Leiðbeiningar: Flutt frá Danmörku

Flytte fra Danmark til udlandet
Norrænum ríkisborgurum er frjálst að búa, starfa og stunda nám alls staðar á Norðurlöndum. Þó er að mörgu að huga þegar flutt er frá Danmörku til annars norræns lands. Það borgar sig alltaf að undirbúa sig eins vel og hægt er. Þennan leiðarvísi má nota sem gátlista þegar flutt er.

Við flutninga er ávallt að mörgu að huga. Þegar flutt er til annars lands er enn fleira sem þarf að hafa í huga. Í þessum leiðarvísi má fræðast um hvað þarf að hafa í huga í Danmörku. Auðvitað þarf líka að kynna sér hvað á við í landinu sem flutt er til. Þótt mjög margt sé líkt með norrænu löndunum er mikilvægt að muna að margt er einnig ólíkt.

Kynntu þér leiðbeiningar Info Norden um flutninga til hinna Norðurlandanna:

Hvern þarf að láta vita af því að þú sért að flytja frá Danmörku?

Þjóðskrá

Þér ber skylda til þess að láta dönsku þjóðskrána vita af því ef þú hyggst dveljast erlendis í meira en sex mánuði.

Þegar þú flytur frá Danmörku til Finnlands, Færeyja, Íslands, Noregs eða Svíþjóðar þarftu að tilkynna flutninginn á skráningarskrifstofu í sveitarfélaginu sem þú flytur frá. Einnig þarftu að tilkynna um flutninginn í landinu sem þú flyst til. Þú verður skráð(ur) sem brottflutt(ur) frá Danmörku þegar þú hefur verið skráð(ur) í þjóðskrá í norræna landinu sem þú flytur til.

Athugaðu að danska þjóðskráin fær ekki sjálfkrafa tilkynningu um það ef þú flytur til nýs heimilisfangs erlendis. Þú þarft að tilkynna þjóðskrá það.

Skattestyrelsen

Þú þarft að upplýsa skattyfirvöld (Skattestyrelsen) um flutning þinn úr landi.

Udbetaling Danmark og sveitarfélagið þitt

Ef þú færð greiðslur frá hinu opinbera þarftu að kanna hvort þú getir fengið þær áfram erlendis. Þú þarft því að hafa samband við sveitarfélagið þitt eða Udbetaling Danmark áður en þú flytur.

Atvinnuleysistryggingasjóður (A-kasse)

Þú þarft að láta danska atvinnuleysistryggingasjóðinn þinn vita af flutningunum. Ef þú hyggst vinna áfram í Danmörku, eða ef þú ert útsendur starfsmaður, kann að vera að þú njótir enn almannatrygginga í Danmörku og eigir því áfram að vera aðili að dönskum atvinnuleysistryggingasjóð til að eiga rétt á atvinnuleysisbótum.

Ef þú flytur til Íslands eða Noregs og nýtur þar almannatrygginga nýturðu sjálfkrafa opinberra atvinnuleysistrygginga og þarft ekki að skrá þig í sjóð.

Í Finnlandi og Svíþjóð er opinber grunntrygging og viðbótartrygging sem krefst aðildar að atvinnuleysistryggingasjóði. Viljir þú vera aðili að atvinnuleysistryggingasjóði er mikilvægt að þú skráir þig fljótt til þess að geta lagt saman tryggingatímabil á milli Danmerkur og Finnlands eða Svíþjóðar.

Ef þú þiggur danska dagpeninga kanntu undir ákveðnum kringumstæðum að fá dönsku dagpeningana greidda í þrjá mánuði á meðan þú leitar að starfi í öðru ESB- eða EES-landi.

Postnord

Þú þarft að tilkynna Postnord um flutningana svo hægt sé að áframsenda póstinn þinn á nýja heimilisfangið.

Einkafyrirtæki

Þú þarft að láta ýmis einkafyrirtæki vita af flutningunum:

  • banka

  • tryggingafélag

  • lífeyrissjóð

Einnig þarftu að hafa samband við samtök sem þú ert aðili að, sem og dagblöð og tímarit sem þú ert áskrifandi að.

Hvernig eru tengsl þín við Danmörku þegar þú flytur til útlanda?

Skráðu þig á lista utanríkisráðuneytisins yfir danska ríkisborgara

Ef þú ert danskur ríkisborgari geturðu skráð þig á lista utanríkisráðuneytisins yfir Dani. Listinn auðveldar ráðuneytinu að senda mikilvægar upplýsingar um krísur á borð við náttúruhamfarir, pólitíska ólgu eða hryðjuverk. Skráning á listann er valfrjáls en bæði þeim sem ferðast og flytjast til útlanda er ráðlagt að skrá sig.

Skattskylda

Almenna reglan er sú að þú berir fulla skattskyldu í landinu sem þú býrð í. Ef þú vinnur í öðru landi er almenna reglan sú að þú berir takmarkaða skattskyldu þar.

Þú getur nálgast frekari upplýsingar um skattareglur á Norðurlöndum á Nordisk eTax-vefgáttinni sem rekin er í samstarfi norrænna skattyfirvalda.

Almannatryggingar

Meginreglan er sú að einstaklingur er tryggður af almannatryggingum í því landi sem hann býr og starfar í. Ef þú hefur ekki vinnu, eða ef þú vinnur í einu landi en starfar í öðru, eða ef þú ert útsendur starfsmaður, gilda sérstakar reglur.

Það hvar þú nýtur almannatrygginga skiptir máli varðandi reglur um atvinnuleysistryggingar, lífeyrisgreiðslur, fjölskyldubætur og fleira, sem og hvar vinnuveitandinn á að greiða félagsleg gjöld.

Ríkisborgararéttur og vegabréf

Þú missir ekki danskan ríkisborgararétt þegar þú flytur til útlanda og ekki heldur þótt þú öðlist ríkisborgararétt í öðru norrænu landi. Þú getur endurnýjað vegabréfið hjá dönsku sendiráði eða ræðisskrifstofu í öðru norrænu landi. Einnig geturðu gert það hjá borgaraþjónustu í Danmörku eða lögreglunni í Færeyjum eða á Grænlandi.

Kennitala

Þú heldur dönsku kennitölunni þinni (CPR-nummer) út ævina. 

Kosningaréttur

Ef flutt er úr landi og viðkomandi er skráður sem brottfluttur í dönsku þjóðskránni (CPR), er alla jafna ekki hægt að kjósa við danskar þingkosningar og þjóðaratkvæðagreiðslur, ekki heldur þótt viðkomandi sé danskur ríkisborgari. Vissir þjóðfélagshópar geta þó komist á kjörskrá, sæki þeir um það, og þar með kosið í slíkum kosningum þrátt fyrir að búa í útlöndum.

Ef þú býrð í öðru norrænu hefurðu ekki atkvæðisrétt í sveitar- og héraðsstjórnarkosningum í Danmörku. Á hinn bóginn getur þú tekið þátt í kosningum þar sem þú býrð ef þú ert ríkisborgari í öðru norrænu landi eða ESB- eða EES-landi.

MitID

Þú getur haldið MitID-skilríkjum þínum þegar þú flyst til útlanda.

Ökuskírteini

Danskt ökuskírteini gildir alls staðar á Norðurlöndum. Ef þú flytur til annars lands gæti borgað sig að fá sér nýtt ökuskírteini í því landi. Með því móti er auðveldara að fá nýtt ef þú skyldir missa ökuskírteinið.Þú verður alltaf að skipta danska ökuskírteininu þínu út áður en það rennur út.

Að hverju þarf að gæta þegar flutt er frá Danmörku?

Búslóð og tollur

Ef þú flytur til Færeyja, Grænlands, Íslands, Noregs eða Álandseyja þarftu að kanna hvaða tollareglur gilda.

Alla jafna þarftu að útbúa yfirlýsingu um flutning. Til þess er notað sérstakt eyðublað, „enhedsdokument“. Mælt er með því að flutningsfyrirtækið sjái um þetta.

Bílar

Ef þú átt bíl þarf að afskrá hann í Danmörku. Oft er hægt að fá hluta af danska skráningargjaldinu endurgreitt. 

Gæludýr

Ef þú ætlar að flytja með þér gæludýr þarftu að kynna þér reglur hvað það varðar í landinu sem þú flytur til. Oftast er gerð krafa um vegabréf fyrir gæludýrið auk bólusetninga. Athugaðu líka að sum dýr eða dýrakyn eru ólögleg í sumum löndum.

Meðganga

Ef þú ert þunguð og gerir ráð fyrir að eiga barnið í landinu sem þú flyst til þarftu að hafa samband við heilbrigðisyfirvöld þar til að fá upplýsingar um hvaða gögn þú þarft að hafa meðferðis frá Danmörku.

Einnig skaltu kynna þér reglur um fæðingarorlof. Alla jafna áttu ekki rétt á fæðingarorlofsgreiðslum í landi sem þú hefur ekki unnið í en ef orlofið hefst í Danmörku, áður en þú flytur, er almenna reglan sú að þú eigir rétt á fæðingarorlofsgreiðslum frá Danmörku, einnig eftir flutninginn, að því gefnu að orlofið sé órofið.

Heilbrigðismál

Ef þú ert með langvarandi sjúkdóm sem krefst lyfjameðhöndlunar eða reglulegs eftirlits þarftu að ræða við lækninn þinn til að tryggja að þú hafir næg lyf og nauðsynleg gögn um sjúkdóminn og meðferðina. Einnig skaltu hafa samband við heilbrigðiskerfið í nýja landinu til að tryggja að þér verði vísað til rétts meðferðaraðila.

Taktu saman mikilvægar upplýsingar

Gott getur verið að taka saman mikilvægar upplýsingar og gögn sem nota má í samskiptum við yfirvöld og atvinnurekendur.

Það getur meðal annars verið:

  • kennitala

  • skírnarvottorð

  • hjúskaparvottorð

  • ráðningarsamningar

  • launaseðlar

  • skattframtöl

  • upplýsingar um lífeyrissparnað og bankareikninga

  • einkunnir

  • leyfisbréf

Spurning til Info Norden

Ef þú ert með spurningu eða ef þú hefur rekist á hindrun í norrænu landi skaltu fylla út eyðublað okkar.

ATH: Ef spurningin þín varðar afgreiðslu tiltekins máls eða umsóknar eða annarra persónulegra mála skaltu hafa samband við viðkomandi yfirvald.