Húsnæði í Noregi

Hægt er að finna húsnæði með ýmsum hætti:

• Leitaðu á netinu. Flest húsnæði til sölu og leigu er auglýst á Finn.no og Hybel.no.
• Athugaðu dagblöðin. Auglýsingarnar eru oft þær sömu og á netinu.
• Hafðu samband við fasteignasala eða lögfræðing. Þeir geta oft aðstoðað við kaup og leigu.
• Ef þú finnur ekki húsnæði getur þú sótt um húsnæði hjá sveitarfélaginu. Hafðu samband við sveitarfélagið sem þú vilt búa í.

Margar tegundir húsnæðis eru í boði:

• eignarhúsnæði
• búsetufélagsíbúð (búseturéttaríbúð eða hluthafaíbúð)
• leiguhúsnæði
• námsmannahúsnæði

Erlendir ríkisborgarar geta keypt húsnæði í Noregi. Það á bæði við um einstaklinga sem búa í Noregi og erlendis. Hins vegar gætu sérstakar reglur gilt um tilteknar fasteignir sem hafa þarf í huga:

• búsetuskylda (þú þarft að búa á staðnum)
• rekstrarskylda (á oft við um landbúnað)
• óðalsréttur (fjölskylda gæti átt rétt á eigninni)
• forkaupsréttur (aðrir geta átt rétt á að kaupa á undan þér)

Þú færð upplýsingar um þetta áður en þú kaupir fasteign.

Flest taka húsnæðislán hjá banka til að kaupa húsnæði í Noregi. Lánið er yfirleitt greitt niður á 20–30 árum. Til að kaupa húsnæði þarftu að:

• Fá staðfestingu á fjármögnun áður en þú byrjar að leita
• Geta sýnt fram á tekjur (skattyfirlit og laun)
• Eiga minnst 15% í innborgun

Þú getur sótt um húsnæðislán hjá sveitarfélaginu ef þig vantar eigið fé eða ef þér reynist erfitt að fjármagna húsnæðið gegnum einkarekna banka. Húsnæðið þarf að uppfylla ákveðin skilyrði til þess að þú getir fengið aðstoð hjá sveitarfélaginu. Þú sækir um lánið hjá sveitarfélaginu sem þú býrð í. Sveitarfélagið ákveður hvort það verði við umsókn þinni og upphæð lánsins. Norski íbúðalánasjóðurinn Husbanken hefur umsjón með lánveitingum. 

Í Noregi eru ýmsar tegundir leigusambanda en algengast er að leigja, hús, íbúð eða herbergi af einstaklingum. Einnig eru til einkarekin leigufélög.

Stundum er hægt að fá framleigusamning sem þýðir að þú leigir húsnæði af einstaklingi sem leigir húsnæðið af eiganda húsnæðisins. Almennt séð er ekki leyfilegt að framleigja og því þarf framleigusalinn að fá til þess leyfi frá eiganda húsnæðisins.

Húsaleigulög veita þér réttindi og skyldur þegar þú leigir húsnæði, til dæmis að:

• tryggingargjald verður að vera á reikningi í þínu nafni
• leigusali greiðir fyrir að stofna reikninginn
• báðir aðilarnir þurfa að fá tilkynningu áður en peningarnir eru greiddir út

Mælt er með því að gerður sé leigusamningur til þess að öll atriði séu skýr. Ef ekki er kveðið á um annað skriflega eða munnlega er gagnkvæmur uppsagnarfrestur leigusambands yfirleitt þrír mánuður þegar um venjulegt íbúðarhúsnæði er að ræða en einn mánuður á leiguherbergjum/stúdíóum.

Námsmenn í Noregi geta fundið sér húsnæði á almennum leigumarkaði eða stúdentaíbúðir hjá félagsstofnunum námsmanna („studentsamskipnad“). Allir opinberir háskólar eru tengdir félagsstofnun námsmanna sem vinnur í þágu námsmanna.

Námsmannaíbúðirnar eru oft nálægt skólunum. Leigan er almennt lægri en á almennum leigumarkaði.

Námsmannahúsnæði er í boði fyrir:

• einstaklinga
• pör
• fjölskyldur
• einstaklinga með fötlun
• margar félagstofnanir námsmanna bjóða einnig upp á húsnæði fyrir alþjóðlega nemendur og skiptinema.

Gott getur verið að byrja snemma að leita og margar félagsstofnanir námsmanna eru með fastan umsóknarfrest fyrir upphaf skólaannar. Athugaðu vefsíðu viðkomandi félagsstofnunar með góðum fyrirvara áður en námið hefst.

Flestir námsmenn frá stuðning frá heimalandi sínu þegar þeir stunda nám í Noregi. Margir eru einnig í hlutastarfi samhliða náminu. Erlendir námsmenn geta þó í sumum tilfellum sótt um stuðning frá Lånekassen, að uppfylltum vissum kröfum. Lesa má um kröfurnar á vefsíðum Lånekassen.