnt í lok árs 2023 sýndi versnandi árangur nemenda í þátttökulöndunum miðað við fyrir kannanir, þar sem nemendur í öllum norrænu löndunum fengu töluvert færri stig en í síðustu mælingu.
Mesti munurinn í stærðfræði var á Íslandi (36 stig) og í Noregi (33 stig) en minnstur var hann í Danmörku (20 stig). Þessi breyting er viðsnúningur frá þeirri jákvæðu þróun sem hafði átt sér stað í löndunum frá árinu 2012, að undanþegnu Finnlandi, þar sem árangurinn hefur almennt farið versnandi.
Mesti munurinn á lesskilningi var á Íslandi (38 stig) og í Finnlandi (30 stig) en minnstur var hann í Danmörku (12 stig). Árangur í náttúruvísindum versnaði einnig marktækt.
Á þingi Norðurlandaráðs á Íslandi samþykkti Norðurlandaráð einróma tillögu til Norrænu ráðherranefndarinnar um að setja á laggirnar alþjóðlega fagnefnd sem hefur það markmið að gefa norrænu menntamálaráðherrunum tillögur að breytingum. Í textanum er vikið að því að leggja þurfi sérstaka áherslu lestrarfærni og orðaforða þar sem þessir þættir hafi áhrif á allan námsárangur. Í margmiðlunarumhverfi nútímans, þar sem enskan er allsráðandi, þarf einnig að huga að smáum málsvæðum.
Það gleður okkur í Norrænu þekkingar- og menningarnefndinni að Norræna ráðherranefndin um menntun og rannsóknir, einkum Svíar sem gegna formennsku í Norrænu ráðherranefndinni 2024, hefur þegar lagt í vinnu við að grafast fyrir um ástæður fyrir hrakandi niðurstöðum PISA-prófanna og hvernig megi ráða bót á því. Nefndin styður þessa áframhaldandi vinnu og samnorrænt átak við að bæta úr þessum slæma árangri
Í umræðunum á þingi Norðurlandaráðs var meðal annars rætt um vægi PISA-niðurstaðnanna í tengslum við mælingar á getu 15 ára nemenda til að mæta áskorunum framtíðarinnar. Eru lestur, stærðfræði og náttúruvísindi einu réttu mælikvarðarnir á það? Í könnuninni frá árinu 2022 var geta nemenda til skapandi hugsunar einnig mæld og þar stóðu danskir og finnskir nemendur sig einstaklega vel.
Um leið eru skiptar skoðanir um ástæður hins slæma árangurs. Allir eru þó sammála um að grípa verður til aðgerða til að bæta námsárangur nemenda, sérstaklega lesskilning. Nýkjörinn forseti Norðurlandaráðs ungmenna lýsir yfir áhyggjum af því að versnandi lesskilningur geti einnig haft takmarkandi áhrif á samfélagsþróun:
Sem verðandi samfélagsfræði- og sögukennari hef ég áhyggjur. Skólinn hefur það verkefni að ala upp lýðræðislega þenkjandi borgara, en við getum ekki móttekið upplýsingar og fréttir í sama mæli og eldri kynslóðir er hætta á því að við lendum utangarðs í lýðræðissamfélaginu.
Tillagan var samþykkt og verður nú lögð fyrir Norrænu ráðherranefndarinnar.
