Ellilífeyrir í Danmörku

Í Danmörku eru ýmsar tegundir lífeyris. Opinberi ellilífeyririnn kallast „folkepension“. Á þessari síðu getur þú lesið um danskan ellilífeyri ef þú býrð, starfar eða hefur starfað í Danmörku eða öðru norrænu landi. Þú getur lesið um aðrar tegundir dansks lífeyris á vefsíðunni um lífeyriskerfið í Danmörku.

Áttu rétt á dönskum ellilífeyri?

Þú átt að öllu jöfnu rétt á dönskum ellilífeyri ef þú býrð eða starfar í Danmörku.

Ef þú býrð í Danmörku en starfar í öðru norrænu landi er meginreglan sú að þú ávinnir þér lífeyrisrétt í starfslandinu.

Ef þú starfar í tveimur eða fleiri löndum eða ert send/ur tímabundið til starfa í öðru norrænu landi geta reglurnar verið flóknari. Hafðu samband við yfirvöld ef þú ert í vafa um hvar þú ávinnur þér lífeyrisréttindi. Í Danmörku hefurðu samband við skrifstofu alþjóðlegra almannatrygginga (kontor for international social sikring) hjá Udbetaling Danmark.

Hvernig ávinnur þú þér rétt til dansks ellilífeyris?

Lífeyrisréttindi þín í Danmörku miðast við þann tíma sem þú hefur búið í Danmörku frá 15 ára aldri þar til þú nærð ellilífeyrisaldri eða þér er úrskurðaður lífeyrir fyrir eldri borgara eða örorkulífeyrir.

Þú átt rétt á fullum ellilífeyri ef þú hefur búið í landinu í 40 ár eða lengur á umræddu tímabili. Ef þú hefur búið skemur í Danmörku getur þú átt rétt á ellilífeyris. Það nefnist hlutalífeyrir (brøkpension). Udbetaling Danmark reiknar hlutalífeyri þinn út frá þeim tíma sem þú hefur búið í Danmörku á ávinnslutímabilinu. Ef þú nærð ellilífeyrisaldri 1. júlí 2025 eða síðar þarftu að jafnaði að hafa haft fasta búsetu í Danmörku í að minnsta kosti 9/10 hluta tímabilsins frá því að þú varðst 15 ára þar til þú nærð ellilífeyrisaldri til að fá fullan ellilífeyri.

Ef þú hefur áunnið þér rétt til félagslegs lífeyris frá öðru landi á tilteknu tímabili telst tímabilið að jafnaði ekki með þegar Udbetaling Danmark reiknar út danskan búsetutíma þinn. Það gildir einnig þótt þú hafir búið og átt skráð heimilisfang í Danmörku á tímabilinu.

Þú átt ekki rétt á ellilífeyri í Danmörku ef sá tími sem þú hefur áunnið þér lífeyrisrétt í Danmörku er skemmri en eitt ár.

Hvenær geturðu fengið greiddan danskan ellilífeyri?

Aldur þinn ræður því hvenær greiðslur ellilífeyris geta hafist. Ellilífeyrisaldurinn er 67 ár árið 2026, en hefur verið ákveðinn 68, 69 eða 70 ár fyrir yngri árganga. Þú getur séð þinn ellilífeyrisaldur á borger.dk.

Þú getur frestað töku ellilífeyris. Því lengur sem lífeyristöku er frestað því hærri verða lífeyrisgreiðslurnar.

Hvernig sækir þú um ellilífeyri?

Að jafnaði þarft þú sjálf/ur að sækja um ellilífeyri. Þú getur í fyrsta lagi sótt um sex mánuðum áður en þú öðlast rétt til ellilífeyris. Ef þú færð þegar örorkulífeyri, örorkugreiðslur, lífeyri fyrir eldri borgara eða snemmbæran lífeyri þarftu þó ekki að sækja um ellilífeyri, því lífeyririnn breytist sjálfkrafa.

Getur þú fengið viðbótargreiðslur við danskan lífeyri?

Í sumum tilvikum getur þú átt rétt á viðbótargreiðslum við ellilífeyrinn, til dæmis uppbót á lífeyri, fjölmiðlauppbót, heimilisuppbót, heilbrigðisuppbót eða persónulega uppbót. Nánari upplýsingar eru á vefnum borger.dk.

Getur þú fengið húsnæðisbætur sem lífeyrisþegi?

Þú getur átt rétt á húsnæðisbótum ef þú býrð í Danmörku. Það fer meðal annars eftir leigunni, tekjum þínum, stærð húsnæðisins og því hve margir búa í húsnæðinu. Nánari upplýsingar eru á vefnum borger.dk.

Geturðu tekið danskan ellilífeyri með þér til annars norræns lands?

Ef þú ert danskur ríkisborgari eða ríkisborgari í ESB-landi, Noregi, Íslandi, Liechtenstein eða Sviss er meginreglan er sú að þú getir tekið ellilífeyrinn með þér til annars norræns lands. Þú getur leitað til Udbetaling Danmark og sótt þar um að taka lífeyrinn með þér úr landi.

Þú getur ekki tekið danskan ellilífeyri með þér til Færeyja eða Grænlands. Þess í stað sækirðu um danskan eða grænlenskan örorkulífeyri.

Nánari upplýsingar á vefslóðinni borger.dk.

Hvað verður um ellilífeyrinn við andlát?

Ef þú býrð með maka, skráðum sambúðaraðila eða sambúðaraðila sem fær einnig örorkulífeyri, lífeyri fyrir eldri borgara eða ellilífeyri, geta lífeyrisgreiðslurnar til þín haldið áfram í allt að þrjá mánuði eftir andlát þitt. Nefnast þær dánarlífeyrir.

Eftirlifandi aðstandendur þurfa alla jafna ekki að aðhafast neitt vegna örorku- eða ellilífeyris eða lífeyris fyrir eldri borgara. Udbetaling Danmark og viðkomandi sveitarfélag fá tilkynningu um andlátið frá Þjóðskrá og taka sjálfkrafa ákvörðun um afgreiðslu lífeyris. Ef þú býrð erlendis þurfa aðstandendur þínir þó sjálfir að hafa samband við Udbetaling Danmark.

Hvernig er hægt að fá upplýsingar um þann lífeyrisrétt sem þú kannt að eiga í Danmörku?

Ef þú hefur spurningar um danskan ellilífeyri þinn eða ávinnslutíma þinn í Danmörku getur þú haft samband við Udbetaling Danmark.

Hvar greiðir þú skatt af dönskum ellilífeyri ef þú býrð erlendis?

Nánari upplýsingar um skattlagningu lífeyris á Norðurlöndum er að finna á vefgáttinni Nordisk eTax.

Hvert er hægt að snúa sér með spurningar varðandi ellilífeyri í Danmörku?

Nánari upplýsingar